ျငင္းပယ္ခံေနရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရအာဏာရၿပီးေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္ တင္မႈက႑ တုိးတက္လာမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ေပမဲ့ ‘အစိုးရသက္တမ္း သုံးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး

အ ေျခအေနဟာ သိ သာထင္ရွားတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈမရွိဘူးလို႔ ဆုိရမွာပါ။

ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ကမၻာ့လူ႔အခြင့္ အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔ေတြက ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးၫႊန္းကိန္းဟာ တိုးတက္လာခဲ့တယ္ လို႔ဆိုေပမဲ့ တုိင္းျပည္တြင္းလက္ေတြ႔အေျခအေနမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အ ေရးျပႆနာက အတြင္းက်ိတ္အနာအျဖစ္ က်န္ရွိေနဆဲပါပဲ။

စစ္အစိုးရလက္ထက္ အေမွာင္ေခတ္ ဆိုးရြားလွတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြနဲဲ႔ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ေတာ့ အရပ္ သားအစိုးရျဖစ္လာခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ တုိးတက္မႈရွိလာခဲ့တယ္လို႔ ေယဘုယ် ဆုိႏိုင္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး၊ လိင္တူအခြင့္ အေရး၊ အဂတိလုိက္စားမႈ၊ (အကန္႔ အသတ္ႏွင့္) ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ေတြကို ယခင္ႏွစ္မ်ားစြာကထက္ ပိုမိုက်ယ္ေလာင္စြာေျပာဆိုခြင့္ရရွိလာခဲ့ေပမဲ့ တကယ္တမ္းအေျခခံအက်ဆုံး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိး ေဖာက္ခံရမႈ ျပႆနာရင္းျမစ္ေတြကေတာ့ စစ္အစိုးရလက္ထက္က အေျခအေနနဲ႔ ထူးျခား ကြာဟမႈ မရွိလွပါဘူး။

၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္ အေရးေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအရလည္း ျမန္မာ ႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဟာ အဆင့္တစ္ဆင့္ျမင့္တက္လာေပမဲ့  လြတ္လပ္ခြင့္အလွ်င္းမရွိေသးဘဲ စစ္အစုိးရ အုပ္ခ်ဳပ္စဥ္ ကာလကဲ့သုိ႔ ဆိုးရြားဆဲအေျခအေနမွာရွိ ေနတယ္လို႔ဆုိပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္မ်ား ျပႆနာ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ေဆြးေႏြးမႈ အဆုံးမ သတ္ႏိုင္တာ၊ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္မႈ၊ လယ္ယာေျမသိမ္းဆည္းျခင္း၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအက်ဳိးဆက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္နစ္နာမႈ၊ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ ဒုကၡသည္ေတြအေရး၊ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနဆဲတိုက္ပြဲမ်ား၊ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ သတင္းေထာက္နဲ႔ ေတာင္သူလယ္သမားေတြအပါအဝင္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြကို ဖမ္းဆီးထိန္း သိမ္းမႈစတာေတြဟာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရလက္ထက္ လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ေမးခြန္းေတြအျဖစ္ ရွိေနခဲ့တာပါ။

ဒါ့အျပင္ အဓမၼေစခိုင္းခံရမႈ၊ ေနရပ္ေျပာင္းေရႊ႕ခံရမႈ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံရမႈ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္မႈ၊အက်ဥ္း ေထာင္ေတြနဲ႔ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ လည္း ေမးခြန္းထုတ္ခံေနရဆဲပါပဲ။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ ျမႇင့္တင္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သုံးႏွစ္တာ ၂ဝ၁၄ -၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးျမႇင့္တင္ ကာကြယ္ျခင္းဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ရပ္ကို ေရးဆြဲခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ထုိမဟာဗ်ဴဟာအရ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္မႈကို ႏိုင္ငံအဆင့္၊ ေဒသအဆင့္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ေဆာင္ရြက္ သြားဖုိ႔ရွိၿပီး တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြအနက္ ဒီမိုကေရစီတည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အဟန္႔အတားျဖစ္တဲ့ ဥပေဒနဲ႔ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို လိုအပ္သလို ျပင္ဆင္၊ ပယ္ဖ်က္၊ ျဖည့္စြက္၊ အသစ္ေရးဆြဲျခင္းေတြ အေလးထား စဥ္းစား လုပ္ေဆာင္မယ္လုိ႔ ဆိုထားခဲ့ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္မွာ ထုိအေျခအေနေတြအေပၚ သိသာထင္ရွားတဲ့ လက္ ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈ မရွိခဲ့ပါဘူး။

ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူးကိုယ္စားလွယ္ ေသာမတ္အိုေနးကြန္တာနားလက္ထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံလူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ သုံးသပ္ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြအေပၚ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျငင္းဆိုတုံ႔ျပန္မႈ၊ သတင္းေထာက္ကို ပါႀကီးနဲ႔ လက္ပံေတာင္းေတာင္ေဒသ ေတာင္သူ ေဒၚခင္ဝင္း သတ္ျဖတ္ခံရမႈ၊ ႏုိင္ငံေတာ္ လွ်ဳိ႕ဝွက္အက္ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ ျဖင့္ ယူနတီဂ်ာနယ္အယ္ဒီတာအဖြဲ႔ကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္မႈစတာေတြကိုၾကည့္ရင္ ထိေရာက္တဲ့ အေကာင္အ ထည္ေဖာ္မႈ မရွိခဲ့တာကို သိႏုိင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ထာဝရေၾကြးေၾကာ္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အသိုင္းအဝိုင္းဟာ အတိုက္အခံဘဝတစ္ေလွ်ာက္လုံးမွာ ႏိုင္ငံတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိး ေဖာက္ခံရမႈ အေျခအေနေတြအေပၚ တက္တက္ၾကြၾကြေဖာ္ထုတ္ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ လည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို တာဝန္ယူေျဖရွင္းဖို႔ ဆက္လက္ဟစ္ေၾကြးခဲ့ပါတယ္။

ထုိသို႔ တစ္ေလွ်ာက္လုံးေတာင္းဆိုမႈ ေတြနဲ႔အတူ ႏိုင္ငံတြင္း အတြင္းက်ိတ္ကုသ ေနဆဲျဖစ္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆနာကိုကုစားဖို႔ ဦးေဆာင္ခြင့္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရဟာ  ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္မွာ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေတြရဲ႕ သုေတသနျပဳခ်က္ေတြအရ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစုိးရ သက္တမ္းသုံးႏွစ္အတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈျဖစ္စဥ္ေတြ ပိုမိုမ်ားျပားခဲ့ၿပီး အေျခခံအက်ဆုံး လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ခြင့္ အေပၚမွာေတာင္ ႀကီးမားတဲ့ ကန္႔သတ္ဟန္႔ တားမႈေတြရွိလာခဲ့တယ္ဆိုပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈရဲ႕ အေျခခံအက်ဆုံးျဖစ္တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုး မႈမရွိျခင္းကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ မွန္ ကန္တဲ့ ရပ္တည္မႈကို အစိုးရသုံးႏွစ္သက္တမ္းအတြင္း မေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဘူးျဖစ္ပါတယ္။

ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႕ စစ္တမ္းေတြအရ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရတာဝန္ရယူ ခဲ့တဲ့ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ကေန လက္ရွိကာလအတြင္း သတင္းရယူခြင့္နဲ႔ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ဟာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ နဲ႔ယွဥ္ရင္ ပိုမိုတင္းက်ပ္လာခဲ့ပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေရးသားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး အျငင္းပြားဖြယ္ရွိေနဆဲျဖစ္တဲ့ ဆက္သြယ္ေရးဥပေဒပုဒ္မ ၆၆ဃနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရသူ အေရအတြက္ဟာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္မွာ ၁၁ ဦးသာရွိခဲ့ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရလက္ထက္ သုံးႏွစ္သက္တမ္းမွာေတာ့ ထုိပုဒ္မနဲ႔ တရားစြဲဆိုခံရသူ ၆၆ ဦးထိရွိခဲ့တာကုိၾကည့္ရင္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚအေလး ထားမႈကို အကဲျဖတ္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ထုိ႔ျပင္ တိုင္းရင္းသားေဒသတြင္း သြားေရာက္သတင္းယူခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရမႈ၊ လႊတ္ ေတာ္အေဆာက္အအုံဓာတ္ပုံ႐ိုက္ကူးမႈနဲ႔ ႏိုင္ငံျခားသတင္းေထာက္တခ်ဳိ႕ဖမ္းဆီးခံရမႈ၊ လြတ္လပ္စြာဆႏၵထုတ္ေဖာ္သူတ ခ်ဳိ႕ကို အမႈဖြင့္တရားစြဲဆိုမႈ စတဲ့အခ်က္ေတြကိုၾကည့္ရင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးလို႔ ေၾကြးေၾကာ္ခဲ့တဲ့ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရရဲ႕ က် ဆုံးေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ႏိုင္မႈကို ျမင္ေတြ႔ရတာပါပဲ။

႐ိုက္တာသတင္းေထာက္ႏွစ္ေယာက္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရမႈအေပၚ ဂ်ပန္သတင္းဌာနနဲ႔ေတြ႔ဆုံခန္းမွာ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ရဲ႕ ႏႈတ္ထြက္ေျဖ ၾကားခ်က္ သေဘာထားဟာ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရရဲ႕ က်ဆုံးေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ႏိုင္မႈကို ပိုမိုထင္ဟပ္ေစခဲ့တာပါပဲ။

