Archives

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် တိုင်းရင်းသားတို့၏ မျှော်လင့်ချက်

အနည်းဆုံး ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ကိုယ့်ဇာတိ၊ ကိုယ်နေရပ်၊ ကိုယ့်မြေကိုယ့်တောင်ယာတွေကို စွန့်ခွာထားခဲ့ရပြီး စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွေမှာ ကြုံတွေ့နေရတာတွေကိုတောင် ပြေလည်အောင် ဆောင်ရွက်မပေးနိုင်ခဲ့ကြတာကို တိုင်းရင်းသားပြည်သူတွေ မကျေနပ်ခဲ့ကြပါဘူး …..

မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ်ကျင်းပပေးတဲ့ ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကြီးကို ၂၀၂၀ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလမှာ ပြုလုပ်ကျင်းပပါတော့မယ်။ အခုတစ်ကြိမ်ကျင်းပမယ့် ပါတီစုံ ရွေးကောက်ပွဲကြီးဟာ သုံးကြိမ်မြောက် ဖြစ်ပါတယ်။ ပထမအကြိမ်မှာကျင်းပခဲ့တဲ့ပါတီစုံ အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကြီးကိုတော့ ပြည်သူတွေသိပ် စိတ်မဝင်စားခဲ့ကြပါဘူး။ စစ်အာဏာ ရှင်ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဖုံးကွယ်ထားနိုင်ဖို့ စစ်အစိုးရစိတ်ကြိုက်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအဖြစ် ပြည်သူတွေသိနေခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယအကြိမ် ပါတီစုံအထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲကို မြန်မာပြည်သူတွေအတွက် ခေတ်တစ်ခုအပြောင်းအလဲဖြစ်သလို၊ အရပ်သား ဒီမိုကရေစီအစိုးရ သစ်ကို ပြည်သူတွေကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခွင့်ရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပြည်သူတစ်ရပ်လုံးနဲ့တိုင်းပြည် အပြောင်းအလဲဖြစ်ပေါ် စေနိုင်မယ့် ရွေးကောက်ပွဲကြီး ကိုတိုင်းရင်းသားပြည်သူတွေ စိတ်ဝင်စားပြီး တက်ကြွခဲ့ကြပါတယ်။

 Read more

နောက်ကျောက ဓား

ထိုသမ္မတလက်ထက် ဘူဒိုဇာဖြင့်အထိုးခံရ၊ ဘက်ဟိုးဖြင့်အကော်ခံရသည့် ကျူးကျော်တဲများကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်းမြင်စေခဲ့သည်။ တရားမျှတပါ၏လားဟု မေးခွန်းထုတ်တွေးနေမိခဲ့သည်။ သာမန်အားဖြင့် လယ်ကွက်များအားမြင်လျှင် ကြည်နူးစိတ်၊ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးစိတ်များ ဖြစ်တတ်သည့်မိမိသည် ယခုရွှေလယ်တောနှင့် ဆက်စပ်ရာ လယ်ဧကများကို မြင်သည့်အခါ …..

ပြီးခဲ့သည့်ဇွန်လအတွင်း နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့နှင့်အပြိုင် လူထု ကြားထိုးဖောက် ရောက်ရှိလာသည့် အကြောင်းအရာကို ထုတ်နုတ်ပြပါ ဟုဆိုလျှင် မဆိုင်းမတွ၊ တညီတညွတ်တည်း ပြောဆိုကြမည်မှာ နိုင်ငံ့အကြီးအကဲများ မြေကွက်ရ ယူခြင်းကိစ္စ ဖြစ်မည်။

 Read more

NLD အစိုးရ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ဆောင်မှုသည် အောင်မှတ်မရခဲ့

ရခိုင်ကိစ္စဖြစ်သော မွတ်ဆလင်အရေးအခင်းအား စုံစမ်းစစ်ဆေးရာတွင် ရခိုင်အမတ်များကိုဥပေက္ခာပြုပြီး အာဏာရပါတီ၏ သဘောထား သီးသန့်ဖြင့် ကိုဖီအာနန်တို့ကို ခေါ်ယူခဲ့ခြင်း စသော ကိစ္စရပ်များကြောင့်လည်း

နှစ်ပေါင်း ၆၀ကျော် တိုက်လာသော မြန်မာ့နိုင်ငံရေး ပြည်တွင်းစစ်ကို ရပ်တန့်ရမယ်။ မိမိတို့ အစိုးရလက်ထက်တွင် ငြိမ်းချမ်း ရေးကို ဦးစားပေးဆောင်ရွက်မယ်ဆိုပြီး ကြွေးကြော်လာခဲ့သော လက်ရှိအစိုးရသည် ယခုသူတို့၏ အစိုးရသက်တမ်းကုန်ခါနီးအချိန်ထိ ပီပြင်သောငြိမ်းချမ်းရေး လုပ် ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကိုဖော် ဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။

 Read more

မြန်မာ၊ ကုလနဲ့ လူ့အခွင့်အရေး

ကုလသမဂ္ဂမှာ နိုင်ငံတစ်ခုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့လုပ်ငန်းစဉ် (၂)ခုရှိပါတယ်။ တစ်ခု ကတော့ နိုင်ငံရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီကနေ ထုတ်ပြန်တဲ့ လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက် (UN Human Rights Council Resolu tion) ဖြစ်ပါတယ်။

 Read more

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ပါတီစုံစနစ် အသက်ဝင်ဖွယ်ရာ ရှိ / မရှိ

ပုံစာ- ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ

Unicode Font

ရွေးကောက်ပွဲ မရှိရင် ဒီမိုကရေစီ မရှိဘူး လို့ ဆိုတယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ ရှိတိုင်း ဒီမိုကရေစီ ရှိတာတော့ မဟုတ်ဘူး။ အဲသည့်ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဘယ်လောက် ဒီမိုကရေစီနည်းကျသလဲဆိုတာကို ပြန်တိုင်းတာရမယ်။ အာဏာရှင်တစ်ပိုင်းတစ်စဖြစ်တဲ့နိုင်ငံတွေမှာ၊ အစိုးရကို ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ ရွေးတာပဲ။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒီမိုကရေစီ အပြည့်အဝ မရှိဘူး။ အခြေခံအားဖြင့်တော့၊ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ် သလားဆိုတဲ့ စံနဲ့ တိုင်းတယ်။

ထပ်ချဲ့ရင်၊ ရွေးကောက်ပွဲ စံတွေကို ထပ်တွေ့နိုင်သေးတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် – အရွယ်ရောက်သူတိုင်း မဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိ သလား၊ လူတစ်ယောက် မဲတစ်မဲဖြစ်သလား။ လျှို့ဝှက်မဲစနစ်ဖြစ်သလား။ ကိုယ်စားလှယ်ကို တိုက်ရိုက်ရွေးကောက် လို့ ရသလား။ စတဲ့အချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ကြည့်ရင်၊ မြန်မာပြည်မှာ ဒီအခြေခံနှုန်းစံတွေ ရှိ တယ်လို့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့်အခု ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒါကို ပစ်ထားလို့တော့ မရဘူး။ မဲစာရင်းတွေ မှန်မှန် ကန်ကန်နဲ့ ထုတ်ပြန်နိုင်ဖို့လည်း လိုတယ်။ လူတွေ မဲပေးချင်လောက်အောင် မျှော် လင့်ချက်ထားနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေး အခင်းအကျင်းမျိုးလည်း ရှိဖို့ လိုသေးတယ်။

ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးမှာတော့၊ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ အရေးပါတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အစိတ် အပိုင်းလို့ ပြောချင်ပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ တစ်ခုတည်းဟာ ဒီမိုကရေစီရှိခြင်း မရှိခြင်းကို အလုံးစုံ ကိုယ်စားပြုတာ တော့ မဟုတ်သေးဘူး။ အဲသည်လိုဖြစ်ရင်တော့၊ ရွေးကောက်ပွဲ ဒီမိုကရေစီအဆင့်ပဲ ရလိမ့်မယ်။ ရွေးကောက်ပွဲသာ ရှိပြီး တခြားသော ဒီမိုကရေစီ နှုန်းစံတွေ မရှိတဲ့ ပုံစံဖြစ်သွားမယ်။ Competitive Authoritarian လို့ခေါ်တဲ့ ယှဉ်ပြိုင်မှု ရှိတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်သာဖြစ်မယ်။ ဒီမိုကရေစီ အစစ်မဟုတ်ဘူး။ ဒီတော့ ရွေးကောက်ပွဲ ဒီမိုကရေစီအဆင့်မှာပဲ ရပ်မ နေဖို့ လိုတယ်။ တစ်ဖက်မှာလည်း ယှဉ်ပြိုင်မှုရှိတဲ့ အာဏာရှင်စနစ်မျိုး မဖြစ်ဖို့လိုတယ်။

ကွက်ကြည့်လို့ မရ

ကျနော်တို့က ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်စဉ်ကို ကြည့်ရင်၊ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပတဲ့ကာလကိုပဲ ကွက်ကြည့်လို့ မရဘူး။ ရွေး ကောက်ပွဲဖြစ်စဉ်ဆိုတာ စက်ဝိုင်းလို ဖြစ်စဉ်အနေနဲ့ ရှိတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်ခင်၊ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနေဆဲ၊ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပ အပြီး၊ ရွေးကောက်ပွဲအလွန်ကာလတွေဆိုပြီး အပိုင်းတွေ ခွဲပြီး တစ်ဆင့်ချင်းစီ လုပ်ရမယ့် အရာတွေ ရှိတယ်။ မဲပေးပြီး ပြီးသွားတာ မဟုတ်ဘူး။ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ တက်လာတဲ့အစိုးရဟာ ဘယ်လောက်ထိ ဒီမိုကရေစီကို အသက်ဝင်အောင် ကျင့်သုံးသလဲ။ ဒီမိုကရေစီကျင့်ထုံးတွေကို ဘယ်လောက်အထိ အုတ်မြစ်ချနိုင် သလဲ။ အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဘယ်လောက်ထိ ဒီမိုကရေစီအပေါ်တိမ်းညွှတ်မှုရှိသလဲဆိုတာတွေ အကဲဖြတ်ဖို့ လိုသေး တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ရွေးကောက်ပွဲကို အဓိကယှဉ်ပြိုင်တာက နိုင်ငံရေးပါတီတွေ။ အစိုးရဖြစ်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးပါတီ ဟာ ပါတီမူဝါဒအနေနဲ့ရော၊ ပါတီကျင့်ထုံးအနေနဲ့ပါ ဒီမိုကရေစီအပေါ် ဘယ် လောက်ယုံကြည်သက်ဝင်သလဲဆိုတာ ပါ ကြည့်ရမယ်။

