“ေနာက္ခံသမုိင္းေၾကာင္းကိုျပန္ၾကည့္ရင္ ရခုိင္ေတြဟာ တကယ့္နုိင္ငံျဖစ္ထုိက္တဲ့ လူမ်ဳိးေတြထဲမွာ ရခုိင္က ပါတယ္”

“လက္ရွိေရာက္ေနတဲ့ ပကတိအေနအထားရဲ့ ေအာက္မွာ နုိင္ငံသားအားလုံး အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္လို႔ ရေအာင္ Confederate စနစ္ကို ပိုၾကိဳက္တယ္ဆုိျပီးေတာ့ ေျပာတာ”

ရခုိင္ျပည္နယ္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ရဲကင္းစခန္းေလးခုကို ရကၡဳိင္တပ္မေတာ္(AA)က ဇန္န ဝါရီ ၄ရက္တြင္ ဝင္ေရာက္တုိက္ခုိက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အစုိးရနွင့္တပ္မေတာ္က AAအဖြဲ႔အား အၾကမ္းဖက္ေသာင္း က်န္းသူအျဖစ္ ေၾကညာၿပီး ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း စစ္ဆင္ေရးမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သည္။  လက္ရွိအခ်ိန္ထိလည္း တပ္ မေတာ္နွင့္ AA အဖြဲ႔တုိ႔အၾကား တု္ိက္ပြဲမ်ား ျပင္းထန္စြာျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး စစ္ေရးပဋိပကၡေၾကာင့္ ႏွစ္ဖက္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားသာမက အရပ္သားထိခိုက္ေသဆံုးမႈမ်ား၊ ဒဏ္ရာရမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး စစ္ေဘးဒုကၡသည္ တစ္ေသာင္း ေက်ာ္အထိ ရွိလာၿပီျဖစ္သည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ရကၡဳိင့္တပ္မေတာ္၏ ရပ္တည္ခ်က္နွင့္  ေရွ႕ဆက္လုပ္ေဆာင္မည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားနွင့္ ပတ္သက္၍ ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ခုိင္သုခနွင့္ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။

AA ျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ခုိင္သုခနွင့္ ဆယ္သြယ္ေမးျမန္းျခင္း။ 

ေမး ။  ။ AA အဖြဲ႔ကို အၾကမ္းဘက္ေသာင္းက်န္းသူအျဖစ္ေၾကညာၿပီး အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းမယ္ဆုိၿပီး ေျပာခဲ့တာရွိေပမယ့္ အခုေနာက္ပုိင္း အစုိးရဘက္က  အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔ ေလသံေျပာင္းလာတဲ့သေဘာဆုိ ေတာ့ အဲ့ဒီအေပၚမွာေကာ ဘယ္လိုထင္ျမင္မိလဲ။

