အမုန္းစကားေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိ္ုင္ၿပီလား

အမုန္းကားေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ၿပီလားဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္နဲ႔ DVB Debate ပြဲတစ္ခုကို သူတို႔ေပးထားတဲ့ေခါင္းစဥ္ကို စၾကားလိုက္ကတည္းက သြားေရာက္နားေထာင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အမုန္းစကားတိုင္းဟာ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ လိုသလားဆိုတာ စၿပီးေတြးမိလာပါတယ္။ အမုန္းစကား ေတြမွာလည္း တရားဝင္ခြင့္ျပဳရမယ့္ အဆင့္ေတြရွိေနတဲ့အတြက္ မုန္းစကားမွန္သမွ်ကို ထိန္းခ်ဳပ္လိုက္ရင္ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကိုပါ ထိခိုက္လာႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာ  အမုန္းစကားဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို ယေန႔အခ်ိန္အထိ တိက်တဲ့ အဓိပၸာယ္ရွင္းလင္းဖြင့္ဆိုမႈမ်ဳိး မလုပ္ႏိုင္ၾကေသးပါဘူး။ အမုန္းစကားလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ က်ယ္ျပန္႔လြန္းတာေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ  Danger ous Hate Speech (အႏၲရာယ္ရွိေသာ စကား)လို႔ ခြဲျခားၿပီးသံုးစြဲေျပာဆိုလာၾကပါတယ္။ အမုန္းစကားတိုင္းကို အေရးယူတာ မ်ဳိး မလုပ္သင့္ေပမဲ့ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားေတြကိုေတာ့ အေရးယူတားျမစ္ရပါမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြအေနနဲ႔ အေရးမယူသင့္တဲ့ အမုန္းစကားနဲ႔အေရးယူရမယ့္ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားဆိုတာကို ခြဲျခားနားလည္လို႔လိုအပ္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕လူ ေတြက ဒီအပိုင္းမွာတင္ ႐ႈပ္ေထြးေနတဲ့အတြက္ အနည္းငယ္ရွင္းျပလိုပါတယ္။

အေရးမယူသင့္တဲ့ အမုန္းစကား

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔အေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ (ICCPR) ရဲ႕ အပိုဒ္ ၁၉(၂)အရ လူသားတိုင္းရဲ႕ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုေရးသားခြင့္၊ ထင္ျမင္ယူဆခြင့္ကို တရား ဝင္ခြင့္ျပဳေပးထား ရပါမယ္။ အဲဒီအခြင့္အေရးကို က်င့္သံုးတဲ့ေနရာမွာ ခြဲျခားဆက္ဆံတာေတြ၊ ႏွိမ့္ခ်ေစာ္ကားမႈေတြ၊ အျခား တစ္ပါး သူေတြရဲ႕ အျမင္၊ အယူအဆေတြကို လက္မခံႏိုင္တာေတြ၊ ႐ုပ္ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ စကားေတြ၊ အႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္ရာေကာင္း တဲ့စကားေတြ အထိပါဝင္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလို အမုန္းစကားေတြကိုေတာ့ အေရးမယူသင့္တဲ့ အမုန္းစကား (သို႔မဟုတ္) တရားဝင္ခြင့္ျပဳရမယ့္ အမုန္းစကားလို႔ သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။

အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားဆိုတာ ဘာလဲ

ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြမွာ ေအာက္ပါအဆင့္ (၂)ဆင့္ကို အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး အေရးယူတားျမစ္ ေလ့ရွိပါတယ္။

(၁) လူတစ္စုတစ္ဖြဲ႕ကို ရည္ရြယ္ၿပီး မုန္းတီးေစရန္၊ ရန္လိုတိုက္ခိုက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေစရန္လႈံ႔ေဆာ္ျခင္း

မတူကြဲျပားတဲ့ လကၡဏာရပ္ေတြရွိတဲ့ လူမ်ဳိးစုေတြအေပၚ လူအမ်ားကခြဲျခားဆက္ဆံလာေအာင္၊ ရန္လိုမုန္းတီးလာေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ က်ဴးလြန္လာေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေဟာေျပာျခင္းေတြကို မျဖစ္မေန တားျမစ္ပိတ္ပင္ရပါမယ္။

(၂) လူမ်ဳိးစုလိုက္ထြက္ေျပးမႈမ်ား (သို႔မဟုတ္) လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ လႈံ႔ေဆာ္ျခင္း။

