ႏိုင္ငံေရးသေဘာတရားနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးလက္ေတြ႕တို႔ရဲ႕ သမူဟနဲ႔ပဋိပကၡ

ေအာင္​သာ(ပီသံုးလံုး)

ျမန္​မာ့လူ႔အဖြဲ႕အစည္​းမ်ားဟာ လစ္ဘရယ္​ဒီမိုက​ေရစီႏိုင္​ငံကို နယ္​ခ်႕ဲစနစ္​ကိုလိုနီစနစ္​မ်ားထံမွ ရရွိခဲ့တာပါ။ ၁၉၆ဝ ျပည့္ႏွစ္​မွာစခဲ့တဲ့ ‘အမ်ဳိးဘာသာ၊ သာသနာကို​ေစာင္​့ေရွာက္​ၾက’ဆိုတ​ဲ့​ ေၾကြး​ေၾကာ္​သံဟာနိမ္​့ေပမဲ့ က်ယ္​ျပန္​႔ တယ္​။ လူထုလကၡဏာရွိတယ္​။ သမိုင္​း​ေခတ္​အလိုက္​စုဖြဲ႔မိခဲ့တဲ့ ႏိုင္​ငံ​ေရးအဖြဲ႕အစည္​းမ်ားဟာ (၁)ဝံသာႏုအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားန​ဲ႔ ဒိုင္​အာခီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရးစနစ္​ဟာ ၁၉ဝ၆ မွ ၁၉၂၃ ခုႏွစ္​အထိ ၁၇ ႏွစ္​ၾကာပါတယ္။ လူဆိုတာကိုပဲအ​ေျချပဳခဲ့တာပါ။ အမ်ဳိးဘာသာ၊သာသနာ ကို ပဲ​ေစာင္​့​ေရွာက္​ၾကဆိုတဲ့​ေၾကြး​ေၾကာ္​သံ​ေတြဟာ နိမ္​့​ေပမဲ့က်ယ္​ျပန္​႔ တယ္​။ ဒီ​ေၾကြး​ေၾကာ္​သံဟာ အမ်ဳိးသားအစုအဖြဲ႔ စုဖြဲ႔ႏိုင္​ဖို႔​ေရွး႐ႈတယ္​။ ‘ဒိုင္​အာခီ’အုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရး ၁၉၂၃ ဟာ ဒီ​ေၾကြး​ေၾကာ္​သံကို အဂၤလိပ္​နယ္​ခ်ဲ႕အစိုးက တု႔ံ႔ျပန္​တာပါ။ ဒိုင္​အာခီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရး ၁၉၂၃ ဟာ ဒီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရးဥပ​ေဒကို တုံ​႔ ျပန္​တာပါ။ Home rule မွာ ဒိုင္​အာခီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရးစနစ္​ျပန္​ပြင့္လာတာပါ။ အမ်ဳိးသား​ေၾကြး​ေၾကာ္​သံက Home rule သို႔​ေရွး႐ႈထားတာပါ။ ျမန္​မာမ်ဳိးခ်စ္​မ်ားရဲ႕ ပထမ႐ုန္​းကန္မႈက ဒိုင္​အာခီဆန္​႔က်င္​​ေရးပါ။ ျမန္​မာ့မ်ဳိးခ်စ္​မ်ားက ဒိုင္​အာခီ အုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရးကိုဆန္​႔က်င္​ၿပီး Home rule ​ေတာင္​းတာပါ။ အဂၤလိပ္​က ‘တူ၊ သာ၊ သင္​း ဂိုဏ္​း’ ဦးဘတူ၊ ဆာဖိုး သာ၊ ဦးသင္​းတို႔လက္​ထဲ ဒိုင္​အာခီေပးလိုက္​တာပါ။ ဒီအစုဟာ ျမန္​မာ့ႏိုင္​ငံ​ေရးမွာ ပထမဆံုးအဂၤလိပ္​နဲ႔​ေပါင္​း ၿပီး အာဏာယူတဲ့ ပထမဆံုးအစုအျဖစ္​​ေပၚထြက္​လာတာပါပဲ။ အဂၤလိပ္​ဟာ ဗမာ့လြတ္​လပ္​​ေရးတိုက္​ပြဲရဲ႕’ပထမဆံုးပြဲ’ မွာ UK က ‘တူ၊ သာ၊ သင္​း’ ဂိုဏ္​းကြဲျဖစ္​တဲ့ ဆာဖိုးသာဂိုဏ္​းကို ၁၉၂၃ ဒိုင္​အာခီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရး​ေပးလိုက္​ပါတယ္​။ ဒီဂိုဏ္​းဟာ ျမန္​မာ့ပထမလြတ္​လပ္​​ေရးႀကိဳးပမ္​းမႈျဖစ္​စဥ္မွာ ထြက္​လာခဲ့တဲ့(ပထမဆံုး)နယ္​ခ်ဲ႕အလို​ေတာ္​ရိိ Compra dor ဂိုဏ္​းပါ။ ျမန္​မာ့ပထမလြတ္​လပ္ေရးႀကိဳးပမ္​းမႈျဖစ္​စဥ္​မွာ အလို​ေတာ္​ ၁ဝ ဂိုဏ္​းထြက္​​ေပၚလာပါတယ္​။

၁၉၂ဝ ဒီဇင္​ဘာ ၅ ရက္​​ေန႔မွာ ပထမ ရန္​ကုန္တကၠသိုလ္​ ‘အမ​ေတသပိတ္​ေကာ္​မတီ’ ဟာ ရန္ကုန္ေကာလိပ္​နဲ႔ ယုဒသန္ေကာ လိပ္​သပိတ္​​ေခါင္​း​ေဆာင္​ ​ေက်ာင္​းသားႀကီး၁၅ ဦးကို အမ​ေတသပိတ္​​ေကာ္​မတီနဲ႔​ေပါင္​းၿပီး၂၆ ဦးပါ ‘ယူနီ​ဗာစတီသပိတ္​​ေမွာက္​​ေကာင္​စီ’ကို အားျဖည္​့ဖြဲ႔စည္​းခဲ့ၾကတာျဖစ္​ပါတယ္။

၁၉၂ဝ ပထမ​ေက်ာင္​းသားသပိတ္​ႀကီးဟာ ၿဗိတိသွ်ေနမဝင္​အင္​ပါယာကို ပထမဆံုး အန္တုခဲ့တဲ့ လူထုအံုၾကြမႈႀကီးျဖစ္​ပါ တယ္​။ ဒီသပိတ္​ႀကီးကိုအ​ေၾကာင္​းျပဳၿပီးက ေလးမ်ားကိုစာသင္မပ်က္​ဖို႔ ဂ်ီစီဘီ​ေအအဖြဲ႔ ခ်ဳပ္​​ေခါင္​းေ​ဆာင္​မ်ား၊ ဆရာသခင္​ကိုယ္ေတာ္​မိႈင္​းနဲ႔ ဒီးဒုတ္​ဦးဘခ်ိဳတို႔​ေခါင္​း​ေဆာင္​ၿပီး’အမ်ဳိးသား​ေက်ာင္​းမ်ား’ျမန္​မာႏိုင္​ငံအႏွံ႔ထူ​ေထာင္​ခဲ့ၾကတယ္​။ ‘အမ်ဳိးသား​ေက်ာင္​းထြက္​ ဆိုတာဟာ’ႏိုင္​ငံ​ေရးမွာတန္​း တစ္​တန္​းျဖစ္​႐ံုသာမက နယ္​ခ်ဲ႕ဆန္​႔က်င္​​ေရး၊ အမ်ဳိးသား လြတ္​ေျမာက္​​ေရး၊ ႏိုင္​ငံ​ေရး မ်ဳိးဆက္​​ေခါင္း​ေဆာင္​တစ္ဆက္​လည္​းျဖစ္​လာခဲ့တယ္​။

၁၉၂ဝ ဒီဇင္​ဘာ​ေက်ာင္​းသားသပိတ္​ႀကီးရဲ႕ဂယက္​​ေၾကာင္​့ ျမန္​မာမ်ဳိးခ်စ္​ပညာ တတ္လူငယ္​တခ်ဳိ႕ဟာ’သခင္​မ်ဳိးေဟ့တို႔​ဗ မာ’ လို႔​ေၾကြး​ေၾကာ္​ခဲ့တဲ့ သခင္​လူငယ္​မ်ားက ​ေမ၃ဝ၊ ၁၉၃ဝမွာ ‘တို႔​ဗမာအစည္​းအ႐ံုးႀကီး’ကိုထူ​ေထာင္​ခဲ့ၾက႐ံုသာမက’ National Call ‘အျဖစ္​ ‘တို႔​ဗမာလႈံ႕ေဆာ္​​ေရးသီခ်င္​းႀကီး’ကို​ေရးသား၊ ဓာတ္​ျပားသြင္​း ႏိုင္​ငံအႏ႔ွံလႈံ႕ေဆာ္​ခဲ့ၾကတယ္​။

၁၉၂၉မွာစတင္​ခဲ့တဲ့ ‘ကမ႓ာ့စီးပြား​ေရး ပ်က္​ကပ္​ႀကီးဟာ’ တစ္​ကမၻာလံုးကို႐ိုက္ခတ္​ ဒုကၡ​ေပးခဲ့တယ္​။ ဒီဒဏ္​ကိုမခံႏိုင္​ၾက​ေတာ့တဲ့ ​ဗမာဆင္​းရဲသားလယ္​သမားထုႀကီးဟာ ၂၂.၁၂.၁၉၃ဝ မွာ ဆရာစံလယ္​သမားအ ေရး​ေတာ္​ပံုႀကီးနဲ႔ ခုခံခဲ့ၾက​ေတာ့တယ္​။

