အင္စတီက်ဴးရွင္းအားတည္ေဆာက္ျခင္း

လူအဖြဲ႕အစည္းအတြင္း ႏိုင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးစသည့္ အမ်ားႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ လုပ္ငန္းတစ္ခု ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည္ဆိုပါက အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုအား တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု အမ်ား အသိမွတ္ျပဳထား ၾကေပသည္။ မည္သည့္ရည္မွန္းခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည္ျဖစ္ေစ ထိုရည္မွန္းခ်က္ ေပါက္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ရန္ လိုအပ္သည့္ အားေကာင္းေမာင္းသန္ရွိသည့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္ တည္ရွိရန္ လိုအပ္သည္။ သို႔ျဖစ္ရာ အားေကာင္းေမာင္းသန္ရွိေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္း မည္သို႔တည္ေဆာက္မည္နည္း ဆို သည္ကို ပိုင္းျခားသုံးသပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။

 

ေခါင္းေဆာင္မႈ

အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုအား ဖြဲ႕စည္းရန္အစျပဳၾကသည္မွာ လူတစ္ဦး၊ တစ္ေယာက္သို႔မဟုတ္ တက္ၾကြ သူအခ်ဳိ႕ကေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ျပဳ၍  ဖြဲ႔စည္းၾကသည္ကမ်ားပါသည္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု သို႔မဟုတ္ လူမႈ ေရးလုပ္ငန္းတစ္ခု အတြက္ရည္ရြယ္သည့္ အင္စတီက်ဴးရွွင္းတစ္ခုအတြက္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္းက စတင္ျခင္းမ်ဳိး ရွိႏိုင္သက့ဲသို႔အဆိုပါ အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒမွသည္ တစုံလုံးအား အဆိုပါပုဂၢိဳလ္ကပင္ ခ်မွတ္ ေလ့ရွိျခင္း ရွိႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ရပ္အတြက္ ဖြဲ႔စည္း ရာတြင္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ႏွင့္ စတင္၍မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ တက္ၾကြ ေရွ႕ေဆာင္လိုသူအခ်ဳိ႕ စုစည္းဖြဲ႕စည္းရန္ လို အပ္သည္။

ထို႔အတူ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္း၏  မူဝါဒမ်ားေရြးခ်ယ္ရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ် မွတ္ေရးဆြဲရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ေပၚလစီမ်ားျပဳစုရာတြင္လည္းေကာင္း၊ စည္းကမ္းမ်ားသတ္မွတ္ရာတြင္လည္း ေကာင္း တစ္ဦးတစ္ေယာက္ေကာင္း ခ်မွတ္ရန္မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ လူစြမ္းေကာင္း ဝါဒထြန္းကားသည့္ ေခတ္ကာလ ကားလြန္ခ့ဲၿပီျဖစ္သည္။ လူအဖြဲ႔အစည္းအတြင္း စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္သည့္၊ စုေပါင္းတာဝန္ခြဲေဝယူသည့္ အေလ့ အထထြန္းကားေနၿပီျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းကို စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈျဖင့္တည္ေဆာက္ရေပမည္။

ဤေနရာတြင္ ေခါင္းေဆာင္မႈအတြင္း ထူးခြၽန္သာလြန္သူတစ္ဦး အမ်ားထက္ေခါင္းတစ္လုံး ပိုျမင့္သူ တစ္ဦးေပၚထြက္ႏိုင္ပါသည္။ ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနရွိသည္ကို အသိမွတ္ျပဳသည္ႏွင့္အတူ စုေပါင္းေခါင္း ေဆာင္သည့္ အေလ့အထ၊ အနည္းစုက အမ်ားစုကိုနာခံသည့္ အေလ့အထကို ထူေထာင္ရန္ လိုအပ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုကို စတင္သည္ႏွင့္ စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္သည့္ အေျခခံေပၚမွ အစျပဳရန္ လို အပ္ပါသည္။

မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီ

ဦးစြာအားျဖင့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုကို တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ေရွ႕ေဆာင္သူမ်ား (ပိုင္အိုးနီယား မ်ား)က ဦးေဆာင္ဖြဲ႕စည္းၾကသည္။ ထိုသူတို႔သည္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အင္စတီက်ဴးရွွင္းမ်ားကို တည္ေဆာက္ ပါက မူဝါဒမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေပၚလစီမ်ားႏွင့္စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ တည္ေဆာက္ၾကသည္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။ သာမန္အင္စတီက်ဴးရွင္း မ်ားတြင္ပင္မူဝါဒမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီမ်ား လိုအပ္သည္ျဖစ္ေပရာ တိုင္းျပည္ႏွင့္ခ်ီသည့္  ရည္မွန္းခ်က္ႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခု တည္ေဆာက္မည္ဆိုလွ်င္ အထက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္မ်ား၏ အေရးပါမႈကို ဦးစြာဂ႐ုျပဳရန္ လိုအပ္ေပသည္။

မူဝါဒသည္ အဆိုပါအင္စတီက်ဴးရွင္း၏ အေျခခံရပ္တည္ခ်က္ကို ေဖာ္ျပသည္။ လုပ္ငန္းစဥ္၊ လမ္းစဥ္ဆို သည္ကေတာ့ အဆိုပါမူဝါဒမ်ား အေျခခံေပၚမွေန၍ လက္ေတြ႕အေျခအေနႏွင့္ေပါင္းစပ္ၿပီးခ်မွတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေပၚလစီဆိုသည္က အဆိုပါလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္ နည္းပရိယာယ္ပိုင္းျဖစ္သည္။ ထို ကိုင္စြဲသည့္ မူဝါဒခိုင္မာျခင္း၊ တိုင္းျပည္လက္ေတြ႕အေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္လုပ္ငန္းစဥ္၊ လမ္းစဥ္မ်ားခ် မွတ္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္အတူေပ်ာ့ေပ်ာင္းသည့္ ေပၚလစီမ်ားခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွသာ လူထုကိုလည္းေကာင္း၊ေထာက္ ခံသူမ်ားကိုလည္းေကာင္း စည္း႐ံုးသိမ္းသြင္းႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

အင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ရပ္သည္ အဆိုပါအခ်က္မ်ား အေျခခံေပၚမွ တည္ေဆာက္မွသာလွ်င္ ပီျပင္ေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ေပၚထြက္လာၿပီး အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္လာေပလိမ့္မည္။

 

စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား

အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္ကို တည္ေဆာက္ရာတြင္ လိုအပ္သည္မွာ အင္စတီက်ဴးရွင္းအေနႏွင့္လည္း ေကာင္း  အင္စတီက်ဴးရွင္းဝင္မ်ားအေနျဖင့္လည္းေကာင္း လိုက္နာရမည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ေရးဆြဲျပ ႒ာန္းထားရန္လိုသည္။ အဆိုပါစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားလိုက္နာၾကရန္ လို သက့ဲသုိ႔ လိုက္နာေအာင္ ၾကပ္မတ္ထိမ္းေက်ာင္းရန္လည္း လိုအပ္ေပသည္။ မည္မ်ွေကာင္းမြန္ခိုင္မာသည့္ မူဝါဒလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ေပၚလစီမ်ားေရးဆြဲျပ႒ာန္းထားသည္ျဖစ္ေစအဆိုပါ မူဝါဒမ်ားကို အ ေကာင္ထည္ေဖာ္ေရး ကိုေရွး႐ႈ၍ ေရးဆြဲထားသည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား လိုအပ္သည္။ ထို႔ျပင္အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ ေန႔စဥ္ဘဝတြင္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားျဖင့္ ထိမ္းေက်ာင္းျခင္းက အေရးပါေပသည္။

အမာခံေက်ာ႐ိုး (ဝါ) ေကဒါ

ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုအား စုေပါင္းေခါင္းေဆာင္မႈျဖင့္ မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီႏွင့္ စည္း မ်ဥ္းစည္းကမ္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ၿပီးပါက အဆိုပါမူဝါဒမ်ားကို အာမခံမည့္အမာခံေက်ာ႐ိုး အဆင့္ဆင့္ ကို ေမြးထုတ္ေပးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ တစ္ျပည္လုံးအတိုင္းအတာေဆာင္သည့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခု အတြက္ မူဝါဒမ်ားကို အာမခံအေကာင္ အထည္ေဖာ္မည့္ အမာခံေက်ာ႐ိုးမ်ားစြာလိုအပ္မည္။ ထိုသူမ်ားကား အလိုလို ေပၚလာမည္ မဟုတ္ေပရာ ေလ့က်င့္ေမြးျမဴ ေပးရန္ လိုအပ္သည္။