မ်ဳိးႏြယ္စုတစ္ခုကို ခြဲျခားဖိႏွိပ္ဖို႔၊ လူသားျဖစ္မႈကေန ေလ်ာက်သြားေအာင္၊ လူေတြမဟုတ္တဲ့အတြက္ သတ္ပစ္တာဟာ မမွားဘူးလို႔ အမ်ားကယံုၾကည္ထင္မွတ္လာ ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေျပာဆိုျခင္းႏွင့္ လူမ်ဳိးစု လိုက္ထြက္ေျပးျခင္း၊ လူမ်ဳိးတံုးသတ္ျဖတ္ ျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚလာေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္ေဟာ ေျပာျခင္းေတြကို တိက်တဲ့ဥပေဒျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားနဲ႔ အေရးယူတားျမစ္ရပါမယ္။

အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကား ျပန္႔ႏွံ႔မႈအေျခအေန

ကြၽန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ဖုန္းေတြကို ေစ်းခ်ဳိခ်ဳိနဲ႔ လူတိုင္းဝယ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့အေျခအေန ျဖစ္လာခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၂ ေနာက္ပိုင္း မွာ လူမႈကြန္ရက္မီဒီယာအသံုးျပဳမႈဟာ တဟုန္ဒိုး တိုးတက္လာခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ Facebook သံုးစြဲသူ ဟာ ၁၈ သန္းေက်ာရွိလာခဲ့ၿပီး အျခားလူမႈကြန္ရက္မီဒီယာေတြ သံုးစြဲမႈနဲ႔ယွဥ္ရင္ အဆမတန္မ်ားျပားလာတဲ့အတြက္ ဘာသာေရး၊ လူမ်ဳိးေရးပဋိပကၡေတြဖန္တီးဖို႔ ႀကိဳးစားတဲ့သူေတြဟာ Facebook ကို ပစ္မွတ္ထားလာၾကပါတယ္။ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားေတြကို ေျပာဆိုေနတဲ့အေကာင့္ေတြကို ေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ စကားမွန္းမသိဘဲ စိတ္ခံစားမႈအေျခခံ၊ ယံုၾကည္မႈအေျခခံနဲ႔ ျဖန္႔ခ်ိေျပာဆိုေနတဲ့ အုပ္စုနဲ႔ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားမွန္းသိၿပီး ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ဖန္တီးလုပ္ေဆာင္ေျပာဆို ျဖန္႔ခ်ိေနတဲ့ အုပ္စုဆိုၿပီး အုပ္စုႏွစ္မ်ဳိးကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဒုတိယ အမ်ဳိးစားထဲမွာဆိုရင္ လစာေပးၿပီး အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ စနစ္တက်လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ပံုစံေတြကိုပါ ေလ့လာေတြ႕ ရွိရ ပါတယ္။

အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားေတြကို တားျမစ္ ႏိုင္ၿပီလား

အသံ(လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ခြင့္လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႕)ရဲ႕ သုေတသနမွတ္တမ္းေတြအရ ယေန႔အခ်ိန္ထိ အႏၲရာယ္ ရွိတဲ့ စကားေတြေျပာဆိုမႈေၾကာင့္ အေရးယူဖမ္း ဆီးခံထားရတဲ့သူေတြ မရွိေသးပါဘူး။ ပဋိပကၡေတြျဖစ္လာတဲ့အထိ တြန္းအား ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားေတြကို အေရးယူႏိုင္တဲ့ ဥပေဒမရွိေသးတာေၾကာင့္ အေရးမယူတာပါလို႔ အစိုးရက ဆင္ေျခ ေပးႏိုင္ေပမယ့္ တစ္ကယ္ထိန္းခ်ဳပ္တားျမစ္ခ်င္ တယ္ဆိုရင္ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒမွာပါတဲ့ ပုဒ္မ ၅ဝ၅(ဂ)ကို အသံုးျပဳလို႔ ရႏိုင္ပါ တယ္။

၅ဝ၅(ဂ)ေဖာ္ျပခ်က္

မည္သူမဆို ေဖာ္ျပခ်က္ကိုျဖစ္ေစ၊ ေကာလဟလကိုျဖစ္ေစ၊ သတင္းကိုျဖစ္ေစ ျပဳရာတြင္ သို႔တည္းမဟုတ္ ထုတ္ျပ ေၾကညာရာတြင္၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ျဖန္႔ခ်ိရာတြင္-