တို႔​ဗမာအစည္​းအ႐ံုးႀကီးထူ​ေထာင္​ၿပီး ခုနစ္​လအၾကာ၂၂.၁၂.၃ဝ မွာ ဆရာစံေခါင္​း​ေဆာင္​​တဲ့ ‘လယ္​သမားရဲ႕ဗ.ွႀကီး’ သာယာဝတီခ႐ိုင္​ကစတင္​ခဲ့တယ္​။ ဆရာစံဟာ​ေရႊဘိုခ႐ိုင္​၊ ဒီပဲယင္​းၿမိဳ႕နယ္​ သရက္​ကန္​ အ​ေရွ႕ရြာဇာတိပါ။ သားသမီးငါး ေယာက္​ထဲမွာအငယ္​ဆံုးပါ။ အိမ္​​ေထာင္​က်ၿပီး ​ေမာ္​လၿမိဳင္​ဘက္​ဆင္​းသြားပါတယ္​။ ဆရာစံဟာ ဘီလူး​ကြၽန္​း၊ ​ေခ်ာင္​းဆံု၊ ကမာမို႔႐ြာမွာ​ေဆးဆရာအျဖစ္နဲ႔​ေနပါတယ္​။ ဆရာစံဟာ လကၡဏာ၊ ဇုက်မ္​းနဲ႔ဝိဇၨာ သိပၸံအဂၤုတၱရက်မ္​း ႏွစ္​​ေစာင္​ကို​ေရးသား ျပဳစုခဲ့တယ္​။ ဆရာစံ နာမည္​ႏွင္​့သႀကၤန္​စာ​ေရးသားထုတ္​ေဝခဲ့တယ္​။ ျမန္​မာ့​ေဆးဆရာ အျဖစ္​အသက္ေမြး ခဲ့တယ္​။ အဂၤလိပ္​နယ္​ခ်ဲ႕သမားမ်ား​ေၾကာင့္ ဗမာ​ေတြဒုကၡ​ေရာက္​​ေနၾကတာျဖစ္​တယ္​ဆိုတာကို သူသ​ေဘာ​ေပါက္​ပါတယ္​။ ဒါေၾကာင့္ ကမာမို႔႐ြာ ဂ်ီစီဘီ​ေအအဖြဲ႔ထဲ ပါဝင္ခဲ့တယ္။ ​ေမာ္​လၿမိဳင္​ဂ်ီစီဘီ​ေအဥကၠ႒အျဖစ္​ တာဝန္ယူစည္​း႐ံုးလႈပ္​ရွားခဲ့တယ္​။ သူဟာ ဦးစိုးသိမ္း ဂ်ီစီဘီ​ေအလူႀကီးျဖစ္​လာပါေတာ့တယ္​။

ဆရာစံဟာ ဂ်ီစီဘီ​ေအလူႀကီးမ်ား ရာထူး၊ အာဏာ၊ လစာရိကၡာစားၿပီး နယ္​ခ်ဲ႕ အဂၤလိပ္​မ်ားနဲ႔ပလူးပလဲလုပ္​ေ​နၾကတာကို အထူး စိတ္ပ်က္မိေနပါတယ္​။ ၁၉၂၈ .၂၉.၃ဝ ခုႏွစ္​မ်ားအတြင္​း ျဖစ္​​ေပၚလာတဲ့ ကမ႓ာ့စီးပြား​ေရးပ်က္​ကပ္​ႀကီးဟာ လယ္​သ မားထုႀကီးမ်ားအတြက္​ ပိုမိုက်ပ္​တည္​းလာ​ေစခဲ့တယ္​။

၁၉၂၉ ခုႏွစ္​အတြင္​းက်င္​းပခဲ့တဲ့ ဂ်ီစီဘီ​ေအ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္​​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားရဲ႕ညီလာခံ အတြင္​းမွာ ဆရာစံဟာ ဂ်ီစီဘီ​ေအ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္​​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားရဲ႕​ေပ်ာ့ည့ံမႈ၊ နယ္​ခ်ဲ႕အစိုးရႏွင္​့ ပလူးပလဲလုပ္​မႈ၊ နယ္​ခ်ဲ႕မ်ားနဲ႔​ေက်​ေအး​ေစလိုမႈ၊ ရာထူးအာဏာ လစာရိကၡာမက္​​ေမာမႈ ကိုယ္​က်ိဳးၾကည္​့မႈမ်ား ကိုျမင္​​ေတြ႔ရတဲ့အခါ ဆရာစံက ဒီအျပဳအမူ​ေတြနဲ႔ ‘ဗမာျပည္​ႀကီးလြတ္​​ေျမာက္​မွာ မဟုတ္​ဘူးလို႔’ ေတြ႕သိခံစားမိၿပီး A.S လမ္​းစဥ္​မွတစ္​ပါး နယ္​ခ်ဲ႕ကိုဆန္​႔က်င္​ဖို႔ တ​ျခားလမ္​း မရွ​ိေတာ့ဘူးလို႔ခံယူၿပီး ၁၉၂၉ ခုႏွစ္​မွစၿပီး A.Sအတြက္​ အစစျပင္​ဆင္​မႈ​လုပ္​တယ္​။ နယ္​ခ်ဲ႕ဆန္​႔ က်င္​​ေရးအတြက္​ A.Sလုပ္ဖို႔ ယံုၾကည္​အားကိုးရတဲ့သူမ်ားလွ်ဳ႕ိ ဝွက္ၿပီး စတင္​စု​ေဆာင္​းခဲ့တယ္​။ သာယာဝတီခ႐ိုင္​ ေရာက္​လာတဲ့အခါ သာယာဝတီၿမိဳ႕နယ္​ အင္​းရြာအနီးက မန္​က်ည္​းကုန္​း​ေက်ာင္​း တိုက္​မွာခို​ေနၿပီး နယ္​ခ်ဲ႕ဆန္​႔က်င္​​ေရး A.S ဆင္​ႏႊဲဖို႔ လူသူလက္နက္​ စတင္​စု​ေဆာင္​းခဲ့တယ္​။

၂၂.၁၂.၁၉၃ဝ ျပည္​့ႏွစ္​ ည​ေနခင္​း​ေရာက္​တဲ့အခါ ဆရာစံဟာ သူ႔တပ္​မ်ားကို​ေရတိုက္​ရြာထိပ္​မွာစု႐ံုး​ေစခ့ဲၿပီး ‘သာယာ ဝတီ​ေထာင္​ဖြင္​့တိုက္​ပြဲ’ တိုက္​ဖို႔ျပင္​ဆင္​စီမံၿပီးလႊတ္​လိုက္​ပါတယ္​။  လမ္​းခုလတ္​မွာ ဇိမ္​ဇာသူႀကီးနဲ႔​ ေတြ႔ဆံုတိုက္​ပြဲျဖစ္​ခဲ့ၿပီး သူႀကီး ကိုဖမ္​းၿပီး​ေခါင္​းျဖတ္​သတ္​​ခဲ့တယ္​။ ဆရာစံဟာ ‘သာယာဝတီနယ္​အလံေတာင္’မွာစခန္​းခ်ၿပီး သုပဏၰကဂဠဳန္​ရာဇာ ဘြဲ႔ခံၿပီး လယ္​သမားသူပုန္​ႀကီးအင္​အားႀကီးလာ ေအာင္​စည္​း႐ံုး​ေနခဲ့တယ္​။ အဂၤလိပ္​နယ္​ခ်ဲ႕သမားမ်ားဟာ ‘ဆရာစံ​ေတာင္​သူလယ္​သမားအ​ေရး​ေတာ္​ပံုႀကီး’ကို ႏွစ္ႏွစ္​​ေက်ာ္​​ေက်ာ္​အခ်ိန္​ယူႏွိမ္​နင္​းခဲ့ရပါတယ္​။ ဗမာျပည္​မွာရွိတဲ့တပ္​မ်ားနဲ႔ ႏိုင္​​ေအာင္မ တိုက္ႏိုင္​လို႔ အိႏၵိယမွ ဒီဝိဇံတပ္​မ​ႀကီး​ေခၚယူႏွိမ္​နင္​းခဲ့ရတယ္​။ တကယ္​​ေတာ့ဆရာစံသူပုန္​တပ္​နဲ႔ အဂၤလိပ္​နယ္​ခ်ဲ႕တပ္​မ်ား တိုက္​ရတဲ့စစ္​ပြဲဟာ တကယ္​အခ်ိဳးမညီတဲ့ Assymertric; war စစ္​ပြဲပါ။ ဆရာစံကို ၂.၈ ၁၉၃၁ ခုႏွစ္​မွာဖမ္​းမိၿပီး ႐ံုးတင္​စစ္​​ေဆးကာ ၂၈.၁၁.၃၁ ခုႏွစ္​မွာႀကိဳး​ေပးသတ္​လိုက္​ပါတယ္​။ ဆရာစံသူပုန္​ႀကီးကိုႀကိဳး​ေပးအ​ေရးယူခဲ့တာဒီ​ေန႔ ဆိုရင္​ ၈၆ ႏွစ္​ရွိပါၿပီ။ ဗမာအာဏာရ အစိုးရမ်ားဟာ အစိုးရအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ ဖဆပလအစိုးရအမ်ဳိးမ်ဳိး၊ စစ္​အစိုးရအမ်ဳိးမ်ဳိးမွ ဒီက​ေန႔ဒီခ်ဳပ္​အစိုးရအထိ အာဏာရအစိုးရအမ်ဳိးမ်ဳိးတို႔ဟာ ဆရာစံသူပုန္​ႀကီးနဲ႔ပတ္သက္​လို႔ပဲျဖစ္​ျဖစ္​ ဘယ္​လိုအမွတ္​တရပြဲမ်ဳိးမွက်င္​း ပဂုဏ္​ျပဳတာ မၾကားရ၊ မ​ေတြ႔ရပါဘူး။ (တကယ္​​ေတာ့) ဆရာစံဟာမ်ဳိးခ်စ္​လယ္​သမားသူပုန္​ႀကီးပါ။ ဆရာစံအတြက္​ဘယ္​သူဘယ္​အဖြဲ႔ အစည္​းကပဲျဖစ္​ျဖစ္​ ဘယ္​လိုအထိမ္​းအမွတ္​ပြဲမ်ဳိးမွ ဘယ္​သူကမွက်င္​းပ​ေပးခဲ့တာမ်ဳိးမရွိ ခဲ့ပါဘူး။ ဒီလယ္​သမားသူပုန္​ႀကီးအတြက္​ႀကိဳးဒဏ္​က်သြားသူ ၃ဝ၂ ​ေယာက္​၊ တစ္​သက္​တစ္​ကြၽန္​းက်ခံရသူ ၈၈ဝ ရွိတယ္​လို႔ မဆလ​ေခတ္​ သမိုင္​းမွတ္​တမ္​းတစ္​​ေစာင္​မွာ ဒီအျပစ္​ဒဏ္​က် လူစာရင္​းကို​ေဖာ္​ျပ​ေပးထားပါတယ္​။