ေျဖ။  ။ ဒီဟာကေတာ့ သူတုိ႔လုပ္ေနက် နည္းဗ်ဴဟာလိ႔ုေျပာလုိ႔ရတာေပါ့။ အဲ့လုိ လုိတစ္မ်ဳိး၊ မလို တစ္မ်ဳိး  ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ မူ၀ါဒနဲ႔ တစ္ေလွ်ာက္လုံး အုပ္ခ်ဳပ္လာတဲ့အတြက္လည္း အခုျပည္တြင္းစစ္က နွစ္ ၇၀ ေက်ာ္ ၾကာရွည္လာတာ။ တကယ္ရုိးသားတဲ့စိတ္ဓာတ္နဲ႔ နုိင္ငံေရး ျပႆနာေတြကို နုိင္ငံေရးနည္းအရ၊ တကယ္ေတြ႔ဆုံ အေျဖရွာဖုိ႔အတြက္ အစုိးရဘက္က လုပ္ခဲ့တယ္ဆုိရင္ တုိင္းျပည္က အခုအေနထားထိ ေရာက္ လာစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ အခုလည္းပဲ လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚကို ေေရာက္ေနတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဘက္က မယူဆ ေသးဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိရင္ အခုက သူတုိ႔က နုိင္ငံံတကာဖိအားေတြကုိ ရပ္တန္႔ေအာင္ေလာက္ပဲ ေဆးၿမီးတုိနဲ႔ ကုမယ္ဆုိတဲ့သေဘာမ်ဳိး ေတြ႔ေနရတယ္။ အဲ့လို ေဆးၿမီးတုိနဲ႔ ကုေနလို႔ကေတာ့ အလုပ္မျဖစ္ဘူးဗ်။ တကယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိလုိခ်င္ရင္ တုိင္းရင္းသားအခ်င္းခ်င္း ရုိးသားတဲ့စိတ္္ဓာတ္၊ ညီအစ္ကိုစိတ္္ဓာတ္နဲ႔ ေျဖ ရွင္းမယ္ဆုိရင္ ျပႆနာက ေျပလည္နုိင္မယ့္ အလားအလာရွိတယ္။ အဲ့လိုမဟုတ္ဘဲနဲ႔ အခုလုပ္ေနသလို တုိင္း ရင္းသားအဖြဲ႔ေတြကို အင္အားႀကီးတဲ့အဖြဲ႔ကို ဘယ္လိုဆက္ဆံမယ္၊ အင္အားနည္းတဲ့အဖြဲ႔ကို ဘယ္လို ဆက္ဆံမယ္။ အဲ့လိုမ်ဳိးမူ၀ါဒေတြနဲ႔ သြားေနလို႔ကေတာ့ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ရဖုိ႔မျမင္ဘူးဗ်။

ေမး။ ။ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ေတြကို Deed of Commitment ထုိးျပီးမွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမယ္ ဆုိတဲ့အေပၚမွာ AA ရဲ့ သေဘာထားက ဘယ္လုိရွိပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ အရင္တစ္ေခါက္ကူမင္းမွာ ေတြ႔တုန္းကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္ဘက္က ေတာ့ Bilateral ကိုအရင္သြားမယ္။ အစုိးရဘက္ကေတာ့ DOCေပါ့ေနာ္။ Deed of Commitment ကုိ အရင္ထုိးရ မယ္ဆုိျပီး အဲ့လိုမ်ဳိးေျပာလာတာရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဘက္ကေတာ့ အဲ့လိုမ်ဳိး DOCကို  မထုိးနုိင္ ဘူး။ အဲ့ဒီမွာ သူတုိ႔အစုိးရဘက္ကလာတဲ့သူေတြက အဆုံးအျဖတ္မေပးနုိင္ဘူး။ သူတုိ႔ဘက္က အဆုံးအျဖတ္္ မေပးနုိင္လုိ႔  အထက္ျပန္တင္ျပမယ္ဆုိၿပီး အစည္းအေ၀းက အဲ့ဒီမွာပဲရပ္သြားတာ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေတြ႔ၾကတာ ကေတာ့ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈတစ္ခုေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ ေမးခြန္းထုတ္စရာကေတာ့ အမ်ားႀကီးရွိတာေပါ့။ ဥပမာ အခု ေဒၚေအာင္ဆန္္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့အစုိးရနဲ႔ စစ္တပ္ၾကားမွာ ဘယ္သူကေန ဦးေဆာင္ၿပီးေတာ့ တုိင္းျပည္ကို အဆုံးအျဖတ္ေပးနုိင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းလဲဆုိတာလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္က ေမးခြန္္းထုတ္္စရာ ေတြရွိတယ္။ အစုိးရနဲ႔ေဆြးေႏြးလုိ႔ ကိစၥကမၿပီးဘူး။ တပ္ကကန္႔ကြက္ရင္လည္း အဲ့ဒါကအလုပ္မျဖစ္ဘူး။ စစ္တပ္ နဲ႔ၿပီးျပန္ေတာ့လည္း အစုိးရက သေဘာမတူရင္ အလုပ္မျဖစ္ျပန္ဘူး။ ဘယ္သူနဲ႔ေဆြး ေႏြးလုိ႔ရွိရင္ ေနာက္ဆုံး အဆုံးအျဖတ္ျဖစ္နုိင္တယ္ဆုိတာ ဥပမာ-ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦး ေဆာင္တဲ့အစုိးရလား၊ တပ္မေတာ္လား။ လက္ရွိအစုိးရကို ဦးေဆာင္တာမွာဘယ္သူက Decision Maker လဲ။ ဘယ္သူဟာ တကယ္ဆုံးျဖတ္နုိင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဆုိတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဘက္က မသဲကြဲဘူးျဖစ္ေနတယ္။