ယေန႔ေခတ္ကာလတြင္ ေခါင္းေဆာင္မႈသင္တန္းဆိုသည္မ်ားကို ဖြင့္လွစ္လ်က္ရွိရာ ေခါင္းေဆာင္လုပ္ မည့္သူပဲရွိၿပီး ေနာက္လိုက္လုပ္မည့္သူေရာ မရွိဘူးလားဟူသည့္ ေမးခြန္းမ်ားေပၚထြက္လ်က္ ရွိသည္။ တကယ္ တမ္းအားျဖင့္ဆိုလွ်င္ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္မႈသင္တန္းဆိုသည္မွာ မူဝါဒတစ္ခုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ အ မာခံေက်ာ႐ိုးမ်ား ေမြးထုတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ အမာခံေက်ာ႐ိုး ေမြးထုတ္ျခင္းဆိုသည္မွာ မိမိအင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒမ်ားကို တစ္ျပည္လုံးအႏွံ႔တြင္ ႀကံ႕ႀကံ႕ခံ၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္သူ၊ ေရွ႕ေဆာင္ေရွ႕ရြက္ျပဳမည့္သူ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူမ်ားကို ေမြးထုတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသူမ်ားကို လက္ဝဲယိမ္းပါတီမ်ားတြင္မႈ ေကဒါဟု ေခၚၾက သည္။ ယေန႔ကာလတြင္ ထိုေကဒါဆိုသည့္ အသုံးအႏႈန္းကို လက္ဝဲဆန္သည္ဟု ယူဆၾကၿပီး သုံးစြဲျခင္းမရွိၾက ေပ။ သုိ႔ေသာ္လည္း ထိုေကဒါေခၚ အမာခံ ေက်ာ႐ိုးမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို အာမခံ၍ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ လူထုအားစည္း႐ံုးသိမ္းသြင္း ရာတြင္လည္းေကာင္း အေရးပါသည့္ အမာခံေက်ာ႐ိုးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဆို သည္ ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္း တိုင္းအတြက္ အမွန္တရားျဖစ္ေနဆဲျဖစ္သည္။ ထိ႔ုျပင္ အတိုင္းအတာႀကီး မားသည့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး လကၡဏာေဆာင္သည့္ အင္စတီက်ဴး ရွင္းတစ္ရပ္အတြက္ဆိုလွ်င္ အဆင့္ဆင့္ ေက်ာ႐ိုး ေကဒါမ်ား ပိုမိုလိုအပ္သည္။

ႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္တြင္ ပါဝင္ေနသည့္ အဆင့္ဆင့္ အမာခံေက်ာ႐ိုးမ်ားသည္ မိမိႏိုင္ ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို ေက်ညက္၍ လူထုၾကားသုိ႔ သယ္ေဆာင္ႏိုင္မွသာလွ်င္ အဆိုပါ ႏိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းသည္ တက္ၾကြ သက္ဝင္၍ေနေပလိမ့္မည္။

မိမိပါဝင္ေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္း၏မူဝါဒကိုမသိဘဲ အင္စတီက်ဴးရွင္းကို ဦးေဆာင္သူအား ပုဂၢိဳလ္ေရး ေလးစားမႈျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒမ်ားကို ဂဃနဏ မသိေသာ္လည္း အျခားႏိုင္ငံေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားထက္သာလြန္သည္ဟုယူဆ၍လည္းေကာင္း၊ အျခားအေၾကာင္းေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္လည္း ေကာင္းပါဝင္ေနေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းဝင္မ်ားလည္း ရွိေနႏိုင္သည္သာျဖစ္သည္။ ေရွာင္လႊဲ၍မရႏိုင္ေပ။ သုိ႔ ေသာ္ ထိုသူမ်ားသည္ အင္စတီက်ဴးရွင္းကို ေထာက္ခံသည့္အင္အားမ်ား ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ေသာ္လည္း အင္ စတီက်ဴးရွင္း၏ အမာခံေက်ာ႐ိုးမ်ားေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ထိုက့ဲသုိ႔ေသာသူမ်ားသည္ မလႊဲမေရွာင္သာဟု ဆိုႏိုင္ ေသာ္လည္း အင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ခုေတာင့္တင္းခိုင္မာေရး၊ ရွင္သန္သက္ဝင္ေရးအတြက္ အင္စတီက်ဴးရွင္း၏ မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို အာမခံႏိုင္သည့္ အမာခံေက်ာ႐ိုးမ်ား ေမြးျမဴ ေလ့က်င့္ ထားရန္ လိုအပ္သည္။