ျမန္​မာ​ေခတ္​ၿပိဳင္​သမိုင္​းအနီး​ ေခတ္​သမိုင္​းမွာ ဒါမ်ဳိးေတြရွိ​ေနတာကိုၾကည္​့တတ္ရင္​ ျမင္​မွာပါ။ မဆလတပ္​ခ်ဳပ္​ရဲ႕အမိန္​႔ နဲ႔ရန္​ကုန္​တကၠသိုလ္​​ေက်ာင္​းသားမ်ားကို ၆၂ ဇူလိုင္​ ၇ ရက္​​ေန႔ည​ေနမွာ မဆလတပ္​ခ်ဳပ္​ရဲ႕ အမိန္​နဲ႔ရန္​ကုန္​တကၠသိုလ္​ပရ ဝဏ္​အတြင္​း၊ တကသအ​ေဆာက္​အဦးအတြင္​းမွာ (၁)တကၠသိုလ္​​ေက်ာင္​းသား​ေတြရာနဲ႔ခ်ီၿပီး အသတ္​ခံခဲ့ရတယ္​။ (၂)ျမန္မာ့​လြတ္​လပ္​​ေရးသမိုင္​းဝင္​တကသအ​ေဆာက္​အအံုကို မိုင္​းကပ္​ၿပီးၿဖိဳခြဲပစ္​လိုက္​တယ္​။ ဘယ္လို ႀကီးက်ယ္​ထင္​ရွားတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္​မ်ဳိးကမွ ဒီသမိုင္​းျဖစ္​ရပ္​​ေတြနဲ႔ပတ္​သက္​ၿပီး ဘယ္​​ေလာက္​၊ ဘယ္​လိုႀကီးက်ယ္​ၿပီးတာဝန္​ရွိတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္​၊ အဖြဲ႔အစည္​းမ်ဳိးကမွ ဒီသမိုင္​း လူပုဂၢိဳလ္​မ်ားရဲ႕တာဝန္​ရွိမႈကို တစ္​စံုတစ္​ရာ​ေျပာဖို႔ တရားမဲ့မႈကိုတရားရွိဖို႔၊ တာဝန္​ရွိမႈ၊ ပ်က္​ကြက္​မႈကိုတာဝန္​ရွိ​ေစဖို႔ တာဝန္​ယူဖို႔ တစ္​စံုတစ္​ရာတည္​့မတ္​​ေပးမယ့္သူ မရွိပါဘူး။ လူမိုက္​တစ္​​ေယာက္​တာဝန္​မဲ့မႈဟာ၊ လူ​ေကာင္​းတစ္​​ေယာက္​တာဝန္​ရွိမႈ​ေလာက္​ မႀကီးက်ယ္​ပါဘူး။ July မွာ​ေက်ာင္​းသား​ေတြကိုပစ္​သတ္​ဖို႔၊ သမိုင္​းဝင္​ တကသအ​ေဆာက္​အအံုကိုၿဖိဳ ဖ်က္​ဖို႔ ဘယ္သူအမိန္​႔​ေပးသလဲ။ အဲဒီ​ေန႔က အသံလႊင့္႐ံု​​ VIP အခန္​းမွာဘယ္​သူ​ေတြရွိသလဲ။ ​ဗဟိုလံုၿခံဳေရးနဲ႔ အုပ္​ခ်ဳပ္​မႈ​ေကာ္​မတီဥကၠ႒​ ဗိုလ္​ႀကီး​ေက်ာ္​စိုး ျပန္​ၾကား​ေရးဝန္​ႀကီး​ဗိုလ္​မွဴးႀကီး​ေစာျမင္​့၊ ပညာေရး ဝန္​ႀကီး​ေဒါက္​တာဗိုလ္​မွဴးႀကီးလွဟန္​၊ ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​​ေကာင္​စီဝင္​ တြဲဖက္​အတြင္​း​ေရးမွဴး ဗိုလ္​မွဴးႀကီးသန္​းစိန္  ​(ဗိုက္​ပူ)ပါ​ေမာကၡခ်ဳပ္​ဦးကာ၊ ​ေဒါက္​တာကာတို႔ရွိၾကတယ္​ဆိုပါတယ္​။ ည​ေန၆ နာရီခြဲမွာ​ေက်ာင္​းသား​ေ​တြကိုစတင္ပစ္​​ခတ္​တယ္​။ RGH​ ေဆး႐ံုအုပ္​ႀကီးဦး​ေအာင္​သိမ္​းရဲ႕ ဇူလိုင္​ ၈ရက္​​ေန႔ P.C မွာ ဆရာႀကီးကည​ေနမွာ​ေဆး႐ံုကို ၈၆​ေယာက္​​ေရာက္​ခဲ့တယ္​။ ​ေသတယ္​ရွင္​တယ္​မ​ေျပာပါဘူး။ ကိန္​းဂဏန္​း အမ်ဳိး မ်ဳိးထြက္​တယ္​။ ဒီက​ေန႔ထိမ​ေသခ်ာ​ေသးပါဘူး။ ႏိုင္င့ံ​ေခါင္​း​ေဆာင္လား၊ ဒီခ်ဳပ္​​ေခါင္​း​ေဆာင္​လား။ သူက ေက်ာင္းသားေတြ ကို​ေပးတဲ့ message တစ္​ခုမွာ ၿပီးခဲ့တာ​ေတြ ၿပီးပါ​ေစ​ေတာ့တဲ့။ ဒါ 7th July ကို ရည္​ၫႊန္​းတာလို႔ နားလည္​ပါတယ္​။ Let by gone. Be by gone ​ေပါ့။ ဒါဆိုရင္​ အာဇာနည္​ေန႔ကို ဘယ္​လိုမွသ​ေဘာမထားရ​ေတာ့ ဘူးလို႔ ​ေျပာခ်င္​တာပါလား။ က်ယ္​က်ယ္​နက္​နက္​​ေလး​ေတာ့ စဥ္​းစားၾကည္​့ရင္​ ပို​ေကာင္​းမယ္​ထင္​ပါတယ္​။