ပုံမှန်ရွေးကောက်ပွဲ

၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ၁၀ နှစ်သက်တမ်းရှိလာတဲ့ ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးခရီးမှာ အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်း တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာမှာ နောက်ထပ်နှုန်းစံတစ်ခုရှိသေးတယ်။ အဲဒါကတော့ ပုံမှန်ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရမယ်ဆိုတဲ့ကိစ္စ။ Regular Election ပေါ့။ သမိုင်းမှာ ပြန်ကြည့်ရင်၊ အစိုးရတစ်ရပ်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲနဲ့တော့ တက်လာတယ်။ ဒါပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲနဲ့ တက်လာတဲ့အစိုးရကပဲ ရွေးကောက်ပွဲကို ဖျက်ပစ် တာ ရှိတယ်။ ဟစ်တလာဂျာမနီဟာ ဥပမာကောင်းပေါ့။ ဒီတော့ ကျနော်တို့ဟာ ဘယ်လိုအခြေအနေမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ကျင်းပဖြစ်အောင်ကို လုပ်ရမယ်။ ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်က လွဲလို့ပေါ့။ အဲသည်လိုမှ မဟုတ်ရင် ဘယ်လိုအကြောင်းပြချက်မှ မပေး နဲ့။ ရွေးကောက်ပွဲ လုပ်ချိန်တန်ရင် တည်ဆဲ အာဏာရအစိုးရဟာ ရွေးကောက်ပွဲကို မဖြစ်မနေကို ကျင်းပပေး ရမယ်။ အဲဒါဟာ guarantee ဖြစ်တယ်။ အာမခံ ချက်ဖြစ်တယ်။ credit ဖြစ်တယ်။

ဒီတော့ ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ ဟာ ဒီမိုကရေစီအစဉ်ဇယားအတိုင်း လည်တဲ့သဘောဖြစ်တယ်။ ဒါကို ဆက်လှည့် ရမယ်။ ပြည်သူကလည်း ရွေးကောက်ပွဲရဲ့တန်ဖိုးကို သိရမယ်။ နိုင်ငံရေးပါတီတွေကလည်း ပြည်သူတွေ အိမ်ထဲက အိမ်ပြင်ထွက် မဲပေးချင်စိတ်ရှိအောင် ကိုယ့်ဘက်က လောက်လောက်လားလား ရှိဖို့ လိုတယ်။ ပြည်သူဟာ သူနဲ့တန် တဲ့ အစိုးရကို ရတယ်ဆိုတဲ့စကားရှိတယ်။ တချို့ကလည်း ဒီလိုပြောတာ မကြိုက်ဘူး။ မကြိုက်ပေမယ့်၊ ဒါက စဉ်းစား ရမယ်။ “အကန်းကမ္ဘာမှာ တစ်ဖက်လပ်တွေ မင်းမူတာ မဆန်းဘူး” ဆိုတဲ့စကားလည်း ရှိတယ်။ ဒီတော့ ပြည်သူဟာ အ,လို့ မရဘူး။ လက်ရှိကျနော်တို့ မြန်မာပြည်သူတွေဟာ မ,အ ကြတော့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကာယကံမြောက် မ,အ ကြဖို့တော့ လိုနေသေးတယ်။ တော်တော်များများက အ,တော့ မ,အ ဘူး။ လက်တွေ့ မှာတော့ အလိမ်ခံနေကြသေး တာ တွေ့ရတယ်။ ဒါကို သတိထားဖို့တော့ လိုတယ်။

ပါတီစနစ် / ရွေးကောက်ပွဲစနစ်

 Read more

ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲနိုင္ငံမ်ားကို ကိန္းျပန္လာနိုင္ၿပီလား

photo: cab.db.com

Unicode Font

ကိန်းဆိုသူကတော့ အင်မတန်ထင်ရှားသည့် ဘောဂဗေဒပညာရှင် John Maynard Kyenes ဖြစ်ပါသည်။ Keynesian ကိန်းဝါဒအကြောင်းကိုတော့ မိတ်ဆွေတစ်ဦးဖြစ်သူ ကိုငြိမ်းဇာနည်နိုင် (ကလောင်အမည် ငြိမ်းစေ) ကသူ၏ဖေ့စ်ဘွတ်စာမျက်နှာတွင် မကြာခဏ ရေးသားနေသည်ကို ဖတ်ရှုရပါသည်။ ၂၀ရာစု ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး သမိုင်းမှာ ကိန်းနှင့်အပြိုင်ထင်ရှားသူကတော့ Friedrich Hayek ဆိုသူဖြစ်ပါသည်။ သူတို့ နှစ်ဦး၏ စီးပွားရေး ဆိုင်ရာ အယူဝါဒများကတော့ ဖြောင့်ဖြောင့်ကြီးဆန့်ကျင်နေပါသည်။ ကိန်းက နိုင်ငံတော်၏အခန်းကဏ္ဍကို ရှေ့တန်း တင်သူဖြစ်ပါသည်။ ဟေးယက်ခ်ကတော့ လွတ်လပ်သည့်ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဆိုသည့် free market အယူဝါဒနှင့် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့ချလိုသည့် ဘောဂဗေဒပညာရှင်ဖြစ်ပါသည်။ သူတို့၂ဦး၏ ဝါဒရေးရာ ပြိုင်ဆိုင်မှုများကို မှတ်တမ်းရုပ်ရှင်အဖြင် ရိုက်ကူးထားသလို စာအုပ်အနေဖြင့်လည်းထုတ် ဝေသည့် “Commanding Heights” သည်ဖတ်ရှုသူ၊ ကြည့်ရှုသူများအတွက် အင်မတန် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါသည်။

ကိန်းဝါဒကတော့ ပထမကမ္ဘာစစ်အပြီး ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဖြစ်ခင်ကြား စပိန်တုတ်ကွေးလို့ခေါ်သည့် ၁၉၁၈-၂၀ ခု နှစ်ကဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ကပ်ဘေးများအပြီးမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ၁၉၃၀ စီးပွားပျက်ကပ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အလုပ်လက်မဲ့များ အလွန်အမင်း များပြားနေချိန်မှာ စီးပွားရေးကျဆင်းနေမှု အထူးသဖြင့် ဝယ်လိုအား အလွန်အ မင်းကျဆင်းနေချိန်၌ အစိုးရများ၏ ဘဏ္ဍာငွေအရအသုံးမူဝါဒ (fiscal policy) ကိုအဓိကအသုံးချ၍ ဝယ်လိုအား ကိုမြှင့်တင်ရန်၊ စီးပွားရေးကျဆင်းမှုကို ကုစားရန်ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အစိုးရများ၏ အခန်းကဏ္ဍကြီးထွားလာ ပြီး နိုင်ငံတော်မှဦးဆောင်၍ အများပြည်သူအကျိုးရှိမည့် စီမံကိန်းများ၊ အစီအစဉ်များအား အကောင်အထည် ဖေါ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။

စီးပွားပျက်ကပ် (depression) သို့တည်းမဟုတ် စီးပွားကျဆင်းခြင်း (recession) ဖြစ်ပြီဆိုလျှင် ကုန်ထုတ်လုပ်မှု များကျဆင်းသွားခြင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ကုမ္ပဏီများ ဒေဝါလီခံခြင်းနှင့်အတူ အလုပ်လက်မဲ့များ အလွန်အ မင်းများပြားလာခြင်းတို့ကြောင့် အများပြည်သူ ဝယ်လိုအားလည်းကျဆင်းသွားသည်။ ထိုအခါ အကျိုးဆက်အား ဖြင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာလည်း ကုန်ပစ္စည်းများထုတ်လုပ်ရန် တွက်ချေမကိုက်တော့ခြင်း၊ စက်ပစ္စည်းကဲ့သို့ ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွင်လိုအပ်သည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကို မပြုလုပ်တော့ဘဲ ရှိရင်းစွဲအလုပ်များကိုပင် လျှော့ချ ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည့်အတွက် ထပ်မံပြီးဝယ်လိုအားကျဆင်းသွားလေသည်။ တနည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍနှင့် သာမန်ပြည်သူများ၏ သုံးစွဲနိုင်မှုအား အလွန်အမင်းကျဆင်းသွားခြင်းဟုခေါ်ဆိုနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းများနှင့် အိမ်ထောင်စုများ၏ ဝင်ငွေကျဆင်းသွားမှုကြောင့် ဘဏ်နှင့်ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများတွင်လည်း ကြွေး ဆုံးများတိုးပွားလာခြင်းနှင့်အတူ ဘဏ္ဍာငွေကြေးဈေးကွက်ပါ ပြိုလဲနိုင်သည့် အခြေအနေသို့ရောက်ရှိသွားတော့ သည်။ ထို့နေရာတွင် သုံးစွဲနိုင်မှုနှင့် ဝယ်လိုအားကို အစားထိုးနိုင်သူမှာ အစိုးရသာဖြစ်သည်ဟုသော ယူဆချက် ဖြစ်သည်။