အဆိုးရြားဆုံးကေတာ့ စစ္အစိုးရေခတ္ တစ္ေလွ်ာက္လုံး ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဖာ္ထုတ္သုံးသပ္ခဲ့သလို ထုိသုိ႔သုံးသပ္မႈေတြအေပၚ ျပန္လည္ျငင္းဆိုတုံ႔ျပန္ခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရရဲ႕ တုံ႔ျပန္ခ်က္ ေတြဟာ မွားယြင္းေၾကာင္း အတိုက္အခံအင္အားစုအျဖစ္ ေျပာဆိုရပ္တည္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္အစုိးရလက္ထက္မွာ  ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢအထူး ကိုယ္စားလွယ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုလာ ေရာက္ဖို႔ ျငင္းဆိုခံခဲ့ရတာပါပဲ။

ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈ၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္စတဲ့ တုိင္းရင္းသား ေဒသတြင္းက လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရမႈ၊ သတင္း ေထာင္ေတြဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံ ရမႈ၊ လိင္အၾကမ္းဖက္ခံရမႈနဲ႔ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ခြင့္စတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ပိုမိုဆုိးရြားလာတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး အစိုးရရဲ႕ ပ်က္ကြက္မႈေတြအေပၚ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေဝဖန္ခဲ့တဲ့ ကုလလူ႔အခြင့္အေရးကိုယ္စား လွယ္ဟာ အစိုးရနဲ႔ မပူးေပါင္းမႈ၊ ေပးထားခ်က္တာဝန္ပ်က္ကြက္မႈ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံကိုလာေရာက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိး ေဖာက္မႈေတြကို စုံစမ္း သုံးသပ္ဖုိ႔ ျငင္းဆိုခံခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအခ်က္ေတြဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ ဒီခ်ဳပ္အစိုးရအဖဲြ႔ဟာ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒရဲ႕ ေပးထား ခ်က္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္တြင္း တပ္မေတာ္သားကိုယ္စား လွယ္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနဆဲမုိ႔ အေၾကာင္း ျပခ်က္ေတြေအာက္မွာပဲ အစိုးရသက္တမ္း သုံးႏွစ္ေက်ာ္တုိင္တဲ့အထိ ဒီမုိကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို အမွန္တကယ္အေလးထားေၾကာင္း သက္ ေသမထူႏုိင္ေသးဘူးဆိုတဲ့ သက္ေသပါပဲ။

ထုိ႔ျပင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ေရးဆြဲအေကာင္အထည္ေဖာ္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ကာကြယ္ျခင္း ဆိုင္ရာမဟာ ဗ်ဴဟာကို ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ႏိုင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္တြင္း ႀကိဳးပမ္းမႈမရွိခဲ့ပါဘူး။

”မတရားတဲ့ အမိန္႔အာဏာဟူသမွ် ဖီဆန္ၾက’ လို႔ ဆိုထားၿပီး ထုိေၾကြးေၾကာ္မႈကို လက္ကိုင္ထားခဲ့ၾကတဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုက ေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီဝင္ေတြဟာ ဥပေဒျပဳခြင့္ရ အမတ္ေတြျဖစ္လာခ်ိန္မွာ မတရားတဲ့ ဥပေဒအမိန္႔အာဏာ ေတြကို ျပင္ဆင္ႏုိင္ဖို႔ မစြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ပါဘူး။

လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ကာကြယ္ျခင္း ဆိုင္ရာမဟာဗ်ဴဟာရဲ႕ အဓိကအခ်က္က တည္ဆဲဥပေဒနဲ႔ ျပ႒ာန္းခ်က္ ေတြအနက္ ဒီမိုကေရစီအတြက္ အဟန္႔အတားျဖစ္တဲ့ ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို လိုအပ္သလို ျပင္ဆင္ေရးဆြဲမယ္လို႔ ဆို ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့  ၿငိမ္းခ်မ္းစြာစီတန္းလွည့္လည္ ခြင့္ဆိုင္ရာ ျပ႒ာန္းခ်က္ပါ အခ်က္ေတြကိုေတာင္ အျငင္းပြားဖြယ္က ကင္း လြတ္ၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လုပ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနတစ္ရပ္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ပါတီ ကိုယ္စားျပဳ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ မဖန္တီးႏုိင္ပါဘူး။