လြတ္​လပ္​​ေရး​ေခတ္​ ဗမာျပည္​ပညာ​ေရးစနစ္​က ဘြဲ႕ရၿပီး​ေက်ာင္​းသားမ်ားရဲ႕ လူမႈဘဝကိုအာမခံခ်က္​မ​ေပးပါဘူး။ ​ေက်ာင္​းၿပီးရင္​ ဘြဲ႔ရၿပီးရင္​ ဘြဲ႕ရ​ေက်ာင္း​သား​ေတြရဲ႕ ဘယ္လိုလူမႈဘဝမ်ဳိးကိုမွ ရထားတဲ့ဘြဲ႔က ဘာအာမခံခ်က္​မ်ဳိးမွေပးမထား ပါဘူး။ ဘြဲ႔ရ​ေက်ာင္းသားတိုင္​းအလုပ္​မရႏိုင္​ပါဘူး။ လူ႕အဖြဲ႕အစည္​းတြင္​းမွာ ပညာတက္​အလုပ္​လက္​မဲ့ျပႆနာဆိုတာ တျဖည္း ျဖည္း လူ႔အဖြဲ႔အစည္​းရဲ႕ လူမႈ​ေရးစီးပြား​ေရးျပႆနာျဖစ္​လာပါတယ္​။ B.Ed ေအာင္​သိုက္​တို႔၊ တကၠသိုလ္​ျမတ္​ေလးတို႔၊ တြံ​ေတးသိန္​းတန္​တို႔ဆိုတာဟာ ဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့အခါမွာ ဘာလုပ္​ရမယ္​ဆိုတဲ့ အာမခံခ်က္​ဘာမွမရွိတာ​ေၾကာင့္​႐ုပ္​ရွင္​မင္​းသား​ေတြ၊ ျပဇာတ္​ဒါ႐ိုက္​တာ​ေတြ၊ ​ေရွ႕​ေန​ေပါက္စ​ေလး​ေတြျဖစ္​လာၾကတယ္​။ စာ​ေရးသူတို႔ဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့အခါ တတ္​ထားတဲ့ပညာနဲ႔ဘဝကို ဘယ္​လို​ေနရာခ်ၾကရမွာလဲဆိုတာဟာ ဘြဲ႔ရပညာတတ္​မ်ားအတြက္​ အလုပ္​ႀကီးတစ္​ခုျဖစ္​လာပါတယ္​။ လြတ္​လပ္​ၿပီးအႏွစ္​ ၂ဝ ဆိုတာဟာဘြဲ႕ရပညာတတ္မ်ားရဲ႕ ဘဝခရီးတစ္​​ေထာက္​ နားခို​ေနရာ​ေလးမ်ားျဖစ္​လာပါတယ္​။ စာသင္​​ေက်ာင္းနဲ႔ လူမႈ ဘဝအနီးအ​ေဝးဟာ ၾကာ​ေလသဟဇာတမျဖစ္​​ေလပါပဲ။ ပညာတတ္​မ်ားအတြက္​ ​ေက်ာင္​းက​ေပးလိုက္​တဲ့ အတန္​းပညာ​ေရး ဟာေက်ာင္​းႀကီးၿပီးတာနဲ႔ ဘဝလံုၿခံဳမႈကို အာမခံခ်က္​မ​ေပးႏိုင္​တာ​ေၾကာင္​့ ၆ဝ ခုႏွစ္​ဝန္​းက်င္​​ေလာက္​မွာ ဘြဲ႔ရပညာတတ္မ်ား ျပႆနာဆိုတာဟာ ဖဆပလ အစိုးရအမ်ဳိးမ်ဳိးအတြက္​ ​ေျဖရွင္​း​ေပးရမယ့္ ျပႆနာျဖစ္​လာ႐ံုသာမက ဓနရွင္​​ေပါက္​စပညာ တတ္​မ်ားဟာ သူတို႔နဲ႔နီးတဲ့ ႏိုင္​ငံ​ေရးကြင္​းထဲ​ေရာက္​လာၾကပါတယ္​။ လြတ္​လပ္​ေရး​ေခတ္​ဦး ဖဆပလအစိုးရ လြတ္လပ္ေရး​ေခတ္လယ္ ႏိုင္​ငံ​ေရးအလြဲမ်ားဟာ ဖဆပလႏိုင္​ငံ​ေရးအလြဲမ်ားသို႔​ ေရွး႐ႈလာ​ေစတယ္​။

စစ္​တပ္​ကလည္​း ‘အမ်ဳိးသားႏိုင္​ငံကို​ေစာင္​့​ေရွာက္​ဖို႔ထက္​’ ကိုယ္​အုပ္​ခ်ဳပ္​တဲ့ အ စိုးရမ်ဳိးစုဖြဲ႔ဖို႔အာ႐ံုက်လာၾကပါတယ္​။ အာဏာသိမ္​းပြဲဟာ သခင္​ႏုထံမွအာဏာကိုတပ္​က ၿခိမ္​း​ေျခာက္​ၿပီး အာဏာသိမ္​းတာ​ေၾကာင္​့ သခင္ႏုကအခုအခံရွိ​ေၾကာင္​း တည္ၿမဲ ဖဆပလဂိုဏ္​းက အကဲခတ္​မိပါတယ္​။ ဒါ​ေၾကာင္​့  ၆ဝ ​ေရြး​ေကာက္​ပြဲမွာ သခင္​ႏုအႏိုင္​ရလာၿပီးတဲ့အခါ (ဒီအတိုင္​း ထားလို႔မရႏိုင္​ေတာ့တာ​ေၾကာင္​့) တပ္​ခ်ဳပ္​က (အခ်ိန္​က်ၿပီ)လို႔​ အကဲခတ္​မိၿပီး ၆၂ မတ္​လ အာဏာသိမ္​းပြဲကို အၿပီးသတ္​လိုက္​တာပါ။

၄၈ ျပည္​တြင္​းစစ္​​ေၾကာင္​့ မာ့က္​စ္​ဝါဒီမ်ားဟာ ​ဗကပ၊ အလံနီျပည္​သူ႔ရဲ​ေဘာ္​မ်ား အျဖစ္​ဂိုဏ္​းကြဲၿပီး A.S ဆင္​ႏႊဲလာၾက ပါတယ္​။ ကရင္​၊ မြန္​၊ ကယားစတဲ့ လူမ်ဳိးစုမ်ားသာမက ၁၉၅၉ မွာ ရွမ္​းမ်ဳိးႏြယ္​စုမ်ားကလည္​း A.S ရဲ႕ထူးျခားခ်က္​က မာ့က္စ္​ဝါဒကို ယံုၾကည္​သူမ်ားအခ်င္​းခ်င္​းလည္း မညီၫြတ္​ၾကပါဘူး။ တစ္​ပါတီအတြင္​းမွာကို ဂိုဏ္​းကြဲမႈမ်ားရွိ​ေနျဖစ္​​ေနတယ္​။ အလားတူပါပဲ ဒီက​ေန႔ (၂၁ရာစုပင္​လံု)ဆိုတာအထိ လူမ်ဳိးစုသူပုန္​အခ်င္​းခ်င္​း မညီၫြတ္​ၾက႐ံုသာမက သူပုန္​(မ်ဳိးႏြယ္​စုတစ္​ခုတည္​း) အတြင္​းမွာကို မညီၫြတ္​ၾကပါဘူး။ ​ဗမာျပည္​ A.S အင္​အားစု မ်ားအတြင္​းမွာ C.P.B ပဲခူး႐ိုးမ၊ က်ဴခုတ္​ပန္​းဆိုင္​း​ေဒသ အတြင္​း ဂိုဏ္​းကြဲမႈမ်ားေၾကာင္​့ အစဥ္​အလာရွိ ဥႆုံၾသ​ဇာလည္​း ႀကီးတဲ့​ ဗကပလို​မာ့က္​စ္​ဝါဒပါတီႀကီးအတြင္​းမွာကို ပံုစံစံု ဂိုဏ္​းကြဲမႈႀကီးမ်ားျဖစ္​ၿပီးရွိရွိသမွ် ၾသဇာနဲ႔အင္​အားပါ ​ေသးက်ဳ႕ံသြားၿပီး ​ဗမာျပည္​ႀကီး ဘယ္​သူကဘယ္​လိုကယ္​တင္မွာလဲ ဆိုတဲ့ မဟာ​ဗ်ဴဟာ​ေမးခြန္​းကို ​ေျဖမယ့္သူရွိမရွိဆိုတာဟာ သမိုင္​းဆိုင္​ရာ​ေမးခြန္​းတစ္​ပုဒ္​ျဖစ္လာပါတယ္။​​ (ဒီလိုပါပဲ) ဗမာ ျပည္​ရွိ အာဏာရလစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​းစားပါတီနဲ႔ ဂိုဏ္​းအစုအဖြဲ႔အစည္​းမ်ားအတြင္​းမွာလည္​း ၆၂ခုႏွစ္​မတ္​လ ၂ ရက္​​ေန႔ကစၿပီး ဂိုဏ္​းကြဲမႈမ်ားျဖစ္​လာပါတယ္​။ မဆလရဲ႕​ေၾကြး​ေၾကာ္ၿပီး အာဏာသိမ္​းယူထားတဲ့ စစ္​​ဗ်ဴ႐ိုကရက္​လက္​ဝါးႀကီးအုပ္​ (စစ္​)ဓနရွင္ႀကီးအစု​ေရာ ၁၉၆၂ မွ ယခု ၂ဝ၁၇ အထိ ၅၅ ႏွစ္​တိုင္​တိုင္​အာဏာသိမ္​းယူခဲ့တဲ့ စစ္​​ဗ်ဴ႐ိုကရက္​ လက္​ဝါးႀကီးအုပ္​အရင္​းရွင္ လူတန္​းစားလူမႈအစုက လူထု ၅၁ သန္​းအတြက္ ဘာမွမလုပ္​​ေပးဘဲ သူတို႔ခ်မ္​းသာၾကြယ္​ဝဖို႔ပဲလုပ္​ခဲ့ၾကတယ္​။ ႏိုင္ငံ​ေရး၊ စီးပြား​ေရး၊ အမ်ဳိးသားတန္​းတူ​ေရးျပသာနာမ်ားကို ‘Democratic Reform’ လုပ္​​ေပးမွာလားဆိုတာကို လူမ်ဳိးစံုလူထု တစ္​သန္​းက​ေမးခြန္းထုတ္​ခဲ့တာကိုမ်က္​ကြယ္​ျပဳၿပီး ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႕စည္​းပံုဆန္​​ေကာထဲမွာ အခိုင္​အမာ​ေနရာ ယူထားခဲ့တာ ၁၉၆၂မွ ၂ဝ၁၇ ထိ ၅၅ ႏွစ္​ရွိပါၿပီ။ ၂၁ ရာစုပင္​လံုညီလာခံက ၄၈ မွာ ျဖစ္​ခဲ့တဲ့ ျပည္​တြင္​းစစ္​ျပႆနာကိုတကယ္​​ေျဖရွင္း​ေပးမွာလား။ စစ္​အာဏာရွင္စနစ္​ကိုဖယ္​ရွားၿပီး တကယ္​စစ္​မွန္​တဲ့ လစ္ဘရယ္​ဒီမိုက​ေရစီကို​ ေနရာခ်​ေပးမွာလား ၂ဝဝ၈ ဖြဲ႔စည္​းပံုကို (ဟန္​​ေဆာင္​)မဟုတ္ဘဲ တကယ္​ဖ်က္​သိမ္​း​ေပးမွာလား။ ဒီ​ေမးခြန္းအတြက္​ စစ္​​ဗ်ဴ႐ိုကရက္​အရင္​းရွင္​လူတန္​းစားရဲ႕အ​ေျဖက ‘No’  ပါ။ သမိုင္​းျဖတ္​သန္​းမႈအရ​ေျပာရရင္​ ဗမာျပည္​လစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​းစားဆိုတာာ ၿဗိတိသွ်နယ္ခ်ဲ႕ သမားမ်ားက သူတို႔ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္​ႏိုင္​ငံ​ေရး၊ စီးပြား​ေရး၊ လူမႈ​ေရးအရ ကိုယ္​စားျပဳ​ေပးမယ့္ လစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​းစား ျဖစ္​စဥ္​အရ Comprado Bourgeois လက္​​ေဝခံဓနရွင္​လူတန္​းစား ႏိုင္​ငံ​ေရးအ​ေမြခံမ်ားကို ႏိုင္​ငံ​ေရး၊ စီးပြား​ေရး၊ လူမႈ​ေရးအ​ေမြခံမ်ားအျဖစ္​ ၁၉၂၃ ဒိုင္​အာခီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရး၊ ခြဲ​ေရးတြဲ​ေရးနဲ႔ ၁၉၃၅ခုႏွစ္​၉၁ ဌာန အုပ္​ခ်ဳပ္ေရး ၁၉၄ဝ ဘုရင္​ခံအတိုင္​ပင္​ခံ​ေကာင္​စီအုပ္​ခ်ဳပ္​​ေရး စနစ္​မ်ားအတြင္​းမွာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရႏွင္​့ ပူး​ေပါင္​း​ေဆာင္​႐ြက္​မယ္​့ ကြန္​ပရာဒိုဘူဇြာ လက္​​ေဝခံဓနရွင္​မ်ဳိးဆက္​ တစ္​ဆက္​ကို​ေမြးျမဴ​ေပးၿပီး သူတို႔ထံကတစ္ဆင္​့ ၿဗိတိသွ်အက်ိဳးစီးပြားကို ပံုစံမ်ဳိးစံုႏွင္​့ စာခ်ဳပ္​မ်ဳိးစံုကို ႏွစ္​ဦးႏွစ္​ဖက္​လက္​မွတ္​ထိုးၿပီး ၄၈လြတ္​လပ္​​ေရးကို ျမန္​မာမ်ဳိးခ်စ္​မ်ားထံမွ သခင္​ႏုကိုယ္​စားျပဳတဲ့ ဖဆပလ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္​ထံအာဏာလႊဲခဲ့တာပါ။ ၾကားျဖတ္​အစိုးရကလုပ္​ႀကံခံရလို႔ သခင္​ႏုထံ၄၈လြတ္​လပ္​​ေရးအာဏာလႊဲေျပာင္​း​ေပးခဲ့တာပါ။ ၁၉၄၉ ခုႏ​ွစ္​မွာ ရန္​ကုန္​အစိုးရမက်ဖို႔ ၿဗိတိသွ်ဓနသဟာယ The British Common wealth အဖြဲ႔ႀကီးက ၁ဝ ႏွစ္​စာ စစ္​ပစၥည္​း မ်ဳိးစံုကို အိႏိၵယႏွင္​့ပူးတ​ြဲစီမံၿပီး ​ေထာက္​ပ့ံ​ေပးခဲ့တာ​အျပင္​ ​ဗမာသူပုန္​မ်ားအတြင္​းမွာလည္​း စည္​းစည္​းလံုးလံုးညီညီၫြတ္​ၫြတ္​မရွိတာ​ေၾကာင္​့လို႔ UK/Indiah အစိုးရ မ်ားက မွတ္​ခ်က္​​ေပးခဲ့ၾကပါတယ္​။