အစိုးရက ဝင်ငွေကျဆင်းနေသော်လည်း ဘတ်ဂျက်လိုငွေပြခံပြီး ငွေကိုများများသုံးစွဲမှသာ အစိုးရ၏လမ်းတံတား ကဲ့သို့ အခြေခံအဆောက်အအုံစီမံကိန်းများ၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများမှတဆင့် ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများလည်း ကွန်ထရက်ရရှိခြင်း တင်ဒါအောင်ခြင်းတို့မှတဆင့် အလုပ်အကိုင်များဖန်တီးပေးနိုင်သဖြင့် အလုပ်လက်မဲ့ဦးရေ ကျဆင်းသွားသလို ဝယ်လိုအားလည်းပြန်လည်မြှင့်တက်လာပြီး ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူသုံးစွဲမှုများပြားလာသ ဖြင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများလည်း ပိုမိုလည်ပတ်လာရပြီး အလုပ်အကိုင်များထပ်မံဖန်တီးနိုင်ခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု များတိုးချဲ့နိုင်ခြင်းတို့ဖြင့် စီးပွားရေးသည်ပြန်လည်နလထနိုင်လာခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ၁၉၃၀ စီးပွားပျက်ကပ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်လှိုင်း နှစ်ခုသည် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍ ကို ပြောင်းလဲသွားစေပြီး သမ္မတ ဖရန်ကလင်ဒီလာနိုရုစဘက်၏ စီးပွားပျက်ကပ်ကိုတုန့်ပြန်မှု New Deal အစီ အစဉ်အောက်မှာ အစိုးရအသုံးစရိတ်များသည် ဂျီဒီပီအချိုးအစားဖြင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၃ ဆမြင့်တက်သွားခဲ့ပြီး ဒု တိယကမ္ဘာစစ်ကြောင့် ထပ်မံပြီးအသုံးစရိတ်များကို မြင့်တက်သွားစေသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စီးပွား ရေး (economy) တွင် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍသည် အထူးအရေးပါခဲ့သည်။ ထိုအစီအစဉ်များအောက်တွင် ပြည် နယ်တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်သည့် အမြန်လမ်းများလည်းတည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံ ကိန်းများသာမကဘဲ ပြည်ထောင်စုအစိုးရသည် နိုင်ငံသားများ၏ ကျန်းမာရေး၊ပညာရေး၊လူမှုဖူလုံရေးတို့ကို ပံ့ပိုး ကူညီသည့် အစီအစဉ်များ (welfare programs)၊ သုတေသနအစီအစဉ်များစွာကိုလည်း အကောင်အထည်ဖေါ် ဆောင်ခဲ့သည်ဟုသိရသည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အရာရာတွင် ထိပ်ဆုံးအဆင့်ကို ရောက်ရှိခဲ့ပြီး လူလတ်တန်းစားများ၏ လုပ်ခလစာများတိုးမြင့်လာခဲ့သလို၊ တန်းတူညီမျှမှုလည်းရှိခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်များကရေးသားကြသည်။ တနည်းအားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည်လည်း အနောက်ဥရောပနိုင် ငံများလိုပင် Welfare State ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်အချို့ကရေးသားကြသည်။

ကားလ်ပိုလာညီနှင့် အယူဝါဒတူဟန်ရှိ

ကိန်းနှင့်ဟေးယက်ခ်တို့လိုပင် ၂၀ရာစုတွင်ထင်ရှားသည့် ဘောဂဗေဒ ပညာရှင်နောက်တစ်ဦးကတော့ ကားလ်ပို လာညီ (Karl Polanyi) ဖြစ်သည်။ ပိုလာညီ၏ The Great Transformation စာအုပ်သည် အထူးကျော်ကြား သည့် ဘောဂဗေဒသမိုင်းစာအုပ်ဟုဆိုနိုင်သည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးတို့၏ အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနေပုံကို သမိုင်း အထောက်အထားများဖြင့် ရေးသားတင်ပြထားမှုသည် အင်မတန် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းလှသည်။

ပိုလာညီက လွတ်လပ်သည့် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ် (free market) ဆိုတာမရှိ၊ မိမိဘာသာထိန်းကျောင်း မောင်းနှင်နိုင် သည့် ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဆိုသည်မှာမရှိ။ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်း တွင်းမှာ တည်ရှိနေသည့်အရာဖြစ်သည်။ အစိုးရ၏ထိန်းကျောင်းမောင်းနှင်မှု (regulations)ကြောင့်သာ ဈေးကွက် စီးပွားရေးပေါ်ပေါက်လာရခြင်းဖြစ်သည်။ ဈေးကွက်စီးပွားရေးကို လူ့အဖွဲ့အစည်းပြင်ပခွဲထုတ်၍ ရောင်းလိုအား၊ ဝယ်လို အားနှင့်ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးနှုန်း (supply, demand and market price) ကသာအဆုံးအဖြတ်ပြုလိမ့် မည်ဟု ယူဆ၍မရ။ ဈေးကွက်ဖြစ်ပေါ်လာအောင် အစိုးရမှထိန်းကျောင်းမောင်းနင်ပေးရသလို၊ ပံ့ပိုးကူညီမှုများ လည်းပြုလုပ်ပေးခဲ့၍သာ ဈေးကွက်စီးပွားရေးပေါ်ထွန်းလာရခြင်းဖြင့်သည်ဟု ပိုလာညီကရေးသားထားခဲ့သည်။ ထို့အတွက် ကြောင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ထိခိုက်နစ်နာအောင် ဈေးကွက်ကလုပ်၍မရသလို၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း အင်အားတောင့် တင်းမှသာ ဈေးကွက်စီးပွားရေးလည်း အင်အားတောင့်တင်းနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ပိုလာညီ၏ အယူဝါဒသည်လည်း ကိန်းလိုပင် အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍ အရေးပါမှု၊ အစိုးရ၏ လူ့အဖွဲ့အစည်းနှင့်ပြည် သူအများစု၏ အကျိုးစီးပွား ဆောင်ကျဉ်ပေးရန်လိုအပ်မှုတို့ကို ယုံကြည်သက်ဝင်သည်။ ယခုကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေး ဆိုက်ရောက်လာသည့်အခါ ကိန်းတို့ပိုလာညီတို့ပြောသကဲ့သို့ပင် အစိုးရကသာ အများပြည်သူ အကျိုးစီးပွားကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့တော့သည်။ ၁၉၃၀ မှ ၁၉၇၀ ခုနှစ်များထိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် အနောက် အုပ်စုဝင်နိုင်ငံများ၏ အစိုးရများကျင့်သုံးခဲ့သည့် ကိန်းအယူဝါဒနှင့်လမ်းစဉ်သည် neoliberalism ခေတ်သစ်လစ် ဘရယ်ဝါဒသမားများအောက်မှာ မှေးမှိန်သွားခဲ့သည်။ အင်္ဂလန်မှာ မာဂရက်သက်ချာ၊ အမေရိကန်တွင် ရော်နယ် ရီဂင်တို့အာဏာရလာချိန်မှစပြီး government is not the solution; government is the problem: ဟုကြွေး ကြော်၍ နိုင်ငံ၏ လူမှုစီးပွားရေးဘဝ၌ အစိုးရ၏အရေးပါမှု၊ အစိုးရ၏အခန်းကဏ္ဍကို လျှော့ချခဲ့သည်။ တချိန်က နိုင်ငံတော်ပိုင်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊အခြေခံအဆောက်အအုံ ဝန်ဆောင်မှုများ (အမြတ်ရရှိနေသည့် လုပ်ငန်း များအပါအဝင်)ကိုပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်သလို၊ အစိုးရ၏ ဈေးကွက်စီးပွားရေးစနစ်ကို ထိန်းကျောင်းမောင်းနင်သည့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကိုလည်း ပယ်ဖျက်ပစ်ခဲ့သည်။ အခွန်နှုန်းထားများကိုလည်း လျှော့ချခဲ့သည်။ ယင်းတို့၏ ထိုမူဝါဒများကြောင့် ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းသည် အင်အားကောင်းလာခဲ့ပြီး ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း သန်းရာချီကိုဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့သော်လည်း မညီမျှမှုများ၊ ဘဏ္ဍာငွေကြေးအကျပ်အတည်းများနှင့် နိုင်ငံရေး၊စီးပွားရေး မတည်ငြိမ်မှုများနှင့်အတူ လူမှုပဋိပက္ခများစွာဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ထိုကဲ့သို့ တဘက်စောင်းနင်း ခေတ်သစ်အရင်းရှင်စနစ် (ယခင်ဆောင်းပါးတွင်ဖေါ်ပြပြီး) နှင့် ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေး ရှင်း၏ ဆိုးကျိုးများကို အထူးသဖြင့် ၂၀၀၈ခုနှစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဘဏ္ဍာငွေကြေးအကျပ်အတည်းကစ ၍ အရင်းရှင်နိုင်ငံကြီးများမှ ပြည်သူများလည်း သိနားလည်လာပြီး ဆန့်ကျင်မှုများ၊ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများနှင့် နောက်ဆုံး သမ္မတထရန့်အာဏာရလာသည်ထိဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ယခုကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးဆိုက်ရောက်ချိန်မှာတော့ ၁၉၃၀ စီးပွားပျက်ကပ်လိုပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံများအားလုံးသည် အစိုးရကိုသာ မှီခိုအားထားရတော့သည်။ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၊ ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများအားလုံးသည် ကိုဗစ်-၁၉ကပ်ဘေးကြောင့် အလုပ်အကိုင်များ ရပ်ဆိုင်းလိုက်ရခြင်း၊ ရောဂါကူးစက်မှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် အသွားအလာများကို ကန့်သတ် လိုက်ရခြင်းတို့ကြောင့် အစိုးရမှတစ်ပါးအခြားမရှိပြီဖြစ်သွားခဲ့သည်။

ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍနှင့် ပြည်သူအားလုံးကို အစိုးရကသာ ဖေးမကူညီရတော့မည် အခြေအနေ ယခုအခါ ဆိုက်ရောက် သွားပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအစိုးရသည် ကျဆင်းသွားသည့် စီးပွားရေးကို ကု စားရန် ဒေါ်လာထွီလီယံချီသုံးစွဲနေပြီဖြစ်သည်။ ဘတ်ဂျက်လိုငွေ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းထိသုံးစွဲမည်ဟုသိရသည်။ ကျော် လျှင်တောင်ကျော်နိုင်သေးသည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုလောက် လိုငွေပြမသုံးနိုင်သော်လည်း ဂျပန်က ၈.၅၊ ဥရောပသမဂ္ဂက ၉.၅ နှင့် ဗြိတိန်က ၁၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လိုငွေပြသုံးစွဲမည်ဟုကြားသိရသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် လည်း ယခုအခါတွင်တော့ ၂၀၀၈ခုနှစ်ကလိုမဟုတ်ဘဲ အမေရိကန်လောက်မသုံးနိုင်တော့။ လိုငွေ ၁၂.၃ ရာခိုင် နှုန်းခန့်သာ သုံးစွဲလိမ့်မည်ဟု Morgan Stanley အဖွဲ့ကခန့်မှန်းထားသည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံ တွင် ကိန်းဝါဒကို ပြန်လည်ကျင့်သုံးပြီဟုဆိုနိုင်ပြီဖြစ်သည်။

ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများကို ကိန်းလာနိုင်မည်လား

 Read more

တရုတ္ရဲ႕ခ်င္မင္းဆက္က ေပးတ့ဲ ညီညြတ္ေရး သင္ခန္းစာ

 

