ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္၏သေဘာထား

ေမာင္ေမာင္စိုး

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္မွစတင္ခ့ဲေသာ ျမန္မာ ျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္သည္ ယခုအခါတြင္ ရပ္တန္႔ေနသည္။ ေရွ႕မတိုးသာ ေနာက္မဆုတ္သာအေျခအေနတြင္ ဆိုက္ေရာက္ေနသည္ဟူ၍ သုံးသပ္ေျပာဆိုေနသည္ကို ေတြ႕ရေပသည္။

အမွန္တကယ္လည္း လက္ေတြ႕အေျခအေနတြင္ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသည္ ျမန္မာျပည္စစ္မီးလ်ံမ်ားၾကား လူး လြန္႔အသက္ဆက္ေနရသည္ဟု ဆိုရေပမည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေရွ႕မဆက္နိုင္ျခင္းႏွင့္ စစ္ပြဲမ်ား ပိုမိုျပင္းထန္လာျခင္းသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၇ဝ ၾကာ အသားက် ေနသည့္ စဥ္းစားမႈမ်ားအျပင္ လက္ေတြ႕အေျခအေနကို ၾကည့္ျမင္သုံးသပ္ပုံမ်ား ကြဲျပား၍ျဖစ္သည္ဟု ဆိုရမည္။ လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ တပ္မေတာ္၏သေဘာထားသည္ အေရးပါသည္ကို ျငင္းပယ္၍မရေပ။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တပ္မေတာ္၏သေဘာထားကို ဆန္းစစ္ၾကည့္ရန္လိုအပ္ေပသည္။

၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္မွစတင္ခ့ဲေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ NCA ႏွင့္ပတ္သက္၍ အျငင္းပြားခ့ဲၾကသည္ဆို ေသာ္လည္း တကယ္တမ္း ညိႇႏိႈင္း၍မရခ့ဲသည္မွာ NCA ပါအခ်က္မ်ားမဟုတ္ဘဲ MNDAA၊ TNLA၊ AA အဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕ NCA လက္မွတ္ ထိုးရာ တြင္ ပါဝင္ခြင့္ျပဳေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖစ္သည္။ ဤအဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕အား NCA လက္မွတ္ထိုးခြင့္ျပဳေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး တပ္မေတာ္ ဘက္ကလက္မခံေၾကာင္းကို ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလကတည္းက ရပ္ခံခ့ဲသည္ဟုဆိုရမည္။ ဤသုိ႔လက္ခံျခင္းမျပဳ ျခင္းသည္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလက စတင္ျဖစ္ပြားခ့ဲသည့္ ကိုးကန္႔တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ဟုဆိုၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ေနာက္မွ ေပၚေပါက္လာေသာအဖြဲ႕မ်ားျဖစ္၍ လက္ခံျခင္းမျပဳဟုလည္း ဆိုၾကပါသည္။

အဆိုပါသံုးဖြဲ႕ႏွင့္ပတ္သက္၍ တပ္မေတာ္သေဘာထားမွာ လက္နက္စြန္႕ေရးျဖစ္သည္။ ထိုအဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕သာမက KIA တပ္မဟာ ၄ ပါ လက္နက္စြန္႔ရမည္ဟု ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းတြင္ တပ္မေတာ္က သေဘာထား ထုတ္ျပန္ခ့ဲသည္ကိုေတြ႕ ရသည္။ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ NLD အစိုးရတက္လာၿပီး ေနာက္ ပထမအႀကိမ္ ၂၁ ရာစုပင္လုံက်င္းပႏိုင္ရန္ညိႇႏိႈင္းေနစဥ္ကာလ အတြင္း အဆိုပါ MNDAA၊ TNLA၊ AA အဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕အေနႏွင့္ လက္နက္ကိုင္လမ္းစဥ္ကို စြန္႔လႊတ္မည္ဟူေသာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ေပးရန္ ညိႇႏိႈင္းမႈမ်ားရွိခ့ဲေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္ျခင္းမရွိခ့ဲပါ။