ေမး။ ။ ရဲကင္းစခန္းေတြကို တုိက္ခိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူထုၾကားမွာ ေ၀ဖန္ေျပာဆုိမႈေတြရွိပါတယ္။ နုိင္ငံတ ကာကလည္း ေဝဖန္တာေတြရွိပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘာေျပာခ်င္္ပါသလဲ။

ေျဖ။။ ရဲကင္းစခန္းကို တို္က္ခုိက္တယ္ဆုိတာကပုံစံအမ်ဳိးမ်ဳိးရွိတယ္္။ တစ္ခ်ဳိ႕ဟာေတြဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဥပမာ- နယ္ျခားေစာင့္ဆုိရင္ သူတုိ႔က တုိက္ခုိက္ေရးမွာေနၿပီးေတာ့၊ စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အျပည့္အ၀တာ၀န္ယူၿပီးေတာ့ တပ္နဲ႔အတူတူ စစ္ဆင္ေရးေတြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရတယ္။  ဆုိေတာ့ အဲ့ဒီနယ္ျခားေစာင့္ေတြကိုလည္း ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔က တုိက္ခိုက္ရမယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ရဲေတြက်လို႔ရွိရင္ ဥပမာ-ရြာမွာေနတယ္္ဆုိေပမယ့္လုိ႔ သူတုိ႔ ရဲ့အဓိကတာ ၀န္ျဖစ္တဲ့ ျပည္သူလူထုလုံျခဳံေရးတာ၀န္္ကိုယူေန၇င္ ဘာမွ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ ျပႆနာမရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဗမာ စစ္ တပ္ကို သတင္းေတြေထာက္လွမ္းေပးတာတုိ႔  ေနာက္ၿပီး ျပည္သူလူထုကို မတရားဖမ္းဆီး ရုိက္နက္တာေတြ လုပ္တယ္။ မတရားအမႈဆင္ၿပီးေတာ့ ဖမ္းတာေတြလုပ္တယ္။ အဲ့လိုမ်ဳိး ျပည္သူလူထုကို ဒုကၡေပး လာတဲ့အခါ က်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဘက္ကလည္း လိုအပ္တဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈကေတာ့ ဒါလုပ္ကိုလုပ္ ရမွာျဖစ္တယ္။  အဲ့ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒီရဲကင္းစခန္းေတြကို တုိက္ခုိက္တဲ့ဟာက ဥပမာ-အေမရိက တုိ႔္လုိ႔၊ ဥေရာပတုိ႔ လိုနုိင္ငံမ်ဳိးက ရဲေေတြနဲ႔ စံခ်ိန္ထုိးလုိ႔မရဘူး။ ရဲေတာ့ရဲပဲဗ်ာ ဒါေပမယ့္ စံခ်ိန္ထုိးလုိ႔မရဘူး။ အဲ့လိုမ်ဳိးတကယ္စံခ်ိန္ ၊စံညြန္း တကယ္လုိက္နာတဲ့ ရဲေတြဆုိရင္ ဘာျပႆနာမွမရွိဘူး။ အခုဗမာျပည္မွာက သိတဲ့အတုိင္းပဲ အေျခခံ ဥပေဒထဲမွာကိုယ္၌က ဗမာျပည္ထဲမွာရွိတဲ့ လက္နက္ကုိင္ေတြအားလုံးဟာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ေအာက္မွာရွိတယ္ဆုိတာ ေဖာ္ျပထားၿပီးသား။ ေနာက္ၿပီး ရဲေတြကိုယ္တုိင္ကလည္း ေျပာမယ္ဆုိရင္ အစုိးရရဲ့ ျပည္သူလူထုကို ဖိနွိပ္ေရးယႏၱရားထဲမွာ အဓိကေနရာကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔ လုိအပ္ရင္ လုိအပ္သလို ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ဘက္က ရဲတပ္ဖြဲ႔ေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေရးယူေဆာင္ရြက္ရတာ ရွိပါတယ္။