Unicode Font

“သမိုင်းအရကော လူ့ယဉ်ကျေးမှု အရပါ အစဉ်အလာကြီးခဲ့သည့် တရုတ်မှာ ၁၉ ရာစုအတွင်း ခေတ်သစ်နိုင်ငံတော်အဖြစ် တည်ထောင်နိုင်မှု မရှိဘဲ ပဒေသရာဇ် အဆင့်တွင် ကျန်ရစ်နေစဉ် တရုတ်နိုင်ငံမှာ ကမ္ဘာ့ အနောက်နှင့် အရှေ့ဘက်မှ နိုင်ငံပေါင်းစုံ၏ ဝိုင်းဝန်း စွက်ဖက်မှုကို ခံခဲ့ရကာ တပြည်နယ် နှင့် တပြည်နယ် ၊ တဒေသနှင့် တဒေသ အုပ်ချုပ်သည့် ကိုလိုနီအစိုးရ မတူသည့် အဆင့်အထိ ဖရဲသီးစိပ်လို အစိပ်စိပ် အမွှာမွှာ ဖြစ်ဖူးသည့် ခါးသီးသည့် သမိုင်းအတွေ့အကြုံ ရှိခဲ့ဖူးသည်။”

 Read more

ျမစ္ႀကီးနား စီပြားေရးဇုန္အား ခ်ဥ္းကပ္ျခင္း

 

Unicode Font

“ကချင်ပြည်နယ်အစိုးသည် မြေဧက ၄၇၀၀အား နှစ် ၅၀ ငှါးရမ်းမည်ဖြစ်သည်။ မြေငှါးရမ်းခမှ ရရှိသောအခွန်များအား ထိုကုမ္မဏီ၌ ရှယ်ယာအဖြစ်ပြန်လည်ရင်းနှီးမြုပ်နှံမည်ဖြစ်သည်။ ကချင်ပြည်သူဒေသခံများသည် မြေယာသိမ်းမှုများ ရင်ဆိုင်လာ နိုင်သည်ကို  ကြောက်ရွံ့စိုးရိမ်နေကြသည်။ ပြည်သူများ၏ မြေယာများ နစ်နာကြေးတစုံတရာမရရှိဘဲ ဆုံးရှုံးသွားမည်ကို စိုးရိမ် နေကြသည်။ ဥပဒေဖြစ်ကာကွယ်ပေးမှု နည်းပါးနေပါသည်။”