၅ဝ၅(ဂ)လူအမ်ဳိးအစား အခ်င္းခ်င္း ျဖစ္ေစ၊ လူမ်ဳိးစုအခ်င္းခ်င္းျဖစ္ေစ တစ္ဖက္ ႏွင့္တစ္ဖက္ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္ ရန္ အႀကံရွိလွ်င္ သို႔တည္းမဟုတ္အဆုိပါလႈံ႔ ေဆာ္ျခင္းကိုျဖစ္ေစ တန္ရာသည့္ အေၾကာင္း ရွိလွ်င္၊ ထိုသူကို ႏွစ္ႏွစ္ထိ ေထာင္ဒဏ္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကိုျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ ႏွစ္ရပ္လံုးျဖစ္ေစခ်မွတ္ရမည္။

အမုန္းစကားကာကြယ္တားဆီးေရး ဥပေဒ

အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ အႏၲရာယ္ရွိတဲ့စကားေတြကို တားျမစ္အေရးယူႏိုင္တဲ့ အထူးဥပေဒ တစ္ရပ္ေရးဆြဲျပ႒ာန္းဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အစိုးရသစ္တက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္း လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡမ်ား၊ စိတ္ဝမ္းကြဲျပားမႈမ်ားျဖစ္ပြားေအာင္ အမုန္းစကားတစ္ရပ္ရပ္အား ေျပာဆိုျခင္း၊ ထပ္ဆင့္ေျပာဆိုျခင္း၊ စည္း႐ံုးသိမ္း သြင္းျခင္းႏွင့္ လူထုဆက္သြယ္ေရးနည္းလမ္းမွ တစ္ဆင့္ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို အေရးယူမယ့္ အမုန္းစကား ကာကြယ္တားဆီးေရး ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ထံ တင္ျပထားတယ္လို႔ သာသနာေရးႏွင့္ယဥ္ ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး သူရဦးေအာင္ကိုက ေျပာဆိုခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲလိုေျပာဆိုခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အၾကာ၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္၊ ေမလက အဲဒီဥပေဒအတြက္ Focal Ministry ကိုေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ အခါမွာ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ဆိုင္ တာျဖစ္လို႔ ဥပေဒၾကမ္းေရးဆြဲတာကို ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနက ဆက္လက္ကိုင္တြယ္သြားမယ္ဆိုၿပီးျဖစ္သြားျပန္ ပါတယ္။

ပိုဆိုးတာက ယေန႔အခ်ိန္ထိ အဲဒီဝန္ ႀကီးဌာနေတြက အမုန္းစကားကာကြယ္တာ ဆီးေရးဥပေဒ (မူၾကမ္း)ေရးဆြဲတဲ့ အေနရာမွာ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းေတြကို ပါဝင္ခြင့္ မေပးဘဲ ၎တို႔စိတ္ႀကိဳက္ေရးဆြဲေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကားသိထားရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအရဆိုရင္ လက္ရွိအစိုးရဘက္က ေရးဆြဲေနတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းမွာ အမုန္းစကား ကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားတာ က်ယ္ျပန္႔႐ႈပ္ေထြးလြန္းေနတာေၾကာင့္ ျပည္သူေတြရဲ႕ အစိုးရအေပၚ ေဝဖန္ေျပာဆိုမႈေတြကိုပါ အမုန္းစကားေခါင္းစဥ္တပ္ၿပီး ေထာင္ႏွစ္ရွည္ခ်ထားႏိုင္တ့ဲ အေနအထားျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေတြဟာ စိုးရိမ္ရမယ့္ကိစၥေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း အစိုးရနဲ႔အၿပိဳင္ အရပ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းတခ်ဳိ႕က အမုန္းစကားေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ သင့္ ျမတ္ခ်စ္ၾကည္ေရး ဥပေဒၾကမ္း (Harmony Bill) ကို ေရးဆြဲေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အမုန္းစကားေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္အေရးယူဖို႔ ဥပေဒၾကမ္းေရးဆြဲတဲ့ေနရာမွာ ျပည္သူေတြရဲ႕ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို မထိခိုက္ ေအာင္သတိထားၿပီး လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို အျပည့္ အဝေပးလိုက္ရင္ အမုန္းစကားေျပာ ဆိုမႈေတြလည္း အလိုလိုေလ်ာ့နည္းသြားပါလိမ့္မယ္။ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ခံေနရဆဲ အေျခအေနမွာ အမုန္းစကားေတြကို အေရးယူႏိုင္မယ့္ ဥပေဒတစ္ရပ္ေဖာ္ေဆာင္ တာဟာ အေတာ္သတိႀကီးႀကီးထားၿပီး ကိုင္တြယ္ရမယ့္ကိစၥ တစ္ခုျဖစ္တယ္ဆိုတာ မေမ့ဖို႔လို အပ္ပါတယ္။

ေမာင္ေဆာင္းခ