ရန္​ကုန္​အစိုးရ​ေခတ္​ကို​ေက်ာ္​ၿပီး ၂၅ ႏွစ္​အၾကာ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္၊​မတ္​လ၁၅ ရက္​​ေန႔မွာ ​ဗကပဥကၠ႒ သခင္​ဇင္​နဲ႔ သခင္​ခ်စ္​တို႔ထပ္​မံ​ေခ်မႈန္​းခံရတာ​ေၾကာင္​့​ ဗကပရဲ႕ ၄၈-၄၉ခုႏွစ္​မ်ားမွာစတင္​ၿပီးထူ​ေထာင္​ခဲ့တဲ့ ပဲခူး႐ိုးမအ​ေျခခံ​ေဒသဟာလည္း သခင္​ဇင္​၊  သခင္​ခ်စ္​တို႔နဲ႔အတူ PDR ပဲခူး႐ိုးမ ျပည္​သူ႔ဒီမိုက​ေရစီ​ေတာ္​လွန္​​ေရး အ​ေျခခံ​ေဒသၿပိဳကြဲၿပီး​ ဗကပရဲ႕ျပည္​မ ျပည္​သူ႔ဒီမို က​ေရစီ​ေတာ္​လွန္​​ေရးအ​ေျခခံ​ေဒသနဲ႔အတူ ​ဗကပ ဥကၠ႒သခင္​ဇင္​န႔ဲ အတြင္​း​ေရးမွဴးသခင္​ခ်စ္​တို႔ပါက်ဆံုးၿပီး​​ ဗ်ဴဟာ​ေျမာက္​​ေဒသျဖစ္​တဲ့ ပဲခူး႐ိုးမအ​ေျခခံ​ေဒသပါဆံုးရွံုးခဲ့ရတယ္​။ လမ္းစဥ္​မွားရင္​ လူသာမက အလုပ္​(​ေတာ္​လွန္​ေရး)ပါဆံုး႐ႈံးတတ္ ေၾကာင္​း ပဲခူး႐ိုးမက်ဆံုးမႈမွာ​ ေတြ႕ရပါတယ္​။

