အပစ္ရပ္စဲေရး၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး၊ ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရး ႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးတုိ႔သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ခရီးရွည္၏ ေလွကား ထစ္သံုးထစ္၊ ေျခလွမ္းသံုးလွမ္း၊ ေရးသံုးေရးပင္ျဖစ္သည္။ ပစ္ရင္းခတ္ရင္း တိုက္ ရင္းခိုက္ရင္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးသည္ ဟန္ျပသက္သက္၊ အာသာေျဖ႐ုံသက္သက္ထက္ ပိုပိုသာသာ ျဖစ္ဖို႔ခဲယဥ္းလိမ့္မည္။ အပစ္အခတ္လည္းရပ္ႏိုင္၊ မ်က္ႏွာစံုညီလည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္မွသာ ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ေရးသည္ ႐ုပ္လံုးေပၚလာႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ခရီးရွည္သည္လည္း ထိေရာက္အလုပ္ျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္သည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ(၃၁)ရက္တြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားရပ္ဆိုင္းသည့္ကာလကို ထပ္တိုးျမႇင့္ ခဲ့သည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားျပည္သူ မ်ား၏  ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းအားလံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား ယံုၾကည္မႈအျပည့္ျဖင့္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ေရး၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဗဟိုဌာန(NRPC)တို႔ႏွင့္ လက္ရွိ ေဆြးေႏြးဆဲ အေျခအေနမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးတို႕အတြက္ တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ ငါးခု၏ နယ္ေျမမ်ား၌ စစ္ေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားအား ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႕အထိ တိုးျမႇင့္ ရပ္ဆိုင္း ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။

စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းမည့္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ကို ေထာက္ခံႀကိဳဆိုပါသည္။ အဆိုပါ စစ္တိုင္းႀကီးငါးခု၏ နယ္ေျမမ်ားတြင္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား အလုပ္ႏွင့္သက္ေသျပ၊ ရပ္ဆိုင္းႏိုင္ဖို႔ မ်က္ေျခမျပတ္သင့္ေပ။ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းမည့္စစ္တိုင္းမ်ားတြင္ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ (ရခိုင္ျပည္နယ္) ပါ၀င္မႈမရွိေသးသည္မွာ ေမးခြန္းထုတ္ဖြယ္ရာ ပင္ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ဖို႔ လံုးလံုးလ်ားလ်ား စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားၿပီဆိုလွ်င္ တိုက္ပြဲမ်ား၊ စစ္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို တတ္ႏိုင္သေရြ႕ ေလ်ာ့ခ်ၾကရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး အက်ပ္ အတည္းမ်ားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြးအေျဖရွာႏိုင္ဖို႔ အားလံုးပါ၀င္၍ ဟန္ခ်က္ညီညီၿပိဳင္တူတြန္းၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ရန္ကိုရန္ခ်င္း မတုံ႔လွ်င္းႏွင့္ ဆိုသည့္ ျမန္မာဆို႐ိုးစကားသည္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္၏ ေဆာင္ပုဒ္ ျဖစ္ဖို႔ေကာင္းသည္။ လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ပ႐ိုဖိုင္းအစစ္အမွန္မ်ားျဖင့္ ရန္ကိုရန္ ခ်င္း တံု႔လွ်င္းဖို႔ တိုက္တြန္းေရးသားေနၾကသည္မွာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ျပဒါးတစ္လမ္း၊ သံတစ္ လမ္းပင္ျဖစ္သည္။ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္း ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တို႔သည္ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲျပဳေနၿပီး၊ ဟန္ခ်က္ညီႏိုင္ဖို႔ အေရးႀကီးမည္ျဖစ္သည္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသည္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၏ အေျခခံအုတ္ျမစ္ႀကီးပင္ျဖစ္သည္။ အုတ္ျမစ္ မခိုင္ခန္႔လွ်င္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးသည္ ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲျဖစ္လာႏိုင္ၿပီး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္း စဥ္သည္လည္း ေရွ႕တိုးဖို႔ ခက္ခဲသည္အထိ ေခ်ာင္ပိတ္မိသြားႏိုင္ေျခရွိေနသည္ကို အေလးဂ႐ု ျပဳသင့္ သည္။

ညီေနာင္မဟာမိတ္သံုးဖြဲ႕ (ULA/AA၊ PSLF/TNLA၊ MNTJP/MNDAA) တို႔သည္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲ ရပ္ တန္႔ၿပီး၊ ေတြ႕ဆံု ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား လက္ေတြ႕က်က်ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္မွ ေအာက္တိုဘာလ (၈) ရက္ေန႔အထိ တစ္လတာ တစ္ဖက္သတ္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေၾကာင္း စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔စြဲပါ ေၾကညာခ်က္ျဖင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ေတြ႕ ဆံုေဆြးေႏြးေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာႀကိဳဆိုရမည့္ ေျခလွမ္းပင္ျဖစ္ သည္။ KIO/KIA ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ားရပ္ကာ အပစ္အခတ္ရပ္ေနဆဲကာလတြင္ ညီေနာင္မဟာမိတ္သံုးဖြဲ႕ ကပါ တစ္ဖက္သတ္ အပစ္ရပ္လိုက္သည့္အေလ်ာက္ ေျမာက္ပိုင္းတစ္ခြင္ေသနတ္သံ၊ အေျမာက္သံ မ်ား ဆိတ္သုန္း၍ ေဒသခံျပည္သူမ်ား ေနရပ္ရင္းဆီ ျပန္အေျခခ်ႏိုင္ဖို႔ အလားအလာေကာင္းမ်ား ထင္ရွားလာဖြယ္ရွိသည္ဟု သံုးသပ္ႏိုင္သည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ စစ္ရွိန္ေလ်ာ့ခ်လာႏိုင္ၿပီး၊ ျပည္ေထာင္စုလမ္းမႀကီးႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးသည္ ပိုေနၿမဲက်ားေနၿမဲ ျပန္ျဖစ္လာေနၿပီဟု ေကာက္ခ်က္ျပဳႏိုင္သည္။ အပစ္ အခတ္ ရပ္စဲကာလတြင္ ႏွစ္ဖက္ အလုပ္ပိုလုပ္ၾကရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ အမွားအယြင္း၊ အလြဲအေခ်ာ္တို႔ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆန္းစစ္၊ သံုးသပ္၍ ျပဳျပင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာ မိတ္အၾကား ယံုၾကည္မႈပိုမိုတည္ေဆာက္လာႏိုင္ေရး မျဖစ္မေန ဦးတည္ရမည္ ျဖစ္သည္။ အျပန္အ လွန္ ယံုၾကည္မႈျမင့္တက္လာမွသာ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးက ထိေရာက္အလုပ္ျဖစ္မည္ျဖစ္သည္။ အပစ္ အခတ္ရပ္စဲေရး အနာအဆာကင္းဖို႔ဆိုလွ်င္ တပ္မေတာ္ေရာ၊ ေျမာက္ပိုင္းေလးဖြဲ႕ပါ ၀ိုင္းႏိုင္၊ ၀န္းႏိုင္၊ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ဖို႔ မလြဲမေသြလိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ အပစ္ရပ္ထားလင့္ကစား အခ်ိန္အခါမေရြး ျပန္ပစ္ႏိုင္၊ ခတ္ႏိုင္သည္ကို ဆင္ျခင္၍ အေရးေပၚလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အတူ ေစာင့္ၾကည့္ထိန္းေက်ာင္းႏိုင္ေရး ရည္မွန္းခ်က္ထားသင့္သည္။ ပစ္သံခတ္သံမ်ားျပန္ဆူ ညံလာမည္ဆိုလွ်င္ မည္သို႔မည္ပံု ခ်ဥ္းကပ္ အေျဖရွာမည္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ႀကိဳတင္ဇာတ္တိုက္၊ ေလ့က်င့္ထားႏိုင္ေလေကာင္း ေလပင္ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသည္ ေရရွည္အျမင္ရွိရွိ အသက္၀င္၊ ႐ုပ္လံုးေပၚလာမည္ျဖစ္ၿပီး၊ သားစဥ္ ေျမးဆက္ လက္ဆင့္ကမ္း ထိန္းေက်ာင္းရမည့္အခင္းအက်င္းႀကီးပင္ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕အေနျဖင့္ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထိုး သည္ျဖစ္ေစ၊ မထုိးႏိုင္ေသးသည္ျဖစ္ေစ၊ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕အေနျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုး ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (အန္စီေအစာခ်ဳပ္) ကို လက္မွတ္ထိုးသည္ျဖစ္ေစ၊ မထိုးႏိုင္ ေသးသည္ျဖစ္ေစ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို ဆြဲဆန္႔ႏိုင္သေရြ႕ဆြဲဆန္႔ရမည္ျဖစ္သည္။မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးကို တစ္နည္းနည္းျဖင့္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးလႊမ္းၿခံဳႏိုင္ေရး ထိန္းေက်ာင္းၾက၊ ညႇိႏႈိင္းၾက ရမည္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပင္ျဖစ္သည္။ အပစ္ရပ္ေနာက္ခံအခင္းအက်င္းတြင္ မ်က္ႏွာစံု ညီေတြ႕ ဆံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ေဆာလ်င္စြာ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေရး တိုက္တြန္းၾကရမည္ျဖစ္သည္။ အေျမာ္အျမင္ရွိရွိ ႏိုင္ငံေရးေဆြး ေႏြးပြဲသည္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ႏွင့္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရး ဗီတာမင္ပင္ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးၾကၿပီဆိုလွ်င္ ရွဥ့္လည္းေလွ်ာက္သာပ်ားလည္းစြဲသာ၊ သူမနာကိုယ္ မနာ၊ အားလံုးပါ၀င္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္၊ လံုၿခံဳေရးက႑ဆိုင္ရာ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား စသည့္စသည့္ေရးရာကိစၥမ်ားသည္ ေရွ႕တန္းေရာက္လာမည္ မွာ ဧကန္မုခ်ျဖစ္သည္။ ထိုထိုစိန္ေခၚမႈႀကီးမ်ားႏွင့္ နဖူးေတြ႕ ဒူးေတြ႕ေတြ႕ရမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ေရရွည္အျမင္ရွိရွိ ခ်ဥ္းကပ္ႏိုင္ရန္ ေသာ့ခ်က္က်မည္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ဖက္ညႇိႏႈိင္း၍ သင့္ေတာ္သည့္ အခ်ိန္ဇယား သတ္မွတ္ႏိုင္ဖို႔ ဆန္းစစ္သင့္သည္။ မတင္းလြန္းမေလ်ာ့လြန္းရန္အေရးႀကီးသကဲ့သို႔ စဥ္ဆက္မျပတ္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္လည္း ေသာ့ခ်က္က်မည္ျဖစ္သည္။ အလုပ္သေဘာထက္ အလြတ္သေဘာေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈ မ်ားမွတစ္ဆင့္ ယံုၾကည္မႈႏွင့္နားလည္မႈကို ထူေထာင္ႏိုင္ဖို႔ စဥ္းစားသင့္သည္။ ၾကား၀င္ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းသူ စစ္စစ္မ်ား၏ အခန္း က႑ကိုလည္း ခ်ဲ႕ထြင္ေပးႏိုင္ဖို႔ အားထုတ္သင့္သည္။

ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈသည္ အသြင္သ႑ာန္အားျဖင့္ အထက္မွေအာက္ပံုစံျဖစ္ႏိုင္ေရး ေရွး႐ႈသင့္သည္။ လြတ္လပ္ၿပီး ေခတ္ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းတြင္ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရးဦးတည္လ်က္ အႀကီးအကဲ မ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအၾကား ထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပံုစံက်င္းပခဲ့သည္မွာ မေတြ႕ရသေလာက္ပင္ျဖစ္ သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးျပႆနာသည္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအၾကား ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာႏိုင္၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားရယူႏိုင္မွသာ လမ္းမွန္ေပၚေရာက္ႏိုင္ဖြယ္ရွိသည္။ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားအၾကား ညႇိႏႈိင္းေဆြးေႏြး၍ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားရယူႏိုင္ျခင္းမရွိလွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ ငန္းစဥ္ ႀကီး လမ္းေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္အထိ စိုးရိမ္ပူပန္စရာပင္ျဖစ္သည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ အစေကာင္းမွအေႏွာင္းေသခ်ာမည္ျဖစ္သည္။ အေျခခံအုတ္ျမစ္ေကာင္းမွသာ အစေကာင္း မည္ျဖစ္သည္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ၍ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏိုင္မွသာ အုတ္ျမစ္လည္း ေကာင္း၊ အစလည္းေကာင္းမည္ျဖစ္ သည္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေနာက္ခံတြင္ ႏိုင္ငံေရးစားပြဲ၀ိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲလမ္းေၾကာင္းမွ ေသြၿဖီမသြားရန္ တည့္မတ္ထိန္း ေက်ာင္းၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရး စားပြဲ၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ေအာင္ျမင္အထေျမာက္ဖို႔၊ ထိေရာက္တြင္က်ယ္ဖို႔ ၿပိဳင္တူ တြန္းၾကရမည္ျဖစ္ သည္။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးသည္ တိုက္ယူ၊ ေတာင္းယူရမည့္ကိစၥရပ္မဟုတ္ေပ။ စားပြဲ၀ိုင္းတြင္ ၀ိုင္းဖြဲ႕ ထိုင္၍ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအၾကား အလြတ္သေဘာ၊ အလုပ္သေဘာ ေဆြးေႏြး၊ အျမင္ဖလွယ္၊ ျငင္းခံုၿပီး ဘံုသေဘာတူညီ ခ်က္မ်ားရရွိႏိုင္ေရး၊ ဘံုလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားခ်မွတ္ႏိုင္ေရး၊ ဘံုလမ္းျပေျမပံု တစ္ရပ္ ေရးဆြဲႏိုင္ေရး စသည္တို႔အက်ဴံး၀င္သည့္ ဘုံလမ္းေၾကာင္းႀကီးတစ္ခုကို ၿပိဳင္တူတြန္း ေဖာ္ေဆာင္ႏုိင္ေရး မ်က္ေမွာက္ျပဳသင့္ပါေၾကာင္း သံုးသပ္တင္ျပလိုက္ရပါသည္။

ေဒါက္တာရန္မ်ဳိးသိမ္း