ေမး။ ။ AA ေခါင္းေဆာင္က ရခုိင္ျပည္နယ္ကို Confederate အျဖစ္ ထူေထာင္မယ္လုိ႔ ေျပာထား တာရွိတယ္။ ဒါက ရကၡဳိင့္တပ္မေတာ္အတြက္အဓိက ရည္မွန္းခ်က္လို႔ ေျပာလုိ႔ရလား။ 

ေျဖ။  ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က ရခုိင္အေနနဲ႔ေျပာမယ္ဆုိရင္ Confederate လို႔ ေျပာတာက အမ်ားနဲ႔ေနၿပီး ေတာ့ အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္နုိင္တဲ့ အခင္းအက်င္းကုိ အေကာင္းဆုံးအခ်ဳိးခ်ၿပီးေတာ့ ေျပာထားတာ။ ရခုိင္ေတြ ရဲ့ျဖစ္တည္မႈ ေနာက္ခံသမုိင္းေၾကာင္းကိုျပန္ၾကည့္ရင္ ရခုိင္ေတြဟာ တကယ့္နုိင္ငံျဖစ္ထုိက္တဲ့ လူမ်ဳိးေတြထဲမွာ ရခုိင္ကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကလက္ရွိေရာက္ေနတဲ့ ပကတိအေနအထားရဲ့ ေအာက္မွာနုိင္ငံ သားအားလုံးကေနျပီး အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္လို႔ရေအာင္ Confederate စနစ္ကို ပိုႀကိဳက္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ေျပာ တာ။

ေမး။ ။ ဘာမ်ားျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ။ ။ အခု ကၽြန္ေတာ္တို႔ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္နဲ႔ တုိက္ပြဲေတြ ျပင္းထန္ေနတယ္။ အစုိးရဘက္က ေျပာတာ က ဆူပူေသာင္းက်န္းမႈေပါ့ဗ်ာ။ အဲ့လိုမ်ဳိးစကားေတြ ေျပာတာရွိတယ္။ ဆုိေတာ့ နုိင္ငံေရးျပႆနာဘာေၾကာင့္ ျဖစ္သလဲဆုိတာကို တကယ့္ပကတိအေနထားကို လက္ခံၿပီးေတာ့ေျဖရွင္းမယ့္အစား အဲ့ဒီဟာကို ဆူပူေသာင္း က်န္းမႈလို႔ျမင္ေနတယ္။ သူတုိ႔အဲ့လုိမ်ဳိးျမင္တဲ့ဟာေတြ ဆက္ၿပီးရွိေနလို႔ရွိရင္ စစ္မွန္တဲ့နုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ ေရာက္ဖုိ႔အတြက္ေရာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္္းသြားဖုိ႔အတြက္ေရာ ဒါေတြက ေတာ္ေတာ္ေလး အတား အဆီးျဖစ္နုိင္တဲ့ အေနအထားလုိ႔ ေျပာခ်င္တယ္။

အက္စ္အမ္ေအ