​          ဗမာျပည္​ကြန္​ျမဴနစ္​ပါတီရဲ႕ ပဲခူး႐ိုးမ ပါတီနဲ႔တပ္​ပါၿပိဳကြဲမႈဟာ အမ်ဳိးသားတန္​းတူ​ ေရးအတြက္​ A.S လုပ္​​ေနၾကတဲ့ရွမ္​း၊ ခ်င္​း၊ ကခ်င္​၊ ကရင္​၊ မြန္​စတဲ့တိုင္​းရင္​း သား အမ်ဳိးသားမ်ားရဲ႕ အမ်ဳိးသားတန္​းတူ​ေရး A.S ကို ပါ႐ိုက္​ခတ္​ခဲ့ပါတယ္​။ ပဲခူး႐ိုးမက်ၿပီး တစ္​ႏွစ္​​ေက်ာ္​ကာလအတြင္​း ၁၉၇၆ခုႏွစ္​မွာ အေရွ႕ ေျမာက္​စစ္​​ေဒသက်ဴခုတ္​၊ ပန္​းဆိုင္​း​ေဒသအတြင္​းမွာ သခင္​ဘသိန္​းတင္​နဲ႔ သခင္​​ေဖတင္​့တို႔​ေခါင္​း​ေဆာင္​တဲ့ ​ဗကပ ​ ဗဟိုဌာနခ်ဳပ္​နဲ႔ အေရွ႕​ေျမာက္​စစ္​​ေဒသကို ျပန္​လည္​ထူ​ေထာင္​လိုက္​ၿပီျဖစ္​​ေၾကာင္​း’ဗကပျပည္​သူ႕အသံ’ က​ ေရဒီယိုမွ သတင္းမ်ားထုတ္​ျပန္​​ေပးခဲ့တယ္​။ ဒီသတင္းဟာစစ္ အာဏာရွင္စနစ္​ ရဲ႕ ဖိႏွိပ္​မႈမ်ားကို ၁၉၆၂ခု ႏွစ္မွ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္​အထိ ၁၅ႏွစ္​္​နီးပါး ကုပ္​ေသြးစုပ္​ ဖိႏွိပ္​ခံ​ေနရတဲ့လူမ်ဳိးေပါင္​းစံု ရွမ္း၊ ခ်င္​း၊ ကခ်င္​၊ ကရင္​၊ မြန္​၊ ပအိုဝ့္၊ ပ​ေလာင္​စတဲ့ လူမ်ဳိးေပါင္​းစံုဖိႏွိပ္​ခံလူထုႀကီးအတြက္​ အားတက္​ဝမ္းသာစရာ မဂၤလာသတင္​းျဖစ္​ပါတယ္​။ ၁၉၄၈မွ၁၉၇၆ (၂၈)ႏွစ္​အတြင္​း မွာ မာ့က္​စ္​ဝါဒီမ်ားႏွင္​့ ရွမ္း ကရင္​၊ မြန္​၊ ကယား၊ ခ်င္​း၊ ကခ်င္​၊ ရခိုင္​စတဲ့ လူမ်ဳိးေပါင္​းစံုတိုင္​း ရင္​းသား အမ်ဳိးသားမ်ားရဲ႕ ဗ.ွ မ်ားျဖစ္လာခဲ့တာဟာႏွစ္ ၃ဝ န​ီးပါးရွိခဲ့ ပါၿပီ။ ၁၉၅၈ မွာအာဏာရဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္​အတြင္​း တည္​ၿမဲဖဆပလနဲ႔ သန္​႔ရွင္းဖ ဆပလဂိုဏ္​းကြဲပါတယ္​။ သခင္​ႏု၊ သခင္​တင္​ကတစ္​ဂိုဏ္​းဦ​​းဗ​ေဆြ၊ ဦးေက်ာ္​ၿငိမ္​းတို႔ကတစ္​ဂိုဏ္​း ႏွစ္​ဂိုဏ္​းကြဲပါတယ္​။ သခင္​ႏု၊ သခင္​တင္​ဂိုဏး္​ကို ပမညတက​ေထာက္​ခံပါတယ္​။ တည္​ၿမဲဖဆပလဂိုဏ္​းကို လူထုကမ​ေထာက္​ခံပါဘူး။ ႏု၊ တင္​ဂိုဏ္​းကို ၿငိမ္​းခ်မ္​း​ေရး ဒီမို က​ေရစီ​ေရး​ေမ်ာ္​လင္​့ခ်က္​​နဲ႔ ပမညတက (သခင္​ႏု၊ သခင္​တင္​)ဂိုဏ္​းကို​ေထာက္​ခံပါတယ္​။ ၆ဝ ​ေဖေဖာ္​ဝါရီ​ေ႐ြး​ေကာက္​ပြဲမွာ သခင္​ႏု(ပထစ)ပါတီႏိုင္​ခဲ့တယ္​။ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္​ခဲ့တယ္​။ ဖဆပလမူလအစုဟာ ၅၈ ဇြန္​လအတြင္​းမွာ ဖဆပလ ႏွစ္​ျခမ္​းကြဲတယ္​။ စစ္​တပ္​ကိုတစ္​ႏွစ္​အာဏာလႊဲရတယ္​။ ပမညတ က ကန္​႔ကြက္​တယ္​။ စစ္​တပ္​က ကတိအတိုင္း ၆ဝ ​ေဖ​ေဖာ္​ဝါရီမွာ​ ေရြး​ေကာက္​ပြဲက်င္​းပ​ေပးခဲ့တယ္​။ ျပည္​​ေထာင္​စုပါတီ သခင္​ႏုႏိုင္တယ္​။ (ကကခ်ဳပ္​)က ကတိအတိုင္​း အာဏာလႊဲ​ေပးခဲ့တယ္​။ ပထစအစိုးရကိုသူပုန္​မ်ားနဲ႔ၿငိမ္​းခ်မ္​း​ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ ပမညတက ေထာက္ခံတယ္​။ ျပည္​တြင္​းစစ္​ရပ္​စဲဖို႔၊ သူပုန္​မ်ားနဲ႔ ၿငိမ္​းခ်မ္း​ေရးဒိုင္​ယာ​ေလာ့ခ္​လုပ္​ဖို႔ ပမညတက ဖိအား​ေပးတယ္​။ တည္​ၿမဲ ဖဆပလနဲ႔ တပ္​ခ်ဳပ္​ကမႀကိဳက္​ဘူး။ ဖိအားအမ်ဳိးမ်ဳိးေအာက္​မွာ ပထစ သခင္​ႏုအစိုးရက သူပုန္​နဲ႔အထူး သျဖင္​့(​ဗကပ)နဲ႔ ဒိုင္​ယာ​ေလာ့ခ္လုပ္​မွာကို တပ္​ခ်ဳပ္​ကလံုးဝလံုးဝကို မလိုလားပါဘူး။ အတိုက္​အခံ ပမညတ​ေထာက္​ခံမႈနဲ႔ သခင္​ႏုပထစအစိုးရက သူပုန္​နဲ႔ဒိုင္​ယာ​ေလာ့ခ္​လုပ္​မွာကို (တည္​ၿမဲဖဆပလ)နဲ႔ တပ္​ခ်ဳပ္​က လံုးဝမလိုလားဘူး။ ဆရာႀကီးသခင္ကိုယ္ ေတာ္မႈိင္းက သူပုန္​နဲ႔ဒိုင္​ယာ​ေလာ့ခ္​လုပ္​ဖို႔ တိုက္​တြန္​းတယ္​။ ပမညတကလည္​းတိုက္​တြန္​းတယ္​။ ဒီအျပဳအမူ​ေတြကို တပ္​ခ်ဳပ္​က မႀကိဳက္​ဘူး။ ဒါေတြ​ေၾကာင္​့ ၂.၃.၆၂ မွာ မဆလတပ္​ခ်ဳပ္​က အာဏာသိမ္​းခဲ့တာ ျဖစ္​ပါတယ္​။

၁၉၄၈မွာအာဏာရယူခဲ့တဲ့ သခင္​ႏု​ေခါင္​း​ေဆာင္​တဲ့ ဖဆပလ အစိုးရက ​ဗကပ ကိုအျပတ္​ျဖဳတ္​ခ်င္​တာ​ေၾကာင္​့ ၂၈.၃.၄၈ မွာ ​ဗကပ ကိုအလစ္​တိုက္​ၿပီးမ်ဳိးျဖဳတ္​ဖို႔ ႀကံစည္​ခဲ့တာပါ။ ဒီက​ေန႔ဆိုရင္​ ​ဗကပက သူ႔အ​ေၾကာင္​းနဲ႔သူရပ္​​ေနတယ္​။ ၄၈ မွာ အာဏာရခဲ့တဲ့ ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္​ဆိုတာ ဒီက​ေန႔ဘာျဖစ္​​ေန၊ ဘာျဖစ္​သြားၿပီလဲ။ ​ဗကပ အလံစိုက္​ထူထားဆဲပါပဲ။ သခင္​ႏု သခင္​တင္​၊ ဦး​ဗ​ေဆြ၊ ဦး​ေက်ာ္​ၿငိမ္​း၊​ဗိုလ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး​ေနဝင္​းတို႔ဆိုတာဟာ ၁၉၄၈-၆၂အထိ တကယ္​့က်ား​ေတြပါ။ မဆလ တပ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး က ၆၂ မတ္​လ အာဏာသိမ္​းပြဲၿပီး​ေတာ့ ​ဗမာ့တပ္​မ​ေတာ္​အတြင္​းက တပ္​ခ်ဳပ္​ႀကီးမ်ားဟာ ဖ​ေယာင္​းတိုင္​မီးမ်ား လိုပါပဲ။ ဘယ္​သူမီးလာကူး​ေပး​မွာလဲဆိုတာကို​ ေစာင္​့ရင္း ခုအခါမွာ​ ေဆး​ေပးမီးယူလုပ္​​ေပးမယ့္သူ​ေတာင္​ရွိ၊ မရွိ မ​ေသခ်ာ​ေတာ့ပါဘူး။ ႏိုင္​ငံေရးသံ​ေဝဂယူဖို႔အ​ေကာင္​းဆံုး တပ္​မွဴးႀကီးမ်ားဟာ မဆလ​ေခတ္​ စစ္​႐ံုးႀကီးမွာ စစ္​မိန္႔ေပးႏိုင္​တဲ့ တပ္​မွဴး ႀကီးမ်ားပါ။ ႏိုင္​ငံ​ေရးသံ​ေဝဂယူၾကမယ္​ဆိုရင္​လည္း ဖဆပလခတ္​၊ မဆလ​ေခတ၊္​(ယခု)ႀကံ့ဖြံ႕အစိုးရ​ေခတ္​၊ ဒီခ်ဳပ္​​ေခတ္​မွာပင္​ ဖဆပလ၊ မဆလ၊ နဝတ၊နအဖ၊ ႀကံ့ဖြံ႕တပ္​မွဴးႀကီးမ်ားဆိုတာဟာ ဘယ္​လိုအခန္​းက႑မ်ဳိးမွာ တည္​ရွိခြင္​့ရ​ေနသလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းကို သူတို႔ကိုယ္​တိုင္​ဘယ္​လို​ေျဖရမွာလဲဆိုတာ ဘယ္​သူ႔ကို​ေမးရမွာလဲ မေသခ်ာ​ေတာ့ပါ။

၄၊ ၁၊ ၄၈မွာလြတ္​​လပ္​​ေရးအာဏာရ လာခဲ့ၾကတဲ့ လစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​း စားဟာ ၆၂ မတ္​လ ၂ ရက္​​ေန႔အထိ အာဏာရ လစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​းစားဟာ ၆၂ မတ္​လ၂ ရက္​​ေန႔အထိ အာဏာရလစ္​ဘရယ္​ဓနရွင္​လူတန္​းစားပါ။ ဒီလူတန္​းစားဟာ အာဏာလက္​လႊတ္​ရမွာစိုးတာ​ေၾကာင့္ ဗကပကိုဦးတည္​ထားတဲ့ျပည္​တြင္​း စစ္​တိုက္​ခဲ့ၾကတယ္​။ ျပည္​တြင္​း စစ္​​ေၾကာင္​့ စစ္​တပ္​ဟာ အိမ္​တြင္​းမင္​းမဟာဂီရိနတ္​အုန္​းသီးျဖစ္​လာတယ္​။ ျပည္​တြင္​းစစ္​​ေၾကာင္​့ အာဏာရ ဓနရွင္​လူတန္​း စားအတြင္​း ဖဆပလ တည္​ၿမဲအစု၊ သန္​႔ရွင္းဖဆပလအစု အျဖစ္​ႏွစ္ျခမ္​းကြဲသြားခဲ့တယ္​။ လူထုနဲ႔အတိုက္အခံျဖစ္​တဲ့သန္​႔ရွင္​း ဖဆပလက ၆ဝ ​ေရြး​ေကာက္​ပြဲမွာ အႏိုင္​ရၿပီးအစို​းရဖြဲ႔ႏိုင္​ခဲ့တယ္​။  လႊတ္​​ေတာ္​ထဲမွာ သန္​႔ရွင္​းဖဆပလ တည္​ၿမဲ ဖဆပလ ႏွစ္ျခမ္​းကြဲလာတယ္​။ ၁၉၅၈ ဇြန္​လမွာ ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္​အတြင္​းသန္​႔ရွင္​း ဖဆပလ၊တည္​ၿမဲဖဆပလႏွစ္​ျခမ္​းကြဲသြားတယ္​။ ပမညတ(အတိုက္​အခံ)ကသန္​႔ရွင္း ဖဆပလကို Pace and democracy အတြက္​​ေထာက္​ခံခဲ့တယ္​။ ၁၉၆ဝ ဇြန္​လ​ေရြး​ေကာက္​ပြဲၿပီးတဲ့အခါ ပမညတအတိုက္​အခံ အမတ္​ ၄၇ ​ေယာက္​​ေရြး​ေကာက္​ခံရတယ္​။ သခင္​ႏု၊ပထစဟာ ပမညတအမတ္​မ်ားရဲ႕​ေထာက္​ခံမႈနဲ႔အစိုးရဖြဲ႔ခဲ့တယ္​။ ဒါကိုလည္းစစ္​တပ္​နဲ႔တည္​ၿမဲဖဆပလက မႀကိဳက္​ပါဘူး။ ၁၉၆ဝ ဇြန္​လ​ေရြး​ေကာက္​ပြဲမွာ ပထစပါတီ မူလသန္​႔ရွင္​းဖဆပလဟာ​ ၆ဝ ေရြး​ေကာက္​ပြဲမွာအႏိုင္​ရပါတယ္​။