 Read more

ဝန္းသို သို႔မဟုတ္ ဝိန္းေဆအရပ္မွ က်ားဟိန္းသံ

ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္နဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေတြ မွာ ဧကေပါင္းသိန္းခ်ီတဲ့ နယ္ေျမထဲမွာ ေၾကးနီနဲ႕ ဆက္စပ္ သတၱဳစမ္းသပ္ ရွာေဖြခြင့္ လိုင္စင္ေပးလိုက္တယ္ ၾကားရေတာ့ ဒါက ထူးဆန္းေနပါတယ္။ ဝန္းသိုနယ္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေခတ္အဆက္ဆက္က ေရနံရွာေဖြေရးဆိုၿပီး ေရာက္ရွိလာခဲ့တဲ့ စင္ကာပူအေျခစိုက္ ကုမၸဏီမ်ားစြာကိုလည္း ႀကဳံေတြ႕ဖူးခဲ့ၾကပါတယ္။
အဲဒီေခတ္အဲဒီအခါက ဝန္းသိုနယ္မွာ သစ္ထုတ္သူေတြ ေ႐ႊတူးသူ (အခုလို ကုမၸဏီ ေတြမရွိခင္ အေျခအေန) ေတြနဲ႕ စည္ကားခဲ့ပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ေလးမွာ သူ႕အလုပ္နဲ႕သူ စည္ကားေနသလို သစ္လုပ္သူ၊ ေ႐ႊလုပ္သူ၊ ဆန္စက္လုပ္ငန္းလုပ္သူေတြနဲ႕ စည္ကားေနပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ဝန္းသိုၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြအတြက္ သဘာဝတရားႀကီးကေပးထားတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႕ ေပ်ာ္႐ႊင္ေနရခ်ိန္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ အေနာက္ဖက္မွာ ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္း စီးဆင္းေနပါတယ္။ အဲဒီေခ်ာင္းထဲမွာ ညေနေရခ်ိဳးဆင္းခ်ိန္ဆို လက္လွဲ႕အင္ဝိုင္းေလးနဲ႕ ေပါက္ျပားတစ္ေခ်ာင္းကိုင္ၿပီး ေခ်ာင္းေဘးတေလွ်ာက္ ေရခ်ိဳးလာၾကရင္း ေ႐ႊက်င္ေနၾကတာကို ေတြ႕ျမင္ေနရတဲ့ျမင္ကြင္းက အခုဆိုရင္ ေတြ႕ခြင့္မရတာေတာင္ ၾကာပါၿပီ။
၁၉၈၉ ခုႏွစ္ထိ ေဒသခံေတြက အင္ဝိုင္းတစ္ခ်ပ္နဲ႕ ေပါက္ျပားတစ္လက္ရွိရင္ ေ႐ႊကေန ေငြေၾကးအျဖစ္ေျပာင္းလဲနိုင္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနပါ။ အဲဒီထက္ပိုၿပီးတတ္နိုင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ဂ်င္မာ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္ေလးဝယ္ၿပီး ေခ်ာင္းအညာတေလွ်ာက္ တူးဆြၿပီး ရွာေဖြေနၾကတာကိုလည္း ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္မွာ ေနရာအႏွံ႕ ေ႐ႊထြက္ပါတယ္။ ေ႐ႊေအာင္တယ္ဆိုတဲ့ စကားနဲ႕ ေ႐ႊရလားဆိုတဲ့ စကားရပ္ေတာင္ မတူပါဘူး။ ေ႐ႊေအာင္တယ္ဆိုတာက ပိႆာနဲ႕ခ်ီၿပီးရမွ ေျပာၾကတဲ့စကားျဖစ္သလို ေ႐ႊရလားဆိုတာက တစ္မူး တစ္ပဲကေန တစ္က်ပ္သားထိ ရတာကို ေျပာဆိုၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ဥပေဒသစ္ေတြ ထြက္လာေတာ့ အင္ဝိုင္းနဲ႕ ေပါက္ျပားက ေထာင္ထဲေရာက္ဖို႔အတြက္ လုံေလာက္တဲ့ပစၥည္းေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဆိုင္ရာပိုင္ရာ ရွိသူေတြအတြက္ကေတာ့ ေက်ာ္လႊားနိုင္သလို ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းေရ ေႏွာက္ေနသမွ် သက္ဆိုင္သူေတြအတြက္ လာဘ္လာဘက ႏႈတ္ဆိတ္ေနေစခဲ့ပါတယ္။ ဝန္းသိုနယ္တစ္ဝိုက္မွာ နမ္းခမ္းနယ္က နာမည္ႀကီးသလို ေဒသအသီးသီးက လာေရာက္ၿပီး ေ႐ႊတူးေဖာ္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအရပ္ေဒသမွာ အဂၤလိပ္ေခတ္က ေ႐ႊတူးေဖာ္ခဲ့တဲ့ မိုင္းတြင္း (လိုဏ္ဂူ) ေက်ာက္ပါးစပ္အမည္ရွိသလို ေ႐ႊေလွာ္ဖိုလည္း ရွိတယ္ဆိုပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္ထိတိုင္ တူးေဖာ္ခဲ့တယ္လို႔ ေရွးလူႀကီးေတြက ေျပာျပပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္က တူးေဖာ္ခဲ့တဲ့ ေ႐ႊမိုင္းတြင္းကေတာ့ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အရ PNO/PNA ကို လုပ္ကြက္ေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရတဲ့အျပင္ မိုင္းတြင္းလည္း ၿပိဳက်သြားၿပီလို႔ သိရပါတယ္။၁၉၉၄ ခုႏွစ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခဲ့တဲ့အဖြဲ႕ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ နမ္းခမ္းေ႐ႊတြင္းမွာ လုပ္ကြက္ေပါင္းမ်ားစြာ ရခဲ့ၾကၿပီး ေဒသခံေတြကေတာ့ ေ႐ႊအထြက္ေကာင္းတဲ့ လုပ္ကြက္ထဲမွာ အဖက္စား သို႔မဟုတ္ အဝက္စားဆိုၿပီး ရလာတဲ့ ေက်ာက္ေ႐ႊေျမကို ခြဲတမ္းအခ်ိဳးက်နဲ႕ ေပးရတဲ့အလုပ္ကို လုပ္ၾကရပါတယ္။ ေ႐ႊတူးေဖာ္တဲ့အလုပ္နဲ႕ ကံတရားေၾကာင့္ ဘဝအေျခအေန ေျပာင္းသြားၾကသူေတြရွိသလို ဘဝဆုံးၿပီး ေသေၾကခဲ့ၾကရတာလည္း ၾကားေနရပါတယ္။
က်ေနာ့္မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ ေ႐ႊေအာင္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္းကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ သူက ေ႐ႊတူးတဲ့အလုပ္လုပ္တဲ့သူ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ေန႕မွာ ေ႐ႊဘို ဝက္လက္နယ္က ေ႐ႊရွာေ႐ႊတူးတဲ့အဖြဲ႕ေတြက စရိတ္ျပတ္လို႔ သူတို႔တူးထားတဲ့ေနရာကို ခရီးစရိတ္ေလာက္နဲ႕ ေရာင္းၿပီးျပန္သြားခဲ့တာပါ။ အဲဒီေနရာကို ဆက္တူးရင္း ေ႐ြစင္အတုံးလိုက္ ရတာကေန သူ႕ေ႐ႊတြင္းဟာ ေအာင္ျမင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေခတ္က စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြထိ ေပါက္ေရာက္ခဲ့သလို အရာရွိအရာခံေတြကို လက္ေဆာင္ေပးရင္ ေ႐ႊေခ်ာင္းပဲေပးတယ္ဆိုၿပီး နာမည္ႀကီးခဲ့တဲ့သူပါ။ ဒါေပမဲ့ သူကေတာ့ သက္ဆိုးမရွည္ခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ဝန္းသိုနယ္ဟာ ေ႐ႊထြက္တဲ့ဧရိယာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာခ်င္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ထပ္ ေ႐ႊေမွာ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ေျမာက္ဖက္မွာ အျမင့္ေပ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ မိုင္းသုံေတာင္မႀကီးရွိၿပီး ေတာင္စဥ္တန္းတေလွ်ာက္ အမွီျပဳေနတဲ့ ႐ြာေတြရွိသလို ေတာင္စဥ္တန္းတေလွ်ာက္ကလည္း ေ႐ႊမထြက္တဲ့ေနရာဆိုတာ ခပ္ရွားရွားပါ။ ၁၉၉၀ -၉၁ ခုႏွစ္က က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႐ြာမွာဆိုရင္ မိုးရာသီမွာ စပါးနဲ႕ အသီးအႏွံစိုက္ၿပီး ေဆာင္းရာသီမွာ အမဲလိုက္ပါတယ္။ အေအးဓာတ္ေလ်ာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ မိန္းမေယာကၤ်ားမက်န္ ေတာင္ႀကိဳ ေတာင္ၾကား ေခ်ာက္ၾကားမွာ အေပၚယံ ေရစီးေၾကာင္းကို တူးဆြၿပီး ေ႐ႊက်င္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တည္းခဲ့တဲ့ အိမ္ရွင္ဆိုရင္ သူ႕သမီးေလး ေ႐ႊက်င္တာ ႏွစ္က်ပ္သားရပါတယ္။ မီးလင္းေ႐ႊခြၽတ္တာ သိပ္မေလ်ာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္အရပ္ေဒသမွာ ေစာ္ဘြားေခတ္က ေ႐ႊခြန္ေတာ္မႉးေတြ တူးတဲ့ ေ႐ႊတြင္းေတြရွိသလို ေရသြယ္ေျမာင္းေတြထိ ရွိတာကိုလည္း ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
ေက်ာင္းသားဘဝ ခရီးသြားစဥ္အခါက ရထားေပၚမွာ ဝန္းသိုမွာ တာဝန္က်ခဲ့ဖူးတဲ့ ရဲအရာရွိတစ္ေယာက္နဲ႕ စကားေျပာၾကရင္း မဆလ ေခတ္က သူႀကဳံေတြ႕ခဲ့တာကို ေျပာျပပါတယ္။ စစ္ကိုင္းတိုင္းေကာင္စီဥကၠ႒ သူရေက်ာ္စြာ လက္ထက္က ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ ဂ်ိဳးေထာင္တိုက္နယ္ ရွင္မေတာင္တစ္ဝိုက္မွာ လူတစ္ေယာက္ကို မသကၤာလို႔ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလူကို ဧည့္ရိပ္သာတစ္ခုမွာ စစ္ေဆးေမးျမန္းၿပီး ရွာေဖြတဲ့အခါ ေျမပုံတစ္ခု ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။ ေျမပုံေပၚမွာ မွတ္သားထားတဲ့ စာေတြအေၾကာင္း စစ္ေမးတဲ့အခါ တစ္လုံးမွျပန္မေျပာဘဲ ဦးေနဝင္းဆီပဲ စာတစ္ေစာင္ပို႔ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။ တစ္လၾကာ ထိန္းသိမ္း ေမးျမန္းၿပီးခ်ိန္မွာ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ဖားကန႔္ဖက္တက္သြားၿပီး သတင္းအစအန ထပ္မရေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ရဲမႉးရဲ႕ေျပာျပခ်က္အရဆို သူဟာ ရွရွားနိုင္ငံမွာ ေ႐ႊနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ပညာရပ္ကို သြားေရာက္သင္ယူခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီေခတ္အခါက တာဝန္ယူခဲ့တဲ့သူေတြ ေမးျမန္းၾကည့္မွ သိမွာပါ။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕ အေနာက္ဖက္မွာ မွန္ကင္းေတာင္ရွိပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ကေန ပင္လည္ဘူးၿမိဳ႕ကိုသြားတဲ့ ကားလမ္းနံေဘး (၇)မိုင္စခန္းမွာလည္း ေ႐ႊအေျမာက္အမ်ားထြက္ခဲ့ပါတယ္။ အခု နာမည္ႀကီးေနတဲ့ စမ္းသပ္ခြင့္ရထားတဲ့ ေနရာထဲမွာ မိုင္းသုံေတာင္မႀကီး၊ မွန္ကင္းေတာင္နဲ႕ အဲဒီေနရာေတြ ပါဝင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
ႀကံခိုင္ေရးအသင္းရဲ႕ ေခတ္တစ္ေခတ္ကို လည္း ျပန္ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေဒသထဲမွာ ေ႐ႊလာတူးေဖာ္မယ့္ ကုမၸဏီေတြနဲ႕ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ ႀကံခိုင္ေရးအသင္းကို ရန္ပုံေငြတစ္ရပ္ထည့္ဝင္မွ တူးေဖာ္ခြင့္ရဖို႔ ေထာက္ခံခ်က္ လက္မွတ္ထုတ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီလက္မွတ္ပါမွ တူးခြင့္လိုင္စင္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕မွာ လူမ်ိဳးေပါင္းစုံ ေနထိုင္တဲ့အျပင္ အရင္ေခတ္က ေစာ္ဘြားေနထိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္လို႔ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ေစာ္ဘြား ေဟာ္နန္းေနရာကေတာ့ ယခုအခါ စည္ပင္သာယာေစ်းအျဖစ္ ရွိေနပါၿပီ။ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၊ ဝတ္ျပဳေက်ာင္းေတြအျပင္ ေဒသဆိုင္ရာ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈအျဖစ္ မိုင္းသုံဘိုးဘိုးႀကီး နတ္နန္းလည္း ရွိပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ကေန သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းေတြလည္း အမ်ားအျပားထြက္သလို သစ္ကုမၸဏီေတြဝင္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ သစ္ေတာေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း နည္းပါးသြားခဲ့ပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕ဟာ ရွမ္းသမိုင္းထဲက အထင္ကရၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ခဲ့သလို က်ားျဖဴမင္း က်င္လည္က်က္စားခဲ့တဲ့ေနရာ ျဖစ္လို႔ ရွမ္းနာမည္နဲ႕ ဝိန္းေဆ (က်ားၿမိဳ႕) လို႔ အမည္တြင္ခဲ့ေၾကာင္း ခႏၲီးဆရာေတာ္ႀကီး ေရးသားျပဳစုတဲ့ ဝန္းသိုရာဇဝင္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ကေန ၂၅ မိုင္ခန႔္ကြာေဝးတဲ့ ေျမာက္ဖက္ အစြန္အဖ်ား ႐ြာကေလးကို မိုင္းသုံ ေက်း႐ြာလို႔ေခၚၿပီး က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့ခ်ိန္ကေတာ့ အိမ္ေျခ ၄၀ ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။
ဗမာလို ေျပာၾကေပမယ့္ စကားသံကဝဲပါတယ္။ ကတူးကနန္းနဲ႕ ရွမ္းနီအႏြယ္ဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဗမာစကားေျပာၾကေပမယ့္ ဝန္းသိုေဒသမွာေတာ့
ညယ္၊ ေမာင္ ဆိုတဲ့ စကားလုံးေတြက ၾကားရသူအတြက္ အထူးအဆန္းျဖစ္ေနမွာပါ။ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ အစားအေသာက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဆန္မႈံ႕နဲ႕ ေပါင္းစားၾကပါတယ္။ ဟင္းရည္ဆိုရင္ ဆန္ေလွာ္မႈံ႕ ထည့္ခ်က္ၾကပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္ေဒသက ႐ြာေတြမွာဆိုရင္ ေရညွိကို ေပါင္းစားၾကသလို ေရထဲက ပါလာတဲ့ ေက်ာက္ပြင့္တို႔ကိုလည္း ရွာေဖြစားေသာက္ၾကပါတယ္။ ေကာ ၿပီးစားတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ ျပန္ရွင္းျပဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ဝန္းသိုေဒသမွာ လူမႈဘဝ ေတြက ထူးျခားတဲ့လကၡဏာေတြ ရွိၾကပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္က စစ္ရႈံးလို႔ အိႏၵိယကို ထီးခ်ိဳင့္ဖက္ကေန ဆုတ္ခြာရာလမ္းေၾကာင္း အေနနဲ႕ အသုံးျပဳခဲ့ၾကတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ အေနာက္ဖက္မွာေတာ့ တပ္မ(၃၃) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္းႏွစ္ရင္း ရွိေနပါတယ္။
ဝန္းသိုမွာ ေဒသခံေတြ တစ္နိုင္တစ္ပိုင္ ေ႐ႊတူးခြင့္ရခဲ့ခ်ိန္ကဆိုရင္ ေဆာင္းရာသီ ေရာက္ၿပီဆိုတာနဲ႕ ရိကၡာေျခာက္ေတြ ဝယ္ျခမ္းၿပီး ေက်ာပိုးျခင္းေတာင္းေတြနဲ႕ အုပ္စုလိုက္ ေ႐ႊတူးသြားၾကတဲ့အဖြဲ႕ေတြဟာ ေန႕စဥ္မျပတ္ပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္း ကုမၸဏီေတြ ဝင္ေရာက္လာၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီအခြင့္အေရးေတြ ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့ၾကပါတယ္။
အရင္က တစ္နိုင္တစ္ပိုင္ တူးခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အင္ဝိုင္းနဲ႕ က်င္ယူလို႔ရတဲ့ ေ႐ႊမႈံမ်ားကို ျပဒါးနဲ႕ျပန္ဖမ္းၿပီး စုေဆာင္းကာ ေ႐ႊေကာက္သမားေတြဆီ ေရာင္းၾကပါတယ္။ ေမွ်ာတိုက္ၿပီး ေ႐ႊစုေဆာင္းၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြ ဝင္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ အေပၚေ႐ႊမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေက်ာက္ေ႐ႊကို ရွာေဖြလာၾကၿပီး ဆိုင္ယာနိုက္အက္စစ္ အသုံးျပဳ ခ်က္လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီရဲ႕ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႕က ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းတေလွ်ာက္နဲ႕ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ကုန္ေတာ့တာပါပဲ။ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက မဲဇာေခ်ာင္းဆိုရင္ ေ႐ႊစြန႔္ပစ္ေျမစာေတြေၾကာင့္ တိမ္ေကာသြားတာေတြ႕ရသလို ဧရာဝတီျမစ္ထဲအထိ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ အခု ဝန္းသိုနယ္မွာရွိတဲ့ ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းဟာ သဖန္းဆိပ္ဆည္ရဲ႕ ေရဝင္ေခ်ာင္းတစ္ခုအျဖစ္ရွိတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္မွာ ေတာင္က်ေရ က်ိဳးေပါက္မူ႕ေၾကာင့္ လူဦးေရ ၃၀၀ (သုံးရာ) နီးပါး ေသဆုံးခဲ့ရသလို ေနအိမ္အေျမာက္အမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္ဟာ ဒီေန႕ထိ ေျခာက္လွန႔္ေနဆဲပါ။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အလြန္မွာ ရွရွားကုမၸဏီ တစ္ခုကို ခႏၲီး၊ ဟုမၼလင္း၊ ေဖာင္းျပင္၊ ပင္လည္ဘူး၊ ဗန္းေမာက္၊ ဝန္းသို ေဒသေတြမွာ စမ္းသပ္ဖို႔ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့တာကို အမွတ္ရမိပါတယ္။ ယခုအခါမွာ ၾသစေတးလ်အေျခစိုက္ကုမၸဏီေတြပါဝင္တဲ့ Wuntho Resources Co. Ltd ကို စမ္းသပ္ရွာေဖြခြင့္လိုင္စင္ျအဖစ္ ပင္လည္ဘူး၊ ဝန္းသို၊ ဗန္းေမာက္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲမွာ ဧက တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေလာက္ ေပးခဲ့တာကို သတင္းမ်ားအရ သိရပါတယ္။ အစိုးရနဲ႕ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ သူေတြကေတာ့ ဒါဟာ စိုးရိမ္စရာမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာေပမယ့္ စိတ္ထဲပူပန္မိပါတယ္။
ပထမ ပူပန္မိတာက လိုင္စင္ပါအခ်က္ေတြကိုပါ။ အတည္ျပဳလို႔ရနိုင္တဲ့ လိုင္စင္စာ႐ြက္မွာ လူပုဂၢိဳလ္အမည္ေတြ မပါလာပါဘူး။ ကုမၸဏီအမည္ပဲ ပါလာတာပါ။