ထုိ႔ျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္မႈဆိုင္ရာမဟာဗ်ဴဟာအလြန္ စီမံခ်က္အသစ္တစ္ရပ္ကိုလည္း ဖန္တီး ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။  ဒါက ”ဒီမုိကေရစီနဲ႔လူ႔အခြင့္အေရး” လို႔ ဆုပ္ကိုင္ထားသူေတြရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေဘာင္အ တြင္း ရွိေနခ်ိန္မွာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို ဘယ္ေလာက္နားလည္တန္ဖိုးထားလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ရမယ့္ အ ခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္မွတ္တမ္းေတြအရ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္အစိုးရ သက္တမ္းသုံးႏွစ္အတြင္း အသစ္ေရးဆြဲ အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္မႈကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစတဲ့ ဥပေဒျပ႒ာန္း ခ်က္မရွိဘူးလုိ႔ဆိုရမွာပါ။ ထုိ႔အတူ ဒီမိုကေရစီန႔ဲ လူ႔အခြင့္အေရးကို အဟန္႔အတားျဖစ္ေနတဲ့ တည္ရွိဆဲဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ျဖည့္ စြက္ႏုိင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္တြင္းတင္သြင္းေဆြး ေႏြးမႈေတြ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေသးပါဘူး။

ျမင္သာတဲ့ဥပမာတစ္ခုထုတ္ျပရရင္ အတိုက္အခံကာလ အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ အက်ဥ္းခ်ခံ၊ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္ စက္ခံခဲ့ရတဲ့ဘဝကို ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသူ လက္ရွိလႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ ဒီခ်ဳပ္အမတ္ေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိး ေဖာက္မႈအမ်ားဆုံးျဖစ္တဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ထဲကဘဝေတြရဲ႕ အေျခခံအက်ဆုံးအကာအကြယ္ျဖစ္တဲ့ ‘အက်ဥ္းေထာင္လက္ စြဲ’  ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ေအာင္ ခုထိအားမထုတ္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ လူ႔အခြင့္ အေရးေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ ေမးခြန္းမထုတ္ ႏုိင္ေသးပါဘူး။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရလက္ထက္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးကာ ကြယ္ျမႇင့္တင္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရႏိုင္တာတစ္ခ်က္ပဲရွိပါတယ္။ ဒါက စစ္အစိုးရလက္ ထက္ကျပ႒ာန္းထားတဲ့ ‘ႏိုင္ငံေတာ္အားေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးလို  သူမ်ား၏ ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သည့္ ဥပေဒ’ကို ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတအမိန္႔နဲ႔ ႐ုပ္သိမ္းခဲ့တာပါ။ ထုိ႔ျပင္မရွိပါဘူး။

ဒီမုိကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးလို႔ ထာဝရေၾကြးေၾကာ္ခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္အစိုးရရဲ႕ က်န္သက္တမ္းမွာ ႏုိင္ငံတြင္းလူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းတုိးတက္လာႏုိင္မလား၊ ဆက္လက္ျငင္းပယ္ခံရဦးမွာလားဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လက္ရွိအခင္းအက်င္းေတြရဲ႕ အေျခခံရလဒ္အရ ျငင္းပယ္ခံေန ရဦးမယ့္ သေဘာပါပဲ။

ဒီလိုျငင္းပယ္ခံရမႈရဲ႕ အက်ဳိးဆက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအဝင္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ တစ္ခုလုံး ဟာ ျပည္သူတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ ေထာက္ခံမႈကေန တျဖည္းျဖည္းေဝးကြာသြားၿပီဆိုတဲ့ ရလဒ္ပါပဲ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအဝင္ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္တစ္ခုလုံးအေနနဲ႔ စိန္ေခၚမႈႀကီးစြာရွိေနတဲ့ ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ခုႏွစ္အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲကာလကို စိတ္ေအးလက္ေအးျဖတ္သန္းႏုိင္ဖို႔နဲ႔ ျပည္သူတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ တစ္ခဲနက္ ေထာက္ခံမႈကို ျပန္လည္ရရွိႏုိင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိလ်စ္လ်ဴ႐ႈထားတဲ့ အေျခခံအက်ဆုံး လူ႔အခြင့္အေရး အတြင္း က်ိတ္အနာကို လႊတ္ေတာ္တြင္းကတစ္ဆင့္ကုသႏုိင္ပါမွ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာတဲ့ အစိုးရပုံစံသစ္ကိုေျပာင္းလဲၿပီး သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြအေပၚ လက္ရွိအစိုးရယႏၲရားရဲ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္မႈကို ျပန္ လည္သုံးသပ္ႏုိင္မွသာ ‘ရင္ ေလာက္တင္လုိ႔ ဒူးေလာက္က်’႐ုံ ျဖစ္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

ဉာဏ္ဘုန္းျပည့္