၁၉၅၈ ဇြန္​လမွာ ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္​အတြင္​း တည္​ၿမဲဖဆပလ၊ သန္​႔ရွင္​းဖဆပလ ႏွစ္​ျခမ္​းကြဲသြားပါတယ္​။ ၁၉၆ဝ ​ေရြး​ေကာက္​ပြဲမွာ ပထစ သခင္​ႏုျပည္​​ေထာင္​စုပါတီကအႏိုင္​ရပါတယ္​။ ပထစပါတီဟာ ပမညတလက္​ဝဲအတိုက္​အခံျဖစ္​တဲ့ပါတီ မ်ားရဲ႕​ ေထာက္​ခံမႈနဲ႔ အစိုးရဖြဲ႔ႏိုင္​ခဲ့ပါတယ္​။ ဒီအ​ေျခအ​ေနကို(ကကခ်ဳပ္​)အပါအဝင္​တည္​ၿမဲတပ္​မွဴးႀကီးမ်ားက မႀကိဳက္​ပါဘူး။ ဒီအခ်က္​ဟာ ၆၂ မတ္​လ ၂ ရက္​​ေန႔မွာစစ္​တပ္​ကမျဖစ္​မ​ေနအာဏာသိမ္​းရတဲ့ ပဓာန က်တဲ့အ​ေၾကာင္​းရင္​းပါပဲ။

 

ဘာ​ေၾကာင္​့ မတ္​လ ၂ ရက္​​ေန႔ စစ္​အာဏာ သိမ္​းပြဲျဖစ္​ရတာပါလဲ။

(၁)က။  ျပည္​​ေထာင္​စုပါတီနဲ႔ ပထစ အစိုးရဟာ ပမညတ လက္​ဝဲအင္​အားစုမ်ားနဲ႔ပူး​ေပါင္​းၿပီး​ အစိုးရဖြဲ႕ထားတာျဖစ္​ပါတယ္​။ ဒီအ​ေျခအ​ေနကို မဆလတပ္​မွဴးႀကီးမ်ားက မႀကိဳက္​ႏွစ္​သက္​ၾကပါဘူး။

(၂) က။ မဆလတပ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး တစ္​ႏွစ္​တာအုပ္​ခ်ဳပ္​ခဲ့တဲ့ကာလမွာ  ​ေတာ္​လွန္​​ေရး အင္​အားစုအမ်ဳိးမ်ဳိး ဗဟိုႏွင္​့ တိုင္​း ရင္​းသားအင္​အားစုမ်ားအပါအဝင္​​ေ​တာ္​လွန္​​ေရးအင္အား တစ္​​ေသာင္​းခန္​႔ လက္​နက္​ခ် ခဲ့တယ္​လို႔ဆိုပါတယ္​။ ​ဗကပ ​ဗဟိုမွ UG လုပ္​ငန္​းတာဝန္​ခံ သခင္​တင္​ျမ DB ျမစ္​ဝကြၽန္​း​ေပၚ တိုင္​းဥကၠ႒သခင္​တင္​ကြန္​႔၊ (မ)သံုးလံုးတိုင္းဥကၠ႒ ​ဗိုလ္​ၫြန္​႔​ေမာင္​လိုလူမ်ား အပါအဝင္ အဲဒီကာလမွာ အင္အားတစ္ေသာင္းခန္႔ လက္နက္ခ်ခဲ့တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီကာလမ်ားမွာ ဆိုဗီယက္ ပါတီ GS ခ႐ူးရွပ္က လႈံ႕ေဆာ္ခဲ့တဲ့ ကြန္ဂရက္အတြင္း ‘ဆိုရွယ္လစ္စနစ္သို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာကူးေျပာင္း ႏိုင္ၿပီဆိုတဲ့ CPSU(B) ရဲ႕ အႀကိမ္၂ဝေျမာက္ ကြန္ဂရက္လမ္းစဥ္ဆိုတာဟာ လက္ေတြ႕က လက္နက္အပ္ တပ္ဖ်က္၊ ဥပေဒတြင္းဝင္ ဥပေဒအတြင္းမွာ ရွိတဲ့ လစ္ဘရယ္ဝါဒီမ်ားနဲ႔ေပါင္း သူေဌးျဖစ္ေအာင္လုပ္ဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာ ‘ လူတန္းစား တိုက္ဖ်က္ေရးလစ္ဘရယ္၊ဘူဇြာ၊ ဒီမိုကရက္မ်ားနဲ႔ေပါင္းေရး ဥပေဒတြင္းဝင္ေရး၊ သူေဌး ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေရးဆိုတဲ့ မဟာဗ်ဴဟာေၾကာင့္ CPU ဆိုဗီ ယက္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ(B) အပါအဝင္  အေရွ႕ဥ ေရာပဆိုရွယ္လစ္ႏိုင္ငံ မ်ားစုႀကီးဟာ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္မွာလစ္ဘရယ္ ဘူဇြာဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံမ်ားအျဖစ္ တျဖည္းျဖည္း Transform အသြင္ေျပာင္းသြား ခဲ့တယ္။ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ အေရွ႕ ဥေရာပတစ္ခြင္လံုး Socialism အသြင္ေျပာင္းသြားခဲ့တယ္။ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္ အတြင္းမွာ အေရွ႕ဥေရာပတစ္ခြင္လံုး Socialism မွ Capitalism သို႔ ေျပာင္းလဲသြားရပံုဟာ အလြန္ေၾကကြဲ စရာ ေကာင္းပါတယ္’လို႔ အေရွ႕ဥေရာပတစ္ႏိုင္ငံရွိ ဗိုလ္ရွီဗစ္လူေဟာင္းႀကီးတစ္ဦးက လြမ္းလြမ္းေဆြးေဆြး ေျပာရွာ ပါသတဲ့။ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္မွ အရင္းရွင္စနစ္သို႔ တျဖည္းျဖည္း လႊမ္းဖံုးသြားပံုဟာ အင္မတန္ပၪၥလက္ ဆန္ လွတယ္။ ဆန္လြန္းလွပါတယ္လို႔ ေျပာခဲ့ၾကပါသတဲ့။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းကို အထူးသျဖင့္ အဂၤလန္ျပန္ UK ျပန္ ျမန္မာပညာတတ္မ်ားက မာ့က္စ္ဝါဒကို ထူးျခားတဲ့ မႀကံဳဖူး မၾကားဖူးတဲ့ ဗဟုသုတတစ္ခုအျဖစ္မွတ္ယူၿပီး ဗမာျပည္အျပန္ လက္ေဆာင္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးအျဖစ္ ဝယ္လာၾကပံုရပါတယ္တဲ့။ ဒါထက္နည္းနည္း အက်ဳိးသင့္အေၾကာင္းသင့္ ေလ့လာၾကည့္ေတာ့ ႏိုးၾကားတဲ့အဂၤလိပ္စာ တတ္လူငယ္မ်ားက ၄.၁၁.၁၉၃၇ မွာ’နဂါးနီ ‘ စာအုပ္အသင္းကို ထူေထာင္ၾကၿပီး ျမန္မာအဂၤလိပ္စာတတ္မ်ားက ‘နဂါးနီ’ စာအုပ္အသင္းႀကီးကို ထူေထာင္ၾကၿပီး မာ့က္စ္ဝါဒက်မ္းမ်ားအပါအဝင္ လြတ္လပ္ေရးႀကီးကိုအက်ဳိးျပဳမယ့္ ႏိုင္ငံျခားထုတ္စာအုပ္ေပါင္း ၆၆အုပ္ ဘာသာျပန္၊ တခ်ဳိ႕ အဖြင့္က်မ္းမ်ားေရးသားခဲ့ၾကပါသတဲ့။ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းႀကီးဟာ အဂၤလန္ Left book Club ကိုအတုယူၿပီး ‘မာ့က္စ္ဝါဒ ဘာသာျပန္၊ တခ်ဳိ႕အဖြင့္က်မ္းမ်ားကို ထုတ္ေဝခဲ့ၾကပါသတဲ့။ ထုတ္ေဝတဲ့ စာအုပ္မ်ဳိးစံု ၆၆အုပ္ရွိၿပီး ဒီ ၆၆အုပ္ထဲမွ မာ့က္စ္ ဝါဒဘာသာျပန္က်မ္းမ်ားလည္းပါဝင္ခဲ့ပါသတဲ့။ နဂါးနီစာအုပ္အသင္းႀကီးကို သခင္သန္းထြန္း၊ သခင္စိုးနဲ႔ သခင္ႏုတို႔က ဦးစီး ထူေထာင္ခဲ့ၾကပါတယ္တဲ့။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္မွာ ကမ႓ာစစ္မီးႀကီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကူးစက္လာတာေၾကာင့္ စာအုပ္အသင္း ႀကီးရဲ႕ လုပ္ငန္းမ်ားရပ္​ဆိုင္​းသြားခဲ့ရပါတယ္​။ စာအုပ္​မ်ဳိးစံု ၆၆ အုပ္​ထုတ္​​ေဝႏိုင္​ခဲ့ပါသတဲ့။ ဒီ ၆၆ အုပ္​အတြင္​းမွာ တခ်ဳိ႕မာ့က္​စ္​ဝါဒက်မ္​းမ်ား တခ်ဳိ႕မာ့က္​စ္​ဝါဒ အဖြင္​့က်မ္​းမ်ား ထုတ္​​ေဝႏိုင္​ခဲ့ပါသတဲ့။  နဂါးနီစာအုပ္​အသင္​းႀကီးရဲ႕ ရည္​ရြယ္​ခ်က္​မ်ားကို လူထုႀကီး သိရွိစိတ္​ဝင္​စား​ေအာင္​ ‘နဂါးနီ’ သမိုင္​းဝင္​သီခ်င္​းပါ​ေရးစပ္သီဆို၊ ဓာတ္​ျပားသြင္​းၿပီးႏိုင္​ငံအႏွံ႔ ျဖန္​႔ခ်ိခဲ့ၾကပါ သတဲ့။ စာအုပ္​မ်ားကို သခင္​ႏု၊ ဦးသိန္​း​ေဖျမင့္၊ သခင္​​ဗဟိန္​း၊ သခင္​ဘ​ေသာင္​း၊ သခင္​စိုး၊ သခင္​လွ​ေဖ၊ ဦးဘခ်ိဳ၊ ဦးဘခိုင္​၊ ​ေရႊဥ​ေဒါင္း၊ အာဏာရွင္လွေရႊ၊ ဆရာ​ေဇယ်၊ ​ဒဂုန္​​ေရႊမွ်ား၊ ဒဂုန္​တာရာစတဲ့ အဂၤလ္ိပ္​စာတတ္​ ႏိုးၾကားတဲ့သခင္​လူငယ္​မ်ားက အဂၤလန္​မွာရွိတဲ့ The Left book Club စာအုပ္​အသင္​းႀကီးနဲ႔ဆက္​သြယ္​ၿပီး ျမန္​မာ့လြတ္​လပ္​​ေရးအတြက္​ ႏိုးၾကားတဲ့သခင္​လူငယ္​၊ မ်ဳိး ခ်စ္​လူငယ္​မ်ဳိးဆက္​တစ္​ဆက္​ကို နဂါးနီစာအုပ္​အသင္​းႀကီးက ​ေမြးထုတ္​​ေပးႏိုင္​ခဲ့တယ္​။ နဂါးနီစာအုပ္​အသင္​းႀကီးက ပထမ ဆံုးထုတ္​​ေဝခဲ့တဲ့စာအုပ္​ဟာ R Page Arnot ျပဳစု​ေရးသားထုတ္​​ေဝခဲ့တဲ့ A Short History  the Russion Revolution က်မ္​းရင္​း ကို သခင္​ႏုက ‘လူမြဲတို႔၏ထြက္​ရပ္​လမ္​း’စာအုပ္ ကိုႏွစ္ပိုင္​းခြဲၿပီးထုတ္​​ေဝခဲ့ပါတယ္​။ နဂါးနီစာအုပ္​အသင္​းႀကီးဟာ ျမန္​မာႏိုင္​ငံ လြတ္​လပ္​​ေရးအတြက္ ​’အ​ေတြးအ​ေခၚ’ အရ အက်ိဳးျပဳမယ့္စာအုပ္​​ေပါင္​း ၆၆ အုပ္​ကိုထုတ္​​ေဝ​ေပးခဲ့ပါတယ္​။

ျမန္​မာ့လြတ္​လပ္​​ေရးအတြက္​ ႏိုးၾကားတဲ့ ပထမျမန္​မာမ်ဳိးခ်စ္​မ်ဳိးဆက္​မ်ားဟာ တစ္​စုက​ ဖဆပလ​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားျဖစ္​လာခဲ့ပါတယ္​။ တစ္​စုကသခင္​သန္​းထြန္​းနဲ႔ သခင္​ခ်စ္​တို႔ကိုယ္​စားျပဳတဲ့ ​ဗကပ​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားျဖစ္​လာခဲ့ပါတယ္​။ တစ္​စုက ဆရာႀကီးသခင္​စိုးကိုယ္​စားျပဳတဲ့ အလံနီကြန္​ျမဴနစ္​ပါတီ​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားျဖစ္​လာ ၾကပါတယ္​။ တခ်ဳိ႕က ​ဗမာ့တပ္​မ​ေတာ္​ရဲ႕​ေခါင္​း​ေဆာင္​မ်ားျဖစ္​လာၾကပါတယ္​။ တခ်ဳိ႕က သခင္​ႏုဖဆပလအစိုးရရဲ႕ဝန္​ႀကီး၊ ဝန္​​ကေလးမ်ားနဲ႔ ဖဆပလစစ္ဘက္​ဆိုင္​ရာအ ႀကီးအကဲမ်ားျဖစ္​လာခဲ့ၾကပါတယ္​။ ဆိုရွယ္​လစ္​​တပ္​မွဴးႀကီးရာထူးရလာတဲ့​ ဗိုလ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး​ ေနဝင္​းဟာ ဖဆပလအစိုးရရဲ႕စစ္​ဘက္​ဆိုင္​ရာ အႀကီးအကဲမ်ားျဖစ္​လာခဲ့ၾကပါတယ္​။ ဆိုရွယ္​လစ္​တပ္​မွဴးႀကီးရာထူးရလာတဲ့​ဗိုလ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး​ေနဝင္​းဟာ ဖဆပလ​အစိုးရရဲ႕ တပ္​ခ်ဳပ္​၊ ၆၂ ​ေရာက္​​ေတာ့ ဦး​ေနဝင္းဟာ မဆလပါတီဥကၠ႒၊ သမၼတနဲ႔(ကကခ်ဳပ္​)ျဖစ္​လာပါတယ္​။ ၁၉၆၂ မတ္​လ ၂ရက္​​ေန႔စစ္​အာဏာသိမ္​းၿပီးတဲ့အခါ တပ္​ခ်ဳပ္​ႀကီးဟာ (ကကခ်ဳပ္​) မဆလပါတီဥကၠ႒ႀကီးနဲ႔ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​သမၼတႀကီးလည္းျဖစ္​လာပါတယ္​။  သတိျပဳဖို႔ေကာင္​းတာက သမၼတႀကီး၊ မဆလပါတီ ဥကၠ႒ႀကီး၊ တပ္​ခ်ဳပ္​ႀကီး၊ ကက ခ်ဳပ္​ႀကီးဟာ Higher Commond ‘စစ္​တပ္​အမိန္႔​ေပးခြင္​့ အာဏာ’ကို သူ႔လက္​ထဲမွာထားၿပီး က်န္​တဲ့ စစ္​အာဏာ၊ ႏိုင္​ငံ​ေရး အာဏာကို ဖြဲ႔စည္​းပံုနဲ႔အညီ သူ႔လက္​ထဲမွာသူ႔ကိုယ္​စားလွယ္​ လူယံုတစ္​​ေယာက္ေယာက္လက္ထဲမွာထားၿပီး ဖြဲ႔စည္​းပံု အာဏာ၊ တပ္​အာဏာ၊ အစိုးရအာဏာနဲ႔ စစ္​မိန္​႔​ေပးခြင္​့အာဏာမ်ားအားလံုးကို အလစ္​အဟာမရွိ​ေအာင္​ ဥပ​ေဒကိုျပင္​၊ လူယံုကို​ေရြးထား ‘ကိုယ္​့ကိုယ္​ကိုယ္ယံုၾကည္​ရတဲ့’ ယံုၾကည္​မႈမ်ဳိးထက္​ စိတ္​ခ်ယံုၾကည္​ရတဲ့ယံုၾကည္​မႈမ်ဳိး ​ေလာကမွာရွိပါ သလား။ ဖက္​ဆစ္​ဟစ္​တလာရဲ႕ယံုၾကည္​မႈက ‘ကိုယ္​့ကိုယ္​ကို​ယ္ေပၚ​ယံုၾကည္​မႈ’ ဆိုတာမ်ဳိးကိုပင္​ စိတ္​မခ်တဲ့ယံုၾကည္​ရမႈမ်ဳိး ပါပဲ။ ‘ဟစ္​တလာက မိမိကိုယ္​ကိုယ္ယံုၾကည္​မႈဆိုတာမ်ဳိးကိုပင္​မယံုၾကည္​ထိုက္​ဖူးလို႔သ​ေဘာထားတဲ့’ ‘ယံုၾကည္​မႈ’ဟာ ဟစ္​တလာရဲ႕ ယံုၾကည္​မႈ ဒႆနျဖစ္​ပါတယ္​။