ဒုတိယက ေၾကးနီႏွင့္ ဆက္စပ္သတၱဳမ်ားဆိုေတာ့ ဝန္းသိုေဒသဟာ သိရသေလာက္ ေၾကးနီထက္စာရင္ ေ႐ႊပါဝင္မႈမ်ားေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က စမ္းသပ္ရွာေဖြလိုင္စင္ဟာ သက္တမ္း ၅ ႏွစ္ေလာက္ျဖစ္နိုင္သလို ေနာက္ထပ္သက္တမ္းအတြက္လည္း ထပ္မံတိုးခြင့္ရွိပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ အေရွ႕ဖက္မွာ ေက်ာက္ပုထိုးေ႐ႊသတၱဳတြင္း ရွိပါတယ္။ ဘူမိေဗဒ သေဘာအရ ပင္မသတၱဳသိုက္ကေန ပဲ့ထြက္ေ႐ႊ႕လ်ားလာတဲ့ သတၱဳသိုက္လို႔ ေျပာပါတယ္။ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့သူကေတာ့ ေဒၚဗ်ိဳင္းဆိုတဲ့ ႐ြာသူမႀကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေက်ာ္က ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေ႐ႊပါဝင္ႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့အတြက္ အစိုးရကသိမ္းယူလိုက္ၿပီး ဧရိယာထဲက်ေရာက္ေနတဲ့ ႐ြာေတြကို ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။ နိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ပုဂၢလိကပိုင္လုပ္ငန္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲလိုက္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ကာလထဲမွာ ေဒသခံေတြနဲ႕ ျမန္မာနိုင္ငံသား ကုမၸဏီငယ္ေတြဟာ ယခု လိုင္စင္ရထားတဲ့ ကုမၸဏီေၾကာင့္ ျမန္မာ့သတၱဳတြင္းနည္းဥပေဒအရ လက္လုပ္လက္စားေလွ်ာက္ျခင္း၊ လုပ္ကြက္ငယ္ ေလွ်ာက္ထားျခင္းတို႔ လုပ္ခြင့္ မရွိနိင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီထက္ဆိုးဝါးလာနိုင္တာက ရွာေဖြခြင့္ရထားတဲ့ ကုမၸဏီေတြ ဟာ သူတို႔လိုင္စင္ရထားတဲ့ အပိုင္နယ္ေျမထဲကို ျဖတ္သန္းခြင့္မေပးခဲ့ရင္၊ သို႔မဟုတ္ ႐ြာသူ႐ြာသားေတြရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းလုပ္ငန္းထိ ကန႔္သတ္လာခဲ့ရင္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ပါ။ စိုးရိမ္မႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။
ဒီေန႕ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ေျမျပင္မွာ လုပ္ေနတာေတြဟာ တည္ဆဲဥပေဒနဲ႕အညီ မျဖစ္တာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုမၸဏီေတြ ဟာ အေရးယူျခင္းမခံရပါဘူး။ ေဒသခံေတြပဲ အေရးယူခံေနရတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒါေတြကိုလည္း ဘယ္သူက တာဝန္ယူေပးမွာလဲဆိုတာ ေဒသကလူထုနဲ႕ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဝန္းသိုေဒသခံ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးထဲမွာ လက္ရွိတူးေဖာ္ေနတဲ့ လက္ပံေတာင္း ေၾကးနီထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကို ျမင္ေယာင္ၾကည့္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။
ယခုလက္ရွိ အေျခအေနကေတာ့ ဧက ႏွစ္သိန္းနီးပါး စမ္းသပ္ရွာေဖြခြင့္ ေပးထားတဲ့ အေပၚ စိုးရိမ္မႈႀကီးေနၾကတဲ့ က်ားၿမိဳ႕က ေဒသခံလူထုကေတာ့ လူထုကိုယ္စားလွယ္ ေတာင္ သိခြင့္မရွိတဲ့လုပ္ငန္းျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ မေက်နပ္သံေတြ က်ယ္ေလာင္လာနိုင္တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
ကိုမိုး  Read more

ဝန္းသို သို႔မဟုတ္ ဝိန္းေဆအရပ္မွ က်ားဟိန္းသံ


ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္နဲ႕ ဆက္စပ္တဲ့ၿမိဳ႕နယ္ေတြ မွာ ဧကေပါင္းသိန္းခ်ီတဲ့ နယ္ေျမထဲမွာ ေၾကးနီနဲ႕ ဆက္စပ္ သတၱဳစမ္းသပ္ ရွာေဖြခြင့္ လိုင္စင္ေပးလိုက္တယ္ ၾကားရေတာ့ ဒါက ထူးဆန္းေနပါတယ္။ ဝန္းသိုနယ္မွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေခတ္အဆက္ဆက္က ေရနံရွာေဖြေရးဆိုၿပီး ေရာက္ရွိလာခဲ့တဲ့ စင္ကာပူအေျခစိုက္ ကုမၸဏီမ်ားစြာကိုလည္း ႀကဳံေတြ႕ဖူးခဲ့ၾကပါတယ္။
အဲဒီေခတ္အဲဒီအခါက ဝန္းသိုနယ္မွာ သစ္ထုတ္သူေတြ ေ႐ႊတူးသူ (အခုလို ကုမၸဏီ ေတြမရွိခင္ အေျခအေန) ေတြနဲ႕ စည္ကားခဲ့ပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ေလးမွာ သူ႕အလုပ္နဲ႕သူ စည္ကားေနသလို သစ္လုပ္သူ၊ ေ႐ႊလုပ္သူ၊ ဆန္စက္လုပ္ငန္းလုပ္သူေတြနဲ႕ စည္ကားေနပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ဝန္းသိုၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြအတြက္ သဘာဝတရားႀကီးကေပးထားတဲ့ အရင္းအျမစ္ေတြနဲ႕ ေပ်ာ္႐ႊင္ေနရခ်ိန္ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ အေနာက္ဖက္မွာ ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္း စီးဆင္းေနပါတယ္။ အဲဒီေခ်ာင္းထဲမွာ ညေနေရခ်ိဳးဆင္းခ်ိန္ဆို လက္လွဲ႕အင္ဝိုင္းေလးနဲ႕ ေပါက္ျပားတစ္ေခ်ာင္းကိုင္ၿပီး ေခ်ာင္းေဘးတေလွ်ာက္ ေရခ်ိဳးလာၾကရင္း ေ႐ႊက်င္ေနၾကတာကို ေတြ႕ျမင္ေနရတဲ့ျမင္ကြင္းက အခုဆိုရင္ ေတြ႕ခြင့္မရတာေတာင္ ၾကာပါၿပီ။
၁၉၈၉ ခုႏွစ္ထိ ေဒသခံေတြက အင္ဝိုင္းတစ္ခ်ပ္နဲ႕ ေပါက္ျပားတစ္လက္ရွိရင္ ေ႐ႊကေန ေငြေၾကးအျဖစ္ေျပာင္းလဲနိုင္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနပါ။ အဲဒီထက္ပိုၿပီးတတ္နိုင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ဂ်င္မာ တ႐ုတ္အင္ဂ်င္ေလးဝယ္ၿပီး ေခ်ာင္းအညာတေလွ်ာက္ တူးဆြၿပီး ရွာေဖြေနၾကတာကိုလည္း ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္မွာ ေနရာအႏွံ႕ ေ႐ႊထြက္ပါတယ္။ ေ႐ႊေအာင္တယ္ဆိုတဲ့ စကားနဲ႕ ေ႐ႊရလားဆိုတဲ့ စကားရပ္ေတာင္ မတူပါဘူး။ ေ႐ႊေအာင္တယ္ဆိုတာက ပိႆာနဲ႕ခ်ီၿပီးရမွ ေျပာၾကတဲ့စကားျဖစ္သလို ေ႐ႊရလားဆိုတာက တစ္မူး တစ္ပဲကေန တစ္က်ပ္သားထိ ရတာကို ေျပာဆိုၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ ဥပေဒသစ္ေတြ ထြက္လာေတာ့ အင္ဝိုင္းနဲ႕ ေပါက္ျပားက ေထာင္ထဲေရာက္ဖို႔အတြက္ လုံေလာက္တဲ့ပစၥည္းေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဆိုင္ရာပိုင္ရာ ရွိသူေတြအတြက္ကေတာ့ ေက်ာ္လႊားနိုင္သလို ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းေရ ေႏွာက္ေနသမွ် သက္ဆိုင္သူေတြအတြက္ လာဘ္လာဘက ႏႈတ္ဆိတ္ေနေစခဲ့ပါတယ္။ ဝန္းသိုနယ္တစ္ဝိုက္မွာ နမ္းခမ္းနယ္က နာမည္ႀကီးသလို ေဒသအသီးသီးက လာေရာက္ၿပီး ေ႐ႊတူးေဖာ္တဲ့အလုပ္ကို လုပ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီအရပ္ေဒသမွာ အဂၤလိပ္ေခတ္က ေ႐ႊတူးေဖာ္ခဲ့တဲ့ မိုင္းတြင္း (လိုဏ္ဂူ) ေက်ာက္ပါးစပ္အမည္ရွိသလို ေ႐ႊေလွာ္ဖိုလည္း ရွိတယ္ဆိုပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္ထိတိုင္ တူးေဖာ္ခဲ့တယ္လို႔ ေရွးလူႀကီးေတြက ေျပာျပပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္က တူးေဖာ္ခဲ့တဲ့ ေ႐ႊမိုင္းတြင္းကေတာ့ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္အရ PNO/PNA ကို လုပ္ကြက္ေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရတဲ့အျပင္ မိုင္းတြင္းလည္း ၿပိဳက်သြားၿပီလို႔ သိရပါတယ္။၁၉၉၄ ခုႏွစ္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူခဲ့တဲ့အဖြဲ႕ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ နမ္းခမ္းေ႐ႊတြင္းမွာ လုပ္ကြက္ေပါင္းမ်ားစြာ ရခဲ့ၾကၿပီး ေဒသခံေတြကေတာ့ ေ႐ႊအထြက္ေကာင္းတဲ့ လုပ္ကြက္ထဲမွာ အဖက္စား သို႔မဟုတ္ အဝက္စားဆိုၿပီး ရလာတဲ့ ေက်ာက္ေ႐ႊေျမကို ခြဲတမ္းအခ်ိဳးက်နဲ႕ ေပးရတဲ့အလုပ္ကို လုပ္ၾကရပါတယ္။ ေ႐ႊတူးေဖာ္တဲ့အလုပ္နဲ႕ ကံတရားေၾကာင့္ ဘဝအေျခအေန ေျပာင္းသြားၾကသူေတြရွိသလို ဘဝဆုံးၿပီး ေသေၾကခဲ့ၾကရတာလည္း ၾကားေနရပါတယ္။
က်ေနာ့္မိတ္ေဆြတစ္ေယာက္ ေ႐ႊေအာင္ခဲ့တဲ့အေၾကာင္းကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ သူက ေ႐ႊတူးတဲ့အလုပ္လုပ္တဲ့သူ မဟုတ္ပါဘူး။ တစ္ေန႕မွာ ေ႐ႊဘို ဝက္လက္နယ္က ေ႐ႊရွာေ႐ႊတူးတဲ့အဖြဲ႕ေတြက စရိတ္ျပတ္လို႔ သူတို႔တူးထားတဲ့ေနရာကို ခရီးစရိတ္ေလာက္နဲ႕ ေရာင္းၿပီးျပန္သြားခဲ့တာပါ။ အဲဒီေနရာကို ဆက္တူးရင္း ေ႐ြစင္အတုံးလိုက္ ရတာကေန သူ႕ေ႐ႊတြင္းဟာ ေအာင္ျမင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေခတ္က စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြထိ ေပါက္ေရာက္ခဲ့သလို အရာရွိအရာခံေတြကို လက္ေဆာင္ေပးရင္ ေ႐ႊေခ်ာင္းပဲေပးတယ္ဆိုၿပီး နာမည္ႀကီးခဲ့တဲ့သူပါ။ ဒါေပမဲ့ သူကေတာ့ သက္ဆိုးမရွည္ခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ဝန္းသိုနယ္ဟာ ေ႐ႊထြက္တဲ့ဧရိယာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာခ်င္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။