ထိုသုိ႔ ညႇိႏႈိင္းႏိုင္မႈမရွိသည့္တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ အဆိုပါ MNDAA၊ AA၊ TNLA၊  အဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕အျပင္ ထိုအဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕အား ေထာက္ခံသည့္ kia တို႕ႏွင့္ပါ တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲမ်ားဆက္တိုက္လိုလို ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္။ တိုက္ပြဲမ်ားလည္း ျပင္းထန္ခ့ဲ သည္။ အထူးသျဖင့္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ နိုဝင္ဘာလအတြင္း အဆိုပါေျမာက္ပိုင္းစစ္ေရးမဟာမိတ္ေလးဖြဲ႕ႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔ၾကား ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခ့ဲသည္။

အဆိုပါ ျပင္းထန္သည့္စစ္ေရးတိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ တပ္မေတာ္မွ  KIA၊ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕အား အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ေၾကညာႏိုင္ရန္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ တင္သြင္းခ့ဲသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ျပည္သူ႔ လႊတ္ ေတာ္တြင္ တပ္မေတာ္၏အဆို အေရးနိမ့္ခ့ဲေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ ျပည္ခိုင္ၿဖိဳး ပါတီကိုယ္စားလွယ္ အမ်ားစုရွိေသာ ရွမ္းျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တြင္ ထပ္မံတင္သြင္း အတည္ျပဳထားႏိုင္ခ့ဲသည္။ ၂ဝဝ၈ အေျခခံဥပေဒအရ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္သည္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအေပၚသက္ ေရာက္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္အားေထာက္ခံသည့္ျပည္ခိုင္ ၿဖိဳးပါတီ၏ သေဘာထားကို ရွင္းလင္းစြာေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည့္အခ်က္ျဖစ္ေပသည္။

သို႔ျဖစ္ရာ ေရြးေကာက္ခံ NLD အစိုးရအေနႏွင့္ KIA၊ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕အား တိုင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားသာ ဆက္လက္ေခၚေဝၚသုံးစြဲၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္လာေစရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရွိေနေသး ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္အေနႏွင့္ ၎အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕အား အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအျဖစ္ သေဘာထားၿပီး စစ္ေရးအရ တိုက္ခိုက္သြား ရန္ရည္ရြယ္ထားရွိသည္ကို ေတြ႕ေနရသည္ဟုဆိုရပါမည္။

၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၁ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္တိုင္းမွဴးျဖစ္သူက KIA အေနႏွင့္ NCA လမ္း ေၾကာင္းေပၚတက္မလာပါက ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ ေနသူမ်ားအျဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး အစြမ္းကုန္ ရွင္းပစ္မည္ဟုဆိုခ့ဲသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အဆိုပါ အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕အား တပ္မေတာ္အေနႏွင့္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ခန္႔က လက္နက္စြန္႔ရ မည္ဟု သေဘာထားေဖာ္ျပသည္မွစ၍ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္သေဘာထားၿပီး စစ္ေရးအရ ရွင္းလင္း ရန္ဆံုးျဖတ္ခ့ဲသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ၎ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မ်ားအျဖစ္ အဆိုတင္သြင္းျခင္းအား လႊတ္ေတာ္က လက္မခံဘဲ NLD အစိုးရက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ဟု ေဖာ္ျပေနဆဲျဖစ္ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္က အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ေဖာ္ျပၿပီး စစ္ေရးအရအစြမ္းကုန္ရွင္းလင္းရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၿပီဟုဆိုရပါမည္။ ဤသုိ႕ဆံုးျဖတ္ထားခ့ဲျခင္းမရွိ ဟုဆိုေသာ္မွလည္း အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းဟု ေခၚေဝၚသုံးႏႈန္းသတ္မွတ္ထားၿပီဆိုပါက စစ္ေရးအရ ရွင္းလင္းရန္သာ ရွိေတာ့သည္ဟု အဓိပၸာယ္ေကာက္ယူရေတာ့မည္ျဖစ္ေပသည္။