 

ဘ႑ာေရး ရန္ပုံေငြ

အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္ ေတာင့္တင္းခိုင္မာစြာ ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ ဘဏၰာေရးရန္ပုံေငြ ရရွိသုံးစြဲ ႏိုင္မႈသည္ အေရးႀကီးသည္။ အင္စတီက်ဴးရွင္းကို ေခါင္းေဆာင္ စီမံေနသူမ်ားအေနႏွင့္ မိမိတို႔အင္စတီက်ဴးရွင္း ပုံမွန္လည္ပတ္ေနရန္အတြက္ ဘ႑ာရန္ပုံေငြရရွိႏိုင္မည့္နည္းလမ္းမ်ားကို ရွာေဖြအသုံးျပဳရန္လိုအပ္သည္။ ႏိုင္ငံ ေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းဆိုသည္၌ပင္ အင္စတီက်ဴးရွင္းတြင္ ပါဝင္သူမ်ား၏ စားဝတ္ေနေရးအား ေရရွည္ပစ္ပယ္ ထား၍မရေပ။ အၿမဲတမ္းကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ခိုင္းေန၍မရေပ။ ပုံမွန္အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္တြင္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏ ေန ထိုင္စားေသာက္မႈကိုတာဝန္ယူမႈရွိစြာေျဖရွင္းေပးၿပီး အဖြဲ႔ဝင္တိ႔ု၏ အင္စတီက်ဴးရွင္းအေပၚ ယုံၾကည္ကိုးစားမႈကို ျပန္လည္ရယူေလ့ရွိၾကသည္။

မတူေသာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားသက့ဲသုိ႔ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားကို တည္ေဆာက္ရာတြင္-

၁။ ေခါင္းေဆာင္မႈ၊

၂။ မူဝါဒ၊ လုပ္ငန္းစဥ္၊ ေပၚလစီ၊

၃။ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း၊

၄။ ေက်ာ႐ိုးေကဒါ၊

၅။ ဘ႑ာေရးရန္ပုံေငြတိ႔ုျဖင့္ဟန္ ခ်က္ညီတည္ေဆာက္ၾကသည္ ဆိုေသာ္လည္း အင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ခုခ်င္း တည္ေဆာက္ပုံမ်ား မတူၾကေပ။

အခ်ဳိ႕က ေခါင္းေဆာင္မႈတြင္ စုေပါင္းေခါင္ေဆာင္မႈထက္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ေကာင္း ေခါင္းေဆာင္မႈ ကိုအေလးတင္းသည္။ အခ်ဳိ႕က မူဝါဒကိုသာမန္မွ်သာထားၿပီး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း၊ ေက်ာ႐ိုးေကဒါ၊ဘ႑ာေရး ကို အေလးထားလည္ပတ္သည့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ားလည္းရွိသည္။ ဤသည္မွာ အင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ခုခ်င္း စီအားတည္ေဆာက္သည့္ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္ပ့ဲကိုင္သူမ်ား၏ သေဘာထားေပၚတြင္ မူတည္သည္။

မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ရပ္ကို တည္ေဆာက္ရာတြင္ အထက္ပါအခ်က္ ၅ခ်က္သည္ အေျခခံအခ်က္မ်ားျဖစ္ၿပီး မည္သည့္အခ်က္ကို အေလးတင္း၍ တည္ေဆာက္သည္ဆိုသည္ကေတာ့ အင္စတီ က်ဴးရွင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ အင္စတီက်ဴးရွင္းကို ေခါင္းေဆာင္တည္ ေဆာက္သူတိ႔ု၏ သေဘာထားေပၚတြင္ မူတည္သည္။ အင္စတီက်ဴးရွင္းတစ္ခုကို ေကာင္းမြန္စြာတည္ေဆာက္ႏိုင္ပါက အင္စတီက်ဴးရွင္း တည္ေဆာက္ သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

အလားတူပင္ မည္သုိ႔ပင္ေကာင္းမြန္သည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ရွိသည္ဆိုေသာ္ျငားလည္း အင္စတီက်ဴး အားမေကာင္းပါက၊ အင္စတီက်ဴးရွင္း တစ္ရပ္ကို မတည္ေဆာက္ႏိုင္ပါက အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္လိမ့္မည္ မဟုတ္ေပ။

ေမာင္ေမာင္စိုး