ေနာက္ထပ္ ေ႐ႊေမွာ္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါေသးတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ေျမာက္ဖက္မွာ အျမင့္ေပ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ရွိတဲ့ မိုင္းသုံေတာင္မႀကီးရွိၿပီး ေတာင္စဥ္တန္းတေလွ်ာက္ အမွီျပဳေနတဲ့ ႐ြာေတြရွိသလို ေတာင္စဥ္တန္းတေလွ်ာက္ကလည္း ေ႐ႊမထြက္တဲ့ေနရာဆိုတာ ခပ္ရွားရွားပါ။ ၁၉၉၀ -၉၁ ခုႏွစ္က က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ႐ြာမွာဆိုရင္ မိုးရာသီမွာ စပါးနဲ႕ အသီးအႏွံစိုက္ၿပီး ေဆာင္းရာသီမွာ အမဲလိုက္ပါတယ္။ အေအးဓာတ္ေလ်ာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ မိန္းမေယာကၤ်ားမက်န္ ေတာင္ႀကိဳ ေတာင္ၾကား ေခ်ာက္ၾကားမွာ အေပၚယံ ေရစီးေၾကာင္းကို တူးဆြၿပီး ေ႐ႊက်င္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တည္းခဲ့တဲ့ အိမ္ရွင္ဆိုရင္ သူ႕သမီးေလး ေ႐ႊက်င္တာ ႏွစ္က်ပ္သားရပါတယ္။ မီးလင္းေ႐ႊခြၽတ္တာ သိပ္မေလ်ာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္အရပ္ေဒသမွာ ေစာ္ဘြားေခတ္က ေ႐ႊခြန္ေတာ္မႉးေတြ တူးတဲ့ ေ႐ႊတြင္းေတြရွိသလို ေရသြယ္ေျမာင္းေတြထိ ရွိတာကိုလည္း ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
ေက်ာင္းသားဘဝ ခရီးသြားစဥ္အခါက ရထားေပၚမွာ ဝန္းသိုမွာ တာဝန္က်ခဲ့ဖူးတဲ့ ရဲအရာရွိတစ္ေယာက္နဲ႕ စကားေျပာၾကရင္း မဆလ ေခတ္က သူႀကဳံေတြ႕ခဲ့တာကို ေျပာျပပါတယ္။ စစ္ကိုင္းတိုင္းေကာင္စီဥကၠ႒ သူရေက်ာ္စြာ လက္ထက္က ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ ဂ်ိဳးေထာင္တိုက္နယ္ ရွင္မေတာင္တစ္ဝိုက္မွာ လူတစ္ေယာက္ကို မသကၤာလို႔ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလူကို ဧည့္ရိပ္သာတစ္ခုမွာ စစ္ေဆးေမးျမန္းၿပီး ရွာေဖြတဲ့အခါ ေျမပုံတစ္ခု ေတြ႕ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။ ေျမပုံေပၚမွာ မွတ္သားထားတဲ့ စာေတြအေၾကာင္း စစ္ေမးတဲ့အခါ တစ္လုံးမွျပန္မေျပာဘဲ ဦးေနဝင္းဆီပဲ စာတစ္ေစာင္ပို႔ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။ တစ္လၾကာ ထိန္းသိမ္း ေမးျမန္းၿပီးခ်ိန္မွာ ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္တယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာ ဖားကန႔္ဖက္တက္သြားၿပီး သတင္းအစအန ထပ္မရေတာ့ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ ရဲမႉးရဲ႕ေျပာျပခ်က္အရဆို သူဟာ ရွရွားနိုင္ငံမွာ ေ႐ႊနဲ႕ပတ္သက္တဲ့ပညာရပ္ကို သြားေရာက္သင္ယူခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီေခတ္အခါက တာဝန္ယူခဲ့တဲ့သူေတြ ေမးျမန္းၾကည့္မွ သိမွာပါ။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕ အေနာက္ဖက္မွာ မွန္ကင္းေတာင္ရွိပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ကေန ပင္လည္ဘူးၿမိဳ႕ကိုသြားတဲ့ ကားလမ္းနံေဘး (၇)မိုင္စခန္းမွာလည္း ေ႐ႊအေျမာက္အမ်ားထြက္ခဲ့ပါတယ္။ အခု နာမည္ႀကီးေနတဲ့ စမ္းသပ္ခြင့္ရထားတဲ့ ေနရာထဲမွာ မိုင္းသုံေတာင္မႀကီး၊ မွန္ကင္းေတာင္နဲ႕ အဲဒီေနရာေတြ ပါဝင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။
ႀကံခိုင္ေရးအသင္းရဲ႕ ေခတ္တစ္ေခတ္ကို လည္း ျပန္ေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ေဒသထဲမွာ ေ႐ႊလာတူးေဖာ္မယ့္ ကုမၸဏီေတြနဲ႕ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ ႀကံခိုင္ေရးအသင္းကို ရန္ပုံေငြတစ္ရပ္ထည့္ဝင္မွ တူးေဖာ္ခြင့္ရဖို႔ ေထာက္ခံခ်က္ လက္မွတ္ထုတ္ေပးပါတယ္။ အဲဒီလက္မွတ္ပါမွ တူးခြင့္လိုင္စင္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕မွာ လူမ်ိဳးေပါင္းစုံ ေနထိုင္တဲ့အျပင္ အရင္ေခတ္က ေစာ္ဘြားေနထိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္လို႔ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ ေစာ္ဘြား ေဟာ္နန္းေနရာကေတာ့ ယခုအခါ စည္ပင္သာယာေစ်းအျဖစ္ ရွိေနပါၿပီ။ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၊ ဝတ္ျပဳေက်ာင္းေတြအျပင္ ေဒသဆိုင္ရာ ကိုးကြယ္ယုံၾကည္မႈအျဖစ္ မိုင္းသုံဘိုးဘိုးႀကီး နတ္နန္းလည္း ရွိပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ကေန သစ္ေတာထြက္ပစၥည္းေတြလည္း အမ်ားအျပားထြက္သလို သစ္ကုမၸဏီေတြဝင္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ သစ္ေတာေတြဟာ တျဖည္းျဖည္း နည္းပါးသြားခဲ့ပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕ဟာ ရွမ္းသမိုင္းထဲက အထင္ကရၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ခဲ့သလို က်ားျဖဴမင္း က်င္လည္က်က္စားခဲ့တဲ့ေနရာ ျဖစ္လို႔ ရွမ္းနာမည္နဲ႕ ဝိန္းေဆ (က်ားၿမိဳ႕) လို႔ အမည္တြင္ခဲ့ေၾကာင္း ခႏၲီးဆရာေတာ္ႀကီး ေရးသားျပဳစုတဲ့ ဝန္းသိုရာဇဝင္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ကေန ၂၅ မိုင္ခန႔္ကြာေဝးတဲ့ ေျမာက္ဖက္ အစြန္အဖ်ား ႐ြာကေလးကို မိုင္းသုံ ေက်း႐ြာလို႔ေခၚၿပီး က်ေနာ္ေရာက္ခဲ့ခ်ိန္ကေတာ့ အိမ္ေျခ ၄၀ ေလာက္သာ ရွိပါတယ္။
ဗမာလို ေျပာၾကေပမယ့္ စကားသံကဝဲပါတယ္။ ကတူးကနန္းနဲ႕ ရွမ္းနီအႏြယ္ဝင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဗမာစကားေျပာၾကေပမယ့္ ဝန္းသိုေဒသမွာေတာ့
ညယ္၊ ေမာင္ ဆိုတဲ့ စကားလုံးေတြက ၾကားရသူအတြက္ အထူးအဆန္းျဖစ္ေနမွာပါ။ အဲဒီေဒသမွာရွိတဲ့ အစားအေသာက္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို ဆန္မႈံ႕နဲ႕ ေပါင္းစားၾကပါတယ္။ ဟင္းရည္ဆိုရင္ ဆန္ေလွာ္မႈံ႕ ထည့္ခ်က္ၾကပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ရဲ႕ ေျမာက္ဖက္ေဒသက ႐ြာေတြမွာဆိုရင္ ေရညွိကို ေပါင္းစားၾကသလို ေရထဲက ပါလာတဲ့ ေက်ာက္ပြင့္တို႔ကိုလည္း ရွာေဖြစားေသာက္ၾကပါတယ္။ ေကာ ၿပီးစားတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္ ျပန္ရွင္းျပဖို႔ ခက္ပါတယ္။ ဝန္းသိုေဒသမွာ လူမႈဘဝ ေတြက ထူးျခားတဲ့လကၡဏာေတြ ရွိၾကပါတယ္။
အဂၤလိပ္ေခတ္က စစ္ရႈံးလို႔ အိႏၵိယကို ထီးခ်ိဳင့္ဖက္ကေန ဆုတ္ခြာရာလမ္းေၾကာင္း အေနနဲ႕ အသုံးျပဳခဲ့ၾကတာလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။ ဝန္းသိုၿမိဳ႕ အေနာက္ဖက္မွာေတာ့ တပ္မ(၃၃) လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္းႏွစ္ရင္း ရွိေနပါတယ္။
ဝန္းသိုမွာ ေဒသခံေတြ တစ္နိုင္တစ္ပိုင္ ေ႐ႊတူးခြင့္ရခဲ့ခ်ိန္ကဆိုရင္ ေဆာင္းရာသီ ေရာက္ၿပီဆိုတာနဲ႕ ရိကၡာေျခာက္ေတြ ဝယ္ျခမ္းၿပီး ေက်ာပိုးျခင္းေတာင္းေတြနဲ႕ အုပ္စုလိုက္ ေ႐ႊတူးသြားၾကတဲ့အဖြဲ႕ေတြဟာ ေန႕စဥ္မျပတ္ပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္း ကုမၸဏီေတြ ဝင္ေရာက္လာၾကတဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီအခြင့္အေရးေတြ ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့ၾကပါတယ္။
အရင္က တစ္နိုင္တစ္ပိုင္ တူးခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အင္ဝိုင္းနဲ႕ က်င္ယူလို႔ရတဲ့ ေ႐ႊမႈံမ်ားကို ျပဒါးနဲ႕ျပန္ဖမ္းၿပီး စုေဆာင္းကာ ေ႐ႊေကာက္သမားေတြဆီ ေရာင္းၾကပါတယ္။ ေမွ်ာတိုက္ၿပီး ေ႐ႊစုေဆာင္းၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။ ကုမၸဏီေတြ ဝင္လာတဲ့အခါမွာေတာ့ အေပၚေ႐ႊမဟုတ္ေတာ့ဘဲ ေက်ာက္ေ႐ႊကို ရွာေဖြလာၾကၿပီး ဆိုင္ယာနိုက္အက္စစ္ အသုံးျပဳ ခ်က္လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီရဲ႕ အက်ိဳးဆက္အေနနဲ႕က ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းတေလွ်ာက္နဲ႕ အခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ငါးမ်ိဳးစိတ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ကုန္ေတာ့တာပါပဲ။ အင္းေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက မဲဇာေခ်ာင္းဆိုရင္ ေ႐ႊစြန႔္ပစ္ေျမစာေတြေၾကာင့္ တိမ္ေကာသြားတာေတြ႕ရသလို ဧရာဝတီျမစ္ထဲအထိ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိပါတယ္။ အခု ဝန္းသိုနယ္မွာရွိတဲ့ ေဒါင္းျမဴးေခ်ာင္းဟာ သဖန္းဆိပ္ဆည္ရဲ႕ ေရဝင္ေခ်ာင္းတစ္ခုအျဖစ္ရွိတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္မွာ ေတာင္က်ေရ က်ိဳးေပါက္မူ႕ေၾကာင့္ လူဦးေရ ၃၀၀ (သုံးရာ) နီးပါး ေသဆုံးခဲ့ရသလို ေနအိမ္အေျမာက္အမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္ဟာ ဒီေန႕ထိ ေျခာက္လွန႔္ေနဆဲပါ။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အလြန္မွာ ရွရွားကုမၸဏီ တစ္ခုကို ခႏၲီး၊ ဟုမၼလင္း၊ ေဖာင္းျပင္၊ ပင္လည္ဘူး၊ ဗန္းေမာက္၊ ဝန္းသို ေဒသေတြမွာ စမ္းသပ္ဖို႔ ခြင့္ျပဳေပးခဲ့တာကို အမွတ္ရမိပါတယ္။ ယခုအခါမွာ ၾသစေတးလ်အေျခစိုက္ကုမၸဏီေတြပါဝင္တဲ့ Wuntho Resources Co. Ltd ကို စမ္းသပ္ရွာေဖြခြင့္လိုင္စင္ျအဖစ္ ပင္လည္ဘူး၊ ဝန္းသို၊ ဗန္းေမာက္ ၿမိဳ႕နယ္ေတြထဲမွာ ဧက တစ္သိန္းရွစ္ေသာင္းေလာက္ ေပးခဲ့တာကို သတင္းမ်ားအရ သိရပါတယ္။ အစိုးရနဲ႕ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ သူေတြကေတာ့ ဒါဟာ စိုးရိမ္စရာမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာေပမယ့္ စိတ္ထဲပူပန္မိပါတယ္။
ပထမ ပူပန္မိတာက လိုင္စင္ပါအခ်က္ေတြကိုပါ။ အတည္ျပဳလို႔ရနိုင္တဲ့ လိုင္စင္စာ႐ြက္မွာ လူပုဂၢိဳလ္အမည္ေတြ မပါလာပါဘူး။ ကုမၸဏီအမည္ပဲ ပါလာတာပါ။


ဒုတိယက ေၾကးနီႏွင့္ ဆက္စပ္သတၱဳမ်ားဆိုေတာ့ ဝန္းသိုေဒသဟာ သိရသေလာက္ ေၾကးနီထက္စာရင္ ေ႐ႊပါဝင္မႈမ်ားေၾကာင္း သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က စမ္းသပ္ရွာေဖြလိုင္စင္ဟာ သက္တမ္း ၅ ႏွစ္ေလာက္ျဖစ္နိုင္သလို ေနာက္ထပ္သက္တမ္းအတြက္လည္း ထပ္မံတိုးခြင့္ရွိပါတယ္။
ဝန္းသိုၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ အေရွ႕ဖက္မွာ ေက်ာက္ပုထိုးေ႐ႊသတၱဳတြင္း ရွိပါတယ္။ ဘူမိေဗဒ သေဘာအရ ပင္မသတၱဳသိုက္ကေန ပဲ့ထြက္ေ႐ႊ႕လ်ားလာတဲ့ သတၱဳသိုက္လို႔ ေျပာပါတယ္။ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့သူကေတာ့ ေဒၚဗ်ိဳင္းဆိုတဲ့ ႐ြာသူမႀကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေက်ာ္က ေတြ႕ခဲ့တယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေ႐ႊပါဝင္ႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့အတြက္ အစိုးရကသိမ္းယူလိုက္ၿပီး ဧရိယာထဲက်ေရာက္ေနတဲ့ ႐ြာေတြကို ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။ နိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး စစ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ပုဂၢလိကပိုင္လုပ္ငန္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲလိုက္ပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္ကာလထဲမွာ ေဒသခံေတြနဲ႕ ျမန္မာနိုင္ငံသား ကုမၸဏီငယ္ေတြဟာ ယခု လိုင္စင္ရထားတဲ့ ကုမၸဏီေၾကာင့္ ျမန္မာ့သတၱဳတြင္းနည္းဥပေဒအရ လက္လုပ္လက္စားေလွ်ာက္ျခင္း၊ လုပ္ကြက္ငယ္ ေလွ်ာက္ထားျခင္းတို႔ လုပ္ခြင့္ မရွိနိင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီထက္ဆိုးဝါးလာနိုင္တာက ရွာေဖြခြင့္ရထားတဲ့ ကုမၸဏီေတြ ဟာ သူတို႔လိုင္စင္ရထားတဲ့ အပိုင္နယ္ေျမထဲကို ျဖတ္သန္းခြင့္မေပးခဲ့ရင္၊ သို႔မဟုတ္ ႐ြာသူ႐ြာသားေတြရဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းလုပ္ငန္းထိ ကန႔္သတ္လာခဲ့ရင္ ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ပါ။ စိုးရိမ္မႈေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။
ဒီေန႕ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ ေျမျပင္မွာ လုပ္ေနတာေတြဟာ တည္ဆဲဥပေဒနဲ႕အညီ မျဖစ္တာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုမၸဏီေတြ ဟာ အေရးယူျခင္းမခံရပါဘူး။ ေဒသခံေတြပဲ အေရးယူခံေနရတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒါေတြကိုလည္း ဘယ္သူက တာဝန္ယူေပးမွာလဲဆိုတာ ေဒသကလူထုနဲ႕ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ေဆြးေႏြးဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ဝန္းသိုေဒသခံ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးထဲမွာ လက္ရွိတူးေဖာ္ေနတဲ့ လက္ပံေတာင္း ေၾကးနီထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကို ျမင္ေယာင္ၾကည့္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြရွိတဲ့အေၾကာင္း ေျပာျပပါတယ္။
ယခုလက္ရွိ အေျခအေနကေတာ့ ဧက ႏွစ္သိန္းနီးပါး စမ္းသပ္ရွာေဖြခြင့္ ေပးထားတဲ့ အေပၚ စိုးရိမ္မႈႀကီးေနၾကတဲ့ က်ားၿမိဳ႕က ေဒသခံလူထုကေတာ့ လူထုကိုယ္စားလွယ္ ေတာင္ သိခြင့္မရွိတဲ့လုပ္ငန္းျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ မေက်နပ္သံေတြ က်ယ္ေလာင္လာနိုင္တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။
ကိုမိုး  Read more