တဖက္တြင္လည္း အဆိုပါ KIA၊ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲေလးဖြဲ႕သည္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္၌ ဝနယ္ ပန္ဆန္းတြင္ ဖြဲ႕စည္း ခ့ဲေသာ အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕ပါဝင္ေသာ FPNCC ေခၚ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္သည္။ FPNCC သည္ ႏိုင္ငံေရးမဟာ မိတ္ဟု ေၾကညာထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထို FPNCC အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕အတြင္း UWSA ႏွင့္ NDAA (မိုင္းလား) အဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ သည္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွစ၍ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အတန္ငယ္တင္းမာမႈမ်ားရွိခ့ဲေသာ္လည္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမရွိေခ်။ ဝမ္ဟိုင္းဗဟိုျပဳသည့္ SSPP/SSA ႏွင့္ တပ္မေတာ္ၾကား လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမွာလည္း ၂ဝ၁၅ ေနာက္ပိုင္း ေလွ်ာ့ခ်ထား သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ FPNCC အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕တြင္ KIA၊ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲေလးဖြဲ႕ႏွင့္မူ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္မွစ၍ တပ္မေတာ္ႏွင့္ စစ္ေရးပဋိပကၡ ေတာက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ပြားေနသည္ကို ေတြ႕ရေပသည္။

FPNCC သည္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ စတင္ဖြဲ႕စည္းစဥ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအား NCA လမ္းေၾကာင္းအတိုင္းမသြားဟု ေၾကြး ေၾကာ္ခ့ဲၿပီး အားေကာင္းေမာင္းသန္ထြက္ေပၚခ့ဲေသာ္လည္း ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ဒုတိယအႀကိမ္ FPNCC  အစည္းအေဝးက်င္းပၿပီး ခ်ိန္တြင္ ယမန္ႏွစ္ကေလာက္ အားေကာင္းေမာင္းသန္မရွိဟု ဆိုရေပသည္။ အစိုးရႏွင့္တပ္မေတာ္က FPNCC တပ္ေပါင္းစု အား အသိအမွတ္မျပဳသျဖင့္ FPNCC အေနျဖင့္ လႈပ္ရွားႏိုင္ျခင္းမရွိသည့္အျပင္ တ႐ုတ္သံတမန္က NCA ထိုးေရးအတြက္ ဖိအားေပးနားခ်ေနသည္ကို ရင္ဆိုင္ေနရ၍လည္း ျဖစ္ပုံရသည္။ တဖက္တြင္လည္း လက္ေတြ႕စစ္တိုက္ေနရသည့္အ ဖြဲ႕ မ်ားႏွင့္ စစ္ေရးပဋိပကၡျဖစ္ပြါးေနေသာ အဖြဲ႕မ်ားၾကား မတူညီမႈမ်ားေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပုံရသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ လက္ရွိ FPNCC အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕အေနႏွင့္ အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕လုံးစုံညီပါဝင္ခြင့္ရမွ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ပါဝင္မည္ဆိုသည့္အခ်က္ကိုသာ အေျခခံ အျဖစ္ ဆုပ္ကိုင္ထားသည္ဟု သုံးသပ္ရသည္။

၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္က စဖြဲ႕ခ့ဲေသာ FPNCC အား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းခြဲ ေတြ႕ခ့ဲသည္ကိုေတြရသည္။ ထိုသို႕ေတြ႕ရာတြင္ တပ္မေတာ္က အသိအမွတ္မျပဳဟု ဆိုထားေသာ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲ႕သံုးဖြဲ႕မပါဘဲ က်န္ေလးဖြဲ႕ႏွင့္ သီးျခားစီေတြ႕ခ့ဲသည္ကို ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းတြင္ ခပ္စိပ္စိပ္ေတြ႕ရသည္။ KIA ႏွင့္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းတို႔ သီးျခား ေတြ႕ဆံုခ့ဲမႈရွိေသာ္လည္း တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီမႈရရွိခ့ဲျခင္း မရွိဟုဆိုသည္။ လက္ေတြ႕တြင္လည္း ေတြ႕ဆံုမႈမတိုင္ခင္ေရာ ေတြ႕ဆံုမႈအၿပီးတြင္ပါ စစ္ရွိန္ျမင့္တက္ခ့ဲသည္ကိုေတြ႕ရသည္။

UWSA/NDAA မိုင္းလားႏွင့္ SSPP/SSA တို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရာတြင္ NCA လက္မွတ္ထိုးေရးကို ေဇာင္းေပးေဆြးေႏြးေန သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ အဆိုပါ UWSA/NDAA ႏွင့္ SSPP/SSA တို႕ႏွင့္ပတ္သက္၍ NCA လက္မွတ္မထိုးႏိုင္ ေသးလွ်င္ေတာင္မွ စစ္ေရးပဋိပကၡတြင္း ပါဝင္မလာေအာင္ ဆြဲေဆာင္ထားဖြယ္ရာရွိ သည္ဟု ဆိုရပါမည္။

သုိ႔ျဖစ္ရာ FPNCC အဖြဲ႕ခုနစ္ဖြဲ႕ထဲမွ KIA၊ MNDAA၊ TNLA၊ AA၊ အဖြဲ႕ေလးဖြဲ႕အား အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၿပီးသက့ဲသုိ႔ စစ္ေရးအရ အစြမ္းကုန္ရွင္းလင္းရန္ ရည္ရြယ္သည္ဟုဆိုရမည္။ ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကခ်င္ ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ အလယ္ပိုင္းတို႔တြင္ စစ္ရွိန္ေလွ်ာ့ခ်ခ့ဲၿပီး ကရင္ျပည္နယ္ စစ္ရွိန္ျမႇင့္တိုက္ခိုက္သည့္အေျခ အေနမ်ဳိးက့ဲသုိ႔ပင္ ယခုအခ်ိန္တြင္ က်န္ေဒသမ်ားတြင္ စစ္ရွိန္ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းေျမာက္တြင္ စစ္ရွိန္ျမႇင့္ တိုက္ခိုက္သည္ကို ႀကံဳေတြ႕ေနရသည္ဟု ဆိုရမည္။

ဤသည္မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ျပႆနာကို မည္သုိ႕ေျဖရွင္းမည္ဆိုသည္ႏွင့္ ၾကည့္ျမင္ပုံမတူကြဲျပားမႈကို ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ေပသည္။ လက္ရွိတပ္မေတာ္အေနႏွင့္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မ်ားအျဖစ္သေဘာထားၿပီး စစ္ေရးအရ အစြမ္းကုန္ ရွင္းလင္းေရးေဆာင္ရြက္ရန္လိုသည္။ စစ္တိုက္၍ ေျဖရွင္းရန္လိုသည္ဟူသည့္ စဥ္းစားေဆာင္ ရြက္ခ်က္ျဖစ္သည္။ ဤသုိ႔ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္သည္ႏွင့္ တၿပိဳင္နက္ ထိုသုိ႔စစ္တိုက္ျခင္းသည္ တရားမွ်တသည္ဟု သတ္မွတ္မည္ျဖစ္ရာ ထိုစစ္ပြဲကို ေထာက္ခံသည့္ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားလည္း ေနာက္ဆက္တြဲ ပါလာေတာ့မည္ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔အတူ စစ္ဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုလည္း ျပန္လည္တုံ႔ျပန္ရေပေတာ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္လည္း ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္အတြင္း ထြက္ေပၚလာသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆႏၵျပပြဲမ်ား စစ္ပြဲရပ္ဆိုင္းေရးဆႏၵျပပြဲ မ်ားကို ျပန္လည္တုံ႔ျပန္သည္မွာလည္း ယခင္ႏွစ္မ်ားႏွင့္မတူဘဲ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျပန္လည္တုံ႔ျပန္သည္ကို ေတြ႕ေနရေပ သည္။ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ တရားစြဲခံရသည့္ အမႈေပါင္း ၁၄ မႈ၊ လူဦးေရ ၅၆ ဦးအထိ ရွိခ့ဲသည္ဟု သိရေပသည္။

တစ္ဖက္ကလည္း စစ္တိုက္၍ ေျဖရွင္းရန္လိုအပ္သည္ဆိုသည့္ စဥ္းစားနည္းႏွင့္ ဆန္႔က်င္သည့္ စဥ္းစားနည္းလည္းရွိ ေနေပသည္။ ၎မွာ စစ္ျဖင့္ေျဖရွင္းျခင္းႏွင့္ ျမန္မာျပည္ျပည္တြင္းစစ္သည္ တိုင္းျပည္အတြက္အက်ဳိးမရွိ။ တိုင္းျပည္ကို မြဲျပာက်ေစသည္။ လူထုကို ဒုကၡေရာက္ေစသည္။ စစ္ပြဲသည္ ျမန္မာျပည္ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဒုကၡေပးေနေသာျပႆနာ ျဖစ္သည္။ လက္ရွိထိုျပႆနာကို ေျပလည္ေစရန္ ပဋိပကၡတြင္းပါဝင္ေနေသာ ဘက္အားလုံး ႏိုင္ငံေရးစားပြဲဝိုင္းတြင္ ပါဝင္ ေစၿပီး ေဆြးေႏြးအေျဖရွာရန္ လိုအပ္သည္ဟုၾကည့္ျမင္ၾကသည္။

ထိုသုိ႔ၾကည့္ျမင္သူမ်ားက စစ္ပြဲမ်ားကို ရပ္တန္႔ေစလိုသည္။ စစ္ပြဲမ်ားကို ရပ္တုံ႔ၿပီး ႏိုင္ငံေရးစားပြဲဝိုင္းေပၚတြင္ ေျဖရွင္း ေစလိုသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ လက္ရွိျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တစ္ခုလုံးအရ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆာင္ရြက္ရန္ မည္သူမွ ျငင္း ဆန္ျခင္းမျပဳေသာ္လည္း တစ္စိတ္တစ္္ပိုင္းအရ မည္သုိ႔ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမည္ဆိုသည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ မတူသည့္အျမင္ကြဲလြဲ မႈမ်ားအား စဥ္းစားမႈအရသာမက လက္ေတြ႕အရပါ သိသိသာသာကြဲလြဲေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ေနရေပေတာ့သည္။ တိက်စြာ ေျပာရလွ်င္  ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခုလုံးအား တပ္မေတာ္ကျငင္းပယ္ျခင္းမျပဳေသာ္လည္း တစ္စိတ္တစ္ ပိုင္းအရ အခ်ဳိ႕လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားကို ကိုင္တြယ္ပုံႏွင့္ပတ္သက္၍ ကြဲျပားသည့္စဥ္းစားလုပ္ကိုင္မႈ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ရ သည္။

ဤသုိ႔ေသာအေျခအေနေအာက္တြင္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ စစ္ရွိန္ျမင့္တက္ျခင္းကို မလႊဲမေရွာင္သာ ေတြ႕ႀကံဳ ရမည္ျဖစ္သက့ဲသုိ႕စစ္ပြဲေထာက္ခံသူမ်ားႏွင့္ စစ္ဆန္႕က်င္သူမ်ားၾကားတြင္ ပဋိပကၡမ်ားထိပ္တိုက္ ေတြ႕မႈမ်ားကို ထပ္မံႀကံဳ ေတြ႕ပါကလည္း အ့ံၾသဖြယ္ရာရွိမည္မဟုတ္ေပ။ ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တပ္မေတာ္သည္ အေရးပါေသာ ေနရာမွ ပါဝင္ေနသည္။ တပ္မေတာ္၏သေဘာထားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အား ႀကီးစြာသက္ေရာက္သည္။           ထိုသုိ႔ေသာအေျခအေနေအာက္တြင္ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္အတြင္း တပ္မေတာ္၏ စဥ္းစားလုပ္ကိုင္ေဆာင္ ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မျပတ္ေလ့လာ သုံးသပ္ၾကရန္လိုအပ္ေပသည္။ သုိ႕မွသာ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ အေျခအေနအား ေကာင္းစြာဆုပ္ကိုင္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အား တစ္ဆင့္တြန္း တင္ႏိုင္ရန္ နည္းလမ္းမ်ားလည္း စဥ္းစားသုံးသပ္ရွာေဖြ ႏိုင္ေပလိမ့္မည္ျဖစ္